- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ш.Есенов атындағы каспий мемлекеттік технологиялар және инжиниринг университеті
- •Мазмұны
- •Фонетика
- •Лексика
- •Морфология
- •Сөз таптары
- •Синтаксис
- •Тіл ұстарту жұмыстары.
- •Студенттердің өздік жұмысы (сөж)
- •Соөж тақырыптары.
- •Әдебиеттер
- •Силлабус (syllabus)
- •Пән мазмұны Пән модульдері Пән модульдері мен олардың көлемін бөлу (сағатпен)
- •Технологиялық карта
- •Іү тарау
- •Пәннің әдебиетпен қамтылу картасы
- •1.6. Студенттердің білімін бағалау жүйесі
- •1.8. Курстың саясаты және процедурасы.
- •2. Пән бойынша оқу-әдістемелік материалдар
- •2.1.Пәннің тақырыптық жоспары
- •2.2 Студенттедің өзіндік жұмысының тақырыптары
- •2. 3. Модуль бойынша аралық бақылау мен қорытынды бақылау (емтихан) сұрақтары
- •2.3.1. Модуль бойынша аралық бақылау сұрақтары
- •2.3.2. Модуль бойынша аралық бақылау сұрақтары
- •2.5. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі
- •2.5.1. Негізгі әдебиет
- •2.5.2. Қосымша әдебиет
- •1. Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі
- •2. Буын, тасымал, екпін, дауыс ырғағы
- •Автомобиль тарихынан
- •3.Үндестік заңы
- •Қарағанды көмірін кім тапты?
- •Лексика. Сөз және мағына. Сөздің көп мағыналылығы
- •Мәтіннен ауыспалы мағыналы сөздерді теріп жазып, мағынасын түсіндіріңіз.
- •3. Сөздіктен төмендегi сөздердiң синонимдерiн тауып жазыңыздар. Сол синонимдерді пайдалана отырып, сөйлем құраңыз.
- •Фразеологизмдердің мақал-мәтелдерге қатысты.
- •Фразеологизмдер және оларға ұйытқы сөздер
- •Фразеологизмдердің сөз табына қатысты
- •Фразеологизмдердің көп мағыналығы
- •Фразеологиялық синонимдер
- •Фразеологиялық антонимдер
- •Фразеологиялық варианттар
- •Фразеологизмдердің шығу арналары
- •Қайран, Бетпақдала, құлазып қалдың-ау!
- •6. Кәсіби сөздер. Кірме сөздер
- •Диалектизмдер. Көнерген сөздер. Неологизмдер. Термин сөздер
- •Қазақ тілінің лексикографиясы
- •Морфология. Сөз құрамы
- •Оның ғылыми еңбектері кен орындарын ашық әдіспен зерттеудің теориясы мен тәжірибесінің маңызды мәселелеріне арналған 100-ден аса ғылыми еңбектері бар.
- •Қазіргі кезде қысқарған сөздерді тауып, олармен сөйлем құрастырып жазыңыздар.
- •12. Синтаксис
- •Сөздердің синтаксистік байланысы
- •Аналитикалық тәсіл
- •1.Мәтіннен есімді сөз тіркестерін теріп жазыңыздар
- •2. Мәтіннен етістікті сөз тіркестерін топтап жазыңыздар
- •3. Мәтіндегі сөз тіркестерін түрлеріне, құрамына, байланысу формалары мен тәсілдеріне талдау жасаңыздар.
- •13. Сөйлемнің тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелері
- •Бастауыш
- •Күрделі және үйірлі бастауыштар
- •Баяндауыш
- •14. Жай сөйлем, түрлері
- •1. Мәтінмен танысып, өз тарапыңыздан жаңа ақпараттар қосып, бірнеше хабарлы сөйлем құрастырып жазыңыздар.
- •2. Мәтіндегі хабарлы сөйлемдерді бұйрықты сөйлемдерге айналдырып, нақышына келтіріп оқыңыздар.
- •3. Бірнеше толымсыз, атаулы сөйлемдер құрастырып жазыңыздар
- •15. Құрмалас сөйлем, түрлері
- •Нормативті қазақ тілі пәнінен тест сұрақтары
Іү тарау
Пән бойынша тапсырмаларды орындау мен тапсыру кестесі
№ |
Тапсырма атауы |
Тапсырма мазмұны |
Ұсынылатын әдебиеттер |
Бақылау түрі |
Тапсыру уақыты (апта) |
Жоғ ұпай |
1 |
Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі. |
Фонетиканың зерттеу объектісі. Дыбыстау мүшелеріне сипаттама. Дыбыс пен әріп. Қазақ әліпбиінің тарихына шолу. Қазақтың төл дыбыстары. Қазақ тілі дыбыстарының тілдің, жақтың, еріннің қатысына қарай жіктелінуі. Дауыстылар мен дауыссыздардың емле заңдылықтарына байланысты жаттығу жұмыстарын жүргізу.
|
Нег.1,2,4 Қос.16 |
Конспект тексеру |
2-3 |
|
2 |
Буын, тасымал, екпін, дауыс ырғағы |
Қазақтың төл сөздерiнiң буын жөнiндегi ерекшелiктерi. Буын түрлерi. Сөздердiң буын жiгi мен морфемалар жiгiн ажырата бiлу. Буын өзгерiсi. Сөздердiң буын жiгiнiң жазбаша, ауызша түрiнiң кейде сәйкеспейтiндiгi. Буын түрлеріне талдау. Дауыс ырғағы және кiдiрiс. Дауыс ырғағының суперсименттiк қызметi. Дауыс ырғағының түрлерi.Буын түрлері, тасымал, екпін, дауыс ырғағы. |
Нег.1,2,6 Қос.3,11 |
Жазба жұмысы |
3-4 |
|
3 |
Үндестік заңы. |
Буын үндестігі (сингармонизм). Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар. Дыбыс үндестігі (ассимиляция). Дыбыс үндестігінің түрлері: ілгерінді, кейінді, тоғыспалы ықпалдар. Дыбыс үндестігіне қатысты орфоэпиялық, орфографиялық нормалар. |
Нег.1,2,3 Қос.7,13 |
Эссе жазу |
4-5 |
|
4 |
Лексика. Сөз және мағына. Сөздің көп мағыналылығы. |
Сөздің тура және ауыспалы мағынасы, сөз мағынасын ауыстырып қолдану жолдары. Омоним сөздер мен көп мағыналы сөздердің белгілері, айырмашылықтары, оларды ажыратудағы контекстің ролі. Синонимдік қатар. Олардың қолданылу ерекшеліктері: бірыңғай мүше түрінде, қос сөз түрінде қолданылуы. Антоним, оның көркем шығармада қолданылудағы ерекшеліктері. |
Нег.1,2,4 Қос.13,17 |
Эссе жазу |
5-6 |
|
5 |
Тұрақты тіркестер. Мақал-мәтелдер. |
Тұрақты тіркестер, олардың түрлері. Идиома және фраза. Олардың сөйлемді көріктендіруде, ойын дәл беруде алатын орны. Мақал-мәтелдер, афоризмдер. Олардың бір-бірінен айырмашылықтары мен ұқсастықтары. |
Нег.1,2,4 Қос.13,14 |
Жазбаша талдау |
6-7 |
|
6 |
Кірме сөздер. Кәсіби сөздер.Диалектизмдер. Көнерген сөздер.Неологизмдер.Термин сөздер. |
Қазақ тіліндегі кірме сөздер: монғол тілінен ауысқан сөздер, араб, парсы тілдерінен енген сөздер, орыс тілінен енген сөздер. Неологиздер мен термин сөздер. Қазақ тілінің диалект сөздері. Әр алуан кәсіпке байланысты сөздер, ерекшеліктері. Көнерген сөздер: архаизмдер мен тарихи сөздер. |
Нег.1,2,4 Қос.13,14 |
Жазбаша талдау |
7-8 |
|
7 |
1-7 тақырыптар бойынша аралық бақылауға дайындық |
|
|
1-аралық бақылау |
8 |
25 |
8 |
Қазақ тілінің лексикографиясы |
Қазақ тілінің түсіндірме, фразеологиялық, этимологиялық, синонимдік, омонимдік, антонимдік, орфографиялық, орфоэпиялық сөздіктермен жұмыс істеу. |
Нег.5. Қос. 18,19. |
Талдау эссесі |
9 |
|
9 |
Морфология. Сөз құрамы |
Морфема туралы түсінік. Түбір және қосымша морфема. Жалғау, жалғаудың түрлері: көптік жалғау, мағынасы мен қызметі. Оңаша және ортақ тәуелдеу. Септік жалғау. Жай және тәуелді септеу. Жіктеу есімдіктерінің септелуі. Жіктік жалғау, оның қызметі. Жедел өткен шақ және шартты рай тұлғасындағы етістіктің жіктелуі. |
Нег.3,5 Қос.11,18,19 |
Талдау эссесі |
9-10 |
|
10 |
Сөз тұлғасы |
Негізгі түбір және оның белгілері. Туынды түбір, оның белгілері. Негізгі сөз бен туынды түбірдің мағына байланыстылығы. Біріккен сөздер. Қос сөз. Оның түрлері. Қос сөздердің жасалу жолдары. Қос сөздердің семантикалық сипаты. Қысқарған сөздер. Күрделі атауларды қысқартып айту мен жазу жолдары. Дара және күрделі сөздер. Тіркесті күрделі сөздер мен аналитикалық формалы сөздер туралы мәлімет. |
Нег.1,2. Қос. 18,20. |
Жазбаша талдау |
10-11 |
|
11 |
Сөз таптары |
Қазақ тіліндегі сөз таптары(зат есім, сын есім, сан есім, есімдік, етістік, үстеу, шылау, одағай, еліктеуіш), олардың мағыналық топтары, жасалу жолдарын ажырату. |
Нег.1,2. Қос.15,18,19. |
Эссе жазу |
11-12 |
|
12 |
Синтаксис. Сөздердің байланысу түрлері мен тәсілдері. |
Сөздердің байланысу түрлері мен тәсілдерін және сөз тіркестерін ажырату.
|
Нег.5. Қос. 18,19. |
Баяндама жасау |
12-13 |
|
13 |
Сөйлемнің тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелері. Қаратпа, қыстырма сөздер. |
Сөйлемнің тұрлаулы, тұрлаусыз мүшелері. Анықтауыш пен айқындауыш мүшені ажырату. Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша. Қыстырма сөздерді тауып, тыныс белгілерін дұрыс қою.
|
Нег.3,5. Қос. 11,18,19. |
Жазбаша талдау |
14 |
|
14 |
Жай сөйлем, түрлері. Құрмалас сөйлем, түрлері. |
Жай сөйлемнің түрлерін айтылу мақсатына қарай (хабарлы, лепті, сұраулы, бұйрықты) қарай, ажырату. Жай сөйлемнің құрылысына қарай түрлері. Төл сөз бен төлеу сөз. Төл сөздің тыныс белгілері. Берілу тәсілдерін анықтау. Құрмалас сөйлемдерді құрамына қарай ажыратып, талдауға жаттығу. Салалас құрмаластың түрлерін, компоненттерінің байланысу түрлерін анықтауға жаттығу. Сабақтас құрмаластың түрлерін, компоненттерінің байланысу түрлері. |
Нег.1,2. Қос.18,19. |
Баяндама жазу |
15 |
|
15 |
Аралық бақылауға дайындық |
|
|
2-аралық бақылау |
15 |
30
|
Ү ТАРАУ
