Сабақтың мақсаты:

а)Білімділік:Көпмүшелермен орындалатын амалдарымен (қосу,азайту, көбейту,бөлу,дәрежеге шығару ) танысу.

ә) Дамытушылық: Көпмүшеге байланысты есептерді шығаруды үйрену

б) Тәрбиелік: Оқушыларды жылдам ойлауға , жауапкершілікті сезінуге тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі:практикалық

Сабақтың типі:игеру

Сабақтың көрнекілігі:сызба,жазба материалдар

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың сабаққа қатысуын,дайындығын тексеру.Оқушылармен амандасу.

ІІ.Өткенді қайталау.

Көпмүше дегеніміз не?

Үй жұмысын тексеру

№103

3) 8a³-2b² -8 4) 17a⁴ -15b³-15b²

№104

3) 5 , 4) 9

№105

3) -9x²+20x+1 4) 2n³+2n²-3m²+5m

Көпмүшелерге амалдар қолдану өрнекті ықшамдау үшін жүргізіледі.

Өрнектерді ықшамдау үшін жақшаны ашу ,ұқсас мүшелерді біріктіру , бірмүшелерді көбейту секілді түрлендірулерді орындау қажет.

ІII. Есеп шығару.

№108. Өрнекті ықшамдаңдар:

1) 6х * (2х – 1) – 7х =12x²-13x

2) 2(5х – 4у + 1) – 3(3х – 3у + 1) = x+8-1

3) а+ в + с – (а – в – с) = 2b+2c

4) 7(2а + 5в) – 5(3в – 4а) = 34a+20b

№109. Амалдарды орындаңдар:

1) (8х² + 9у² + 2ху – х)(-5у) = - 40х²у-45у³ -10ху² +5ху

2) -10m(2m + 4р) = -20m² – 40mp

3) (-в + у)(-13 – у) = 13b+by-13y-y²

4) (х + у)(х – 13) = x² -13x+xy-13y

5) (m + 18)(у + 3) = my+3m+18y+54

6) (m + 12)(у – 3) = my -3m+12y-36

№111. Бөлуді орындаңдар:

1) -5х : (-5/9) = -9х 2) 18/27*а: 9/12 = 8а/9

3) (-9ав³) : (-3ав) = 3в² 4) 0,25х⁶у⁵ : (1/5*х³у²) = 5/4(х³у³)

№112 . А = 8а(5а⁴ – 3) – 4а(10а⁴ – 7) – 10а – 5 өрнегін ықшамдап, мына кестені толтырыңдар: -6а-5 1)55 2)10 3) -5 4) -14 5) -29 6) -56 7) -65

Қосымша уақыт қалса,

№113. Көпмүшені стандарт түрге келтіріп, а-ның қандай мәнінде көпмүшенің мәні 2-ге тең болатынын анықтаңдар:

1) 3а² – 2а – а² – 7 + 3а – а² + 12 – а² =а+5 =-3+5 =2 ,

2) 3у² – 0,3у³ – у² + у + 0,7у³ – 2у² + 1,07 – 0,4у³ = у+1,07 = 0,93+1,07 =2

№114. Көпмүшенің алгебралық қосындысын ықшамдап, стандарт түрде жазыңдар: (2а² – в²) – (а² – в² + 3n²) = а²-3п²

№115. Ұқсас мүшелерін бірінің астына бірін баған түрінде жазып,

1) 5а²в – 4вс + 3ас және -7ас + 3вс көпмүшелерінің қосындысын1) 5а²в-вс-4ас 2) 5авс – 2ав + 4ас – вс және 3авс – 3ав – ас + 3вс көпмүшелерінің айырымын 2) 2авс+ав+5ас-4вс табыңдар.

IV. Үйге тапсырма. §6 .№108(3-4),№109(5-6), №111(3-4), №112,№113,№114,№115

V.Бағалау.Оқушылардың білім-біліктілігін анықтап баға қою.

VI.Қорытынды.Оқушылардың өткен материалды еске түсіру нәтижелерін сұрақ-жауап арқылы анықтау.

Көпмүшелерге амалдар қолдану қалай орындалады?

7-сынып.Алгебра

Сабақ-17.мерзімі-

Сабақтың тақырыбы: §6.Көпмүшені бірмүшеге көбейту және бөлу

Сабақтың мақсаты:

а)Білімділік:Көпмүшелермен орындалатын амалдарымен (қосу,азайту, көбейту,бөлу,дәрежеге шығару ) танысу.

ә) Дамытушылық: Көпмүшеге байланысты есептерді шығаруды үйрену

б) Тәрбиелік: Оқушыларды жылдам ойлауға , жауапкершілікті сезінуге тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі:практикалық

Сабақтың типі:игеру

Сабақтың көрнекілігі:сызба,жазба материалдар

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың сабаққа қатысуын,дайындығын тексеру.Оқушылармен амандасу.

ІІ.Өткенді қайталау.

Көпмүше дегеніміз не?

Үй жұмысын тексеру

№108. Өрнекті ықшамдаңдар:

3) а+ в + с – (а – в – с) = 2b+2c

4) 7(2а + 5в) – 5(3в – 4а) = 34a+20b

№109. Амалдарды орындаңдар:

4) (х + у)(х – 13) = x² -13x+xy-13y

5) (m + 18)(у + 3) = my+3m+18y+54

6) (m + 12)(у – 3) = my -3m+12y-36

№111. Бөлуді орындаңдар:

3) (-9ав³) : (-3ав) = 3в² 4) 0,25х⁶у⁵ : (1/5*х³у²) = 5/4(х³у³)

№113. Көпмүшені стандарт түрге келтіріп, а-ның қандай мәнінде көпмүшенің мәні 2-ге тең болатынын анықтаңдар:

1) 3а² – 2а – а² – 7 + 3а – а² + 12 – а² =а+5 =-3+5 =2 ,

2) 3у² – 0,3у³ – у² + у + 0,7у³ – 2у² + 1,07 – 0,4у³ = у+1,07 = 0,93+1,07 =2

№114. Көпмүшенің алгебралық қосындысын ықшамдап, стандарт түрде жазыңдар: (2а² – в²) – (а² – в² + 3n²) = а²-3п²

№115. Ұқсас мүшелерін бірінің астына бірін баған түрінде жазып,

1) 5а²в – 4вс + 3ас және -7ас + 3вс көпмүшелерінің қосындысын1) 5а²в-вс-4ас 2) 5авс – 2ав + 4ас – вс және 3авс – 3ав – ас + 3вс көпмүшелерінің айырымын 2) 2авс+ав+5ас-4вс табыңдар.

Көпмүшелерге амалдар қолдану өрнекті ықшамдау үшін жүргізіледі.

Өрнектерді ықшамдау үшін жақшаны ашу ,ұқсас мүшелерді біріктіру , бірмүшелерді көбейту секілді түрлендірулерді орындау қажет.

ІІІ. Есеп шығару.

№116. Көпмүшеліктердің алгебралық қосындысын табыңдар:

1) (13х – 11у + 10z) – (- 15х + 10у – 15z) = 28х-21у+25z

2) (17n + 12m – 14р) – (11m - 10n – 14р) = 27n+m

3) (-2а³ + ав²) + (а²в – 1) + (а²в – ав²) + 3а³ = а³+2ав²+2а²в-1

4) (3m² + 5mn + 7m²у) – (5mn + 3m²) – (7m³у - 3m²) = 3m²+7m²у-7m³у

№117. Егер 1) А = 5m² + n, В = − 4m² − n; 2) А = 2х² – 3у²; В = 2х² − 4у² болса, онда А + В; А – В ; В – А; А*В табыңдар

1)А+В = m², А – В = 9m²+2n , В – А = - 9m²-2n , А*В = - 20m⁴-9m²n –n²

2) А+В = 4х²-7у² , А – В = у² , В – А = -у² , А*В = 4х⁴-14х²у²+12у⁴

№121. Өрнекті ықшамдаңдар:

1) 2а + 3ав – 5в + а² – в² + ав – 4а² + 2ав – 3в² = 2а+6ав-5в-3а²-4в² ,

2) а² + 2ав + 3в² – 3а² – 4ав + в² + 2а² – 3ав + 4в² = -5ав+8в²

3) 12,5m² + n² – (8m² - 5n²) – (− 10m² + (5,5m² - 6g²)) = 9m²+6n²+6g²

4) 0,6ху² + (2х³ +у³ – (3ху² – (х³ + 2,4ху² – у²))) = 2х³у³+х³-у³

№124. Өрнекті ықшамдаңдар:

1) (12х² + 9х) : 3х + (6х³ – 3х²) : х² = 10х

2) −(4а² – 3а) : а + (8а³ – 4а²) : 2а² = -3+8а

3) (8у³ – 5ху²) : у² + (х²у – 3ху²) : 0,5ху = 2у-3х

4) −(2х²у + х²у) : 0,5ху + (4х³ – 2х²у) : х² = -2х-2у

ІV.Үйге тапсырма §6 № 116(3-4); №117 (2),№121(3-4); №124(3-4)

Бағалау.Оқушылардың білім-біліктілігін анықтап баға қою.

VI.Қорытынды.Оқушылардың өткен материалды еске түсіру нәтижелерін сұрақ-жауап арқылы анықтау.

Көпмүшелерге амалдар қолдану қалай орындалады?

7-сынып.Алгебра

Сабақ-18.мерзімі-

Сабақтың тақырыбы: Бақылау жұмысы .

Сабақтың мақсаты:

а)Білімділік: Натурал және бүтін көрсеткішті дәреже, бірмүше мен көпмүше тақырыптарынан бақылау жұмысын алу.

ә) Дамытушылық: Дәреженің қасиеттерін ,бірмүше мен көпмүшені стандарт түрге келтіре білу

б) Тәрбиелік:Өз беттерінше ойлану қабілеттерін дамыту

Сабақтың әдісі:практикалық

Сабақтың типі:тексеру

Сабақтың көрнекілігі:сызба,жазба материалдар

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылардың сабаққа қатысуын,дайындығын тексеру.Оқушылармен амандасу.

ІІ.Өткенді қайталау.

Дәреженің қасиеттерін, стандарт түрге келтіру туралы еске түсіру

IІІ.Бақылау жұмысы

І нұсқа

1. Есептеңдер:

1) 2¹⁰ *2¹² : 2²¹ ; 2) 5^-3 *25² 3) 0,2*(-5)² - 3³

2. Өрнекті ықшамда:

1) а³⁵ * а¹⁹ : (а⁵² * а²) ; 2) (m³)⁵ *(n⁴)³

(m³)⁴ *(n⁵)²

3. 5а⁹ – 3а⁷ өрнегін ықшамдап, а = − 1 болғандағы мәнін табыңдар.

4а⁸

4. (3х²у)³ *5у⁷ бірмүшесін стандарт түрде жазыңдар.

5. у = х² функциясының 1) х = 2 болғандағы у-тің мәнін

2) у = 4 болғандағы х-тің мәнін табыңдар

6. Амалдарды орындаңдар:

1) 10(m + 5) + 2(− 2m + 3n) 2) 7х(4у – х) + 4х(х – 7у)

ІІ нұсқа

1. Есептеңдер:

1) 3¹¹ *3¹² : 3²² ; 2) 7^-4 *49³ 3) 0,5*(-2)² - 2³

2. Өрнекті ықшамда:

1) в²⁵ * в² : (в²² * в³) ; 2) (х²)⁶ *(у³)⁴

(х⁴)³ *(у²)⁵

3. 6в¹⁰ – 7в⁸ өрнегін ықшамдап, в = 1 болғандағы мәнін табыңдар.

3в⁸

4. (2ав⁵)⁴ *(5а⁷в²)² бірмүшесін стандарт түрде жазыңдар.

5. у = х³ функциясының 1) х = 2 болғандағы у-тің мәнін

2) у = 8 болғандағы х-тің мәнін табыңдар

6. Амалдарды орындаңдар:

1) 4а(7х – 1) – 7(4ах + 1) 2) 3а² – 2а(5 + 2а) + 10а

І нұсқаның жауабы: 1. 1) 2 2) 5 3) − 22 2. 1) 1 2) m³n² 3. 5а² – 3 = − 1/2 4. 135х⁶у¹⁰ 5. х = 2; у =4

4а

6. 1) 6m + 50 + 6n 2) − 3х²

ІІ нұсқаның жауабы: 1. 1) 3 2) 49 3) − 6 2. 1) в² 2) у² 3. 6в² – 7 = − 1/3 4. 400а¹⁸в²⁴ 5. х = 2; у =8

3

6. 1) − 4а – 7 2) − а²

IV.Үйге тапсырма. Қайталау

V .Бағалау.Оқушылардың білім-біліктілігін анықтап баға қою.

VI . Қорытынды. Оқушылардың жұмыстарын тексеру.

І нұсқа

1. Есептеңдер:

1) 2¹⁰ *2¹² : 2²¹ ; 2) 5^-3 *25² 3) 0,2*(-5)² - 3³

2. Өрнекті ықшамда:

1) а³⁵ * а¹⁹ : (а⁵² * а²) ; 2) (m³)⁵ *(n⁴)³

(m³)⁴ *(n⁵)²

3. 5а⁹ – 3а⁷ өрнегін ықшамдап, а = − 1 болғандағы мәнін табыңдар.

4а⁸

4. (3х²у)³ *5у⁷ бірмүшесін стандарт түрде жазыңдар.

5. у = х² функциясының 1) х = 2 болғандағы у-тің мәнін

2) у = 4 болғандағы х-тің мәнін табыңдар

6. Амалдарды орындаңдар:

1) 10(m + 5) + 2(− 2m + 3n) 2) 7х(4у – х) + 4х(х – 7у)

ІІ нұсқа

1. Есептеңдер:

1) 3¹¹ *3¹² : 3²² ; 2) 7^-4 *49³ 3) 0,5*(-2)² - 2³

2. Өрнекті ықшамда:

1) в²⁵ * в² : (в²² * в³) ; 2) (х²)⁶ *(у³)⁴

(х⁴)³ *(у²)⁵

3. 6в¹⁰ – 7в⁸ өрнегін ықшамдап, в = 1 болғандағы мәнін табыңдар.

3в⁸

4. (2ав⁵)⁴ *(5а⁷в²)² бірмүшесін стандарт түрде жазыңдар.

5. у = х³ функциясының 1) х = 2 болғандағы у-тің мәнін

2) у = 8 болғандағы х-тің мәнін табыңдар

6. Амалдарды орындаңдар:

1) 4а(7х – 1) – 7(4ах + 1) 2) 3а² – 2а(5 + 2а) + 10а

7-сынып.Алгебра

Сабақ-19.мерзімі-

Сабақтың тақырыбы: Көпмүшені көпмүшеге көбейту.