- •Мазмұны
- •Курстың тақырыптық жоспары
- •2. Лекция сабақтарының конспектісі
- •2 Сурет — Кездейсоқ процестердің (в.Г) корреляциялық функциялары (а,б)
- •5 Сурет - цикл бөлігі және барлық циклдер бойынша табылған, едендік орайтын машинаның тұмсығындағы мк (1 кисық) және ско (2 қисық) статистикалық бағалау қатынастарының өзгеруі
- •6 Сурет - 8 кездейсоқ жүктеменің таралу тығыздығының гистограммасы (1) және функциясы (2)
- •8 Сурет — f(х) белгілі таралу функциясы және кездейсок а, а2 т.Б. Сандар бойынша X кездейсоқ параметрлер мәнін табу
- •10 Сурет - Жүктемені анықгайтын машинаның корытынды графы
- •11 Сурет — 15хснд маркалы болаттың а5 ұрылу тұтқырлығының 1 мм үлгідегі кесілу радиусы кезіндегі температурадан t тәуелділігі.
- •13 Сурет - бөлшек қимасындағы кернелу өзгерісінің асимметриялық процесі
- •14 Сурет - Шаршау қисықтары а-...Координат жүйесінде; б- координаттың логарифмдік жүйесінде
- •Статистикалық және циклдік беріктіктің жағдайында элементтердің жүру қабілетінің таралуы
- •15 Сурет - Күрделі бөлшектер (а) мен қисық шипті-жорғалағыш (кривишипно-ползундық) механизм (б) массаларының инерциялык моменттерін анықтау
- •Біліктер қаттылығы
- •16 Сурет — Эксцентрлі тесілген білік
- •17 Сурет - Шеңберлі тілігінен білік (а); ұзынша тілінген білік (б)және график
- •18 Сурет — Лыскалы білік (а) және график ...
- •19 Сурет- а - сатылы; б - конусты біліктер
- •20 Сурет - Шлицалы білік (а); эллипсті (б); тікбұрышты (в)крест тәрізді (г) және ерікті (д) қималар
- •21 Сурет - к,„ коэффициентін анықтайтын номограмма
- •22 Сурет - Біліктердің жалғасуы
- •23 Сурет - фланцты жалғасу
- •24 Сурет - Әмбебап шпиндель
- •25 Сурет - Цилиндрлі спиральды пружиналы муфта
- •Сыртқы жүктемені келтіру
- •Массаларды келтіру және инерция моменттері
- •30 Сурет - Есептеу схемасының мысалдары
- •Сурет - Кіру-қозғалыс жүйесінің есептік схемасы
- •Сурет - Айналдырғыш жүйесінің есептік схемасы
- •33 Сурет —Келу-козғалмалы да және айналмалы да элементтері бар жүйенің есептік схемасы
- •35 Сурет — Механизмнің екімассалық эквиваленттік схемасы
- •36 Сурет - Металлургиялык жүктеменің сызыктық, (а), экспоненциалдық (б)
- •37 Сурет — Импульстік жүктеме
- •38 Сурет — Саңылаулардағы серпімді ұрылу
- •39 Сурет — параметрлік тербелістер тұрақтылығы облысының диаграммасы
- •40 Сурет - Машиналардағы автотербеліс
- •41 Сурет — Тәуелсіз қозатын тұрақты тоқты қозғағышы бар электржетектің электрмеханикалық жүйесінің физикалық моделі
- •42 Сурет - Ауыспалы тоқтың электрқозғағышы бар электржетектің электрмеханикалық жүйесінің физикалық моделі
- •3. Глоссарий
- •4. Қолданылған әдебиеттер тізімі
15 Сурет - Күрделі бөлшектер (а) мен қисық шипті-жорғалағыш (кривишипно-ползундық) механизм (б) массаларының инерциялык моменттерін анықтау
Қисықшипті механизмді екі шоғырланған массамен ауыстыруға болады: кисық шкифтің цапфында (т1) шатунның жоғарғы басының саусағында (т2). .Қисықшипты механизмнің инерция моменті:
;
;
.
мұнда тш. - шатун массасы; тл.к. - поршендік комплекстің массасы.
Элементтердің қаттылығын есептеу
Көп таралған кейбір элементтердің қаттылык коэффициентін анықтайық (бұдан әрі қаттылық деп аталады).
Стерженнің ұзындык қаттылығы Н/см:
мұнда Е - материалдың ұзындық серпімділігі; Ғ - көлденең қиманың ауданы, м2; l. - стержень ұзындығы, м.
Стерженнің иілгіштігі (шамасы, кері каттылығы), м/Н:
Барабан шеңберіне келетін арканды полиспасттын кдттылығы (сызыктык Капгтылык):
мұнда Ек - арқанның ұзындық серпімділігі; Ғк - арқанның көлденең қимасының ауданы, м2; z. - полиспаст бұтағының саны; l. - ілгіштің (подвеска) ұзындығы.
Полиспастың бұрыштық қаттылығы:
мұнда R.- барабанның радиусы.
Пружинанын кысу (созу)каттылығы:
Мұнда. G - жылжу модулі; d- сымның диаметрі, м; . D. - пружинаның орташа диаметрі, м; z - жұмыс иірімінің саны.
Көлденең к.аттьілык
Балкалардың каттылығы бекітілу тәсіліне байланысты және металдардың кедергісіне келтірілген. Мысалы, консольдық балканың каттылығы:
мұнда J қима инерциясының экваторлық моменті, см2.
Айналу қаттылығы
Айналу кезіндегі қаттылық
коэффициенті е (айналу моменті Мкр,
білікті бұрышқа айналдыратын
=1
рад)
.
Әдебиет
1 негізгі /51-62/.
Бақылау сұрақтары
Механизмнің кинематикалық схемасының дамуында қандай карқындар машинаның динамикалық аз жүктемесін қамтамасыз етеді?
Барлық технологиялық машиналарды қандай есептік физикалық моделге жатқызуға болады?
Нақты моделдер мен машиналардың физикалық моделін жасаған кезде не негізгі болады?
Инерция моментін есептейтін формулаға қандай параметрлер кіреді?
Сізге қаттылықтың қандай түрлері белгілі?
№ 7 лекция Машиналар бөлшектерінің стандартталған элементтерінің қаттылығы мен иілгіштігі
Біліктер қаттылығы
Дөңгелек біліктің каттылығы
мұнда р -
білік қимасының
полярлық инерция моменті, Jр
=
см4
, d
- білік диаметрі;
l.-біліктің
бұралатын жерінің ұзындығы.
Есептеу кезінде иілгіштік коэффициентін қолданған ыңғайлы (одан әрі иілгіштік деп аталады). Бөлшектің жалпы иілгіштіп оның жеке учаскелері иілгіштігінің суммасына тең
Дөңгелек біліктің ииілгіштігі
мұнда k=32/
(аз көміртекті болаттан жасалған біліктер
үшін, k=1,3
см2
/Н; құрамында көміртек көп болат үшін,
k=1,2
см2/Н;
орташа k=
1,26
см2/Н).
Қуыс біліктің иілгіштігі
мұнда
-
біліктің
ішкі диаметрі.
Эксцентрлі тесілген біліктің иілгіштігі (16,6 сурет)
16 Сурет — Эксцентрлі тесілген білік
мұнда
-16 суреттегі график бойынша анықталатын
коэффициент.
Шеңберлі тілінген біліктің иілгіштігі (17 а сурет) ке коэффициентінің мәні келесі:
.
мұнда
2r/d…. 0 0,05 0,1 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1, 5
kи .... 1 1,006 1,007 1,076 1,287 1,707 2,493 4,133 22,44
Ұзыниа тілінген біліктің иілгіштігі (2, 146)
.
кпр коэфициентін 17 в суреттегі график бойынша анықтайды.
