- •Мазмұны
- •Курстың тақырыптық жоспары
- •2. Лекция сабақтарының конспектісі
- •2 Сурет — Кездейсоқ процестердің (в.Г) корреляциялық функциялары (а,б)
- •5 Сурет - цикл бөлігі және барлық циклдер бойынша табылған, едендік орайтын машинаның тұмсығындағы мк (1 кисық) және ско (2 қисық) статистикалық бағалау қатынастарының өзгеруі
- •6 Сурет - 8 кездейсоқ жүктеменің таралу тығыздығының гистограммасы (1) және функциясы (2)
- •8 Сурет — f(х) белгілі таралу функциясы және кездейсок а, а2 т.Б. Сандар бойынша X кездейсоқ параметрлер мәнін табу
- •10 Сурет - Жүктемені анықгайтын машинаның корытынды графы
- •11 Сурет — 15хснд маркалы болаттың а5 ұрылу тұтқырлығының 1 мм үлгідегі кесілу радиусы кезіндегі температурадан t тәуелділігі.
- •13 Сурет - бөлшек қимасындағы кернелу өзгерісінің асимметриялық процесі
- •14 Сурет - Шаршау қисықтары а-...Координат жүйесінде; б- координаттың логарифмдік жүйесінде
- •Статистикалық және циклдік беріктіктің жағдайында элементтердің жүру қабілетінің таралуы
- •15 Сурет - Күрделі бөлшектер (а) мен қисық шипті-жорғалағыш (кривишипно-ползундық) механизм (б) массаларының инерциялык моменттерін анықтау
- •Біліктер қаттылығы
- •16 Сурет — Эксцентрлі тесілген білік
- •17 Сурет - Шеңберлі тілігінен білік (а); ұзынша тілінген білік (б)және график
- •18 Сурет — Лыскалы білік (а) және график ...
- •19 Сурет- а - сатылы; б - конусты біліктер
- •20 Сурет - Шлицалы білік (а); эллипсті (б); тікбұрышты (в)крест тәрізді (г) және ерікті (д) қималар
- •21 Сурет - к,„ коэффициентін анықтайтын номограмма
- •22 Сурет - Біліктердің жалғасуы
- •23 Сурет - фланцты жалғасу
- •24 Сурет - Әмбебап шпиндель
- •25 Сурет - Цилиндрлі спиральды пружиналы муфта
- •Сыртқы жүктемені келтіру
- •Массаларды келтіру және инерция моменттері
- •30 Сурет - Есептеу схемасының мысалдары
- •Сурет - Кіру-қозғалыс жүйесінің есептік схемасы
- •Сурет - Айналдырғыш жүйесінің есептік схемасы
- •33 Сурет —Келу-козғалмалы да және айналмалы да элементтері бар жүйенің есептік схемасы
- •35 Сурет — Механизмнің екімассалық эквиваленттік схемасы
- •36 Сурет - Металлургиялык жүктеменің сызыктық, (а), экспоненциалдық (б)
- •37 Сурет — Импульстік жүктеме
- •38 Сурет — Саңылаулардағы серпімді ұрылу
- •39 Сурет — параметрлік тербелістер тұрақтылығы облысының диаграммасы
- •40 Сурет - Машиналардағы автотербеліс
- •41 Сурет — Тәуелсіз қозатын тұрақты тоқты қозғағышы бар электржетектің электрмеханикалық жүйесінің физикалық моделі
- •42 Сурет - Ауыспалы тоқтың электрқозғағышы бар электржетектің электрмеханикалық жүйесінің физикалық моделі
- •3. Глоссарий
- •4. Қолданылған әдебиеттер тізімі
3. Глоссарий
Кездейсоқ функция – тәжірибе нәтижесінде алдын-ала болжауға келмейтін түрге ие болатын функция.
Коррелляциялық функция – кездейсоқ процестің ішкі құрылымын және оның әртүрлі қималарындағы ықтималдық байланыстарды сипаттайтын функция.
Эргодический процесс – тәжірибелік мәліметтерді статикалық өңдеу нәтижесінде алынатын математикалық күту, дисперсия, корреляциялық функциялары тең болатын процесс (жүктеменің жазылып алынуы).
Кездейсоқ процестің спектрі - әртүрлі жиіліктер бойынша амплитудалар дисперсиясының бөлінуі.
Статистикалық динамика - әртүрлі жүйелердің кездейсоқ сыртқы әсерлерге әрекетін зерттейтін ғылым.
Пайда болған оператор – тек ақырғы шамаларды анықтайтын тәуелділіктер (операторлар).
Машинаның сыртқы жүктемесі – жылжуға кедергі келтіретін күштер мен моменттер және қозғалысқа келтіретін күштер мен моменттер.
Көтерушілік қабілет – өзінің әсер етуімен бөлшекті шекті күйге жеткізетін жүктеме.
Шекті күй – бөлшектің одан ары қарайғы пайдалану мүмкіншілігі жоқ күйі.
Диссипация - әртүрлі технологиялық машиналардыің серпімді буындарында қозып, одан ары қарай тербелістің бәсеңдеуімен жалғасатын өтпелі процесс.
Тербелістің өз жиілігі – барлық жүйе сондай тербеліс жасауға ұмтылатын жиілік.
Иілімдік – қатаңдыққа кері шама.
Динамикалық коэффициент – динамикалық жүктеменің максиамалды мәнінің тұрақты (статикалық) жүктемеге қатынасы.
Логарифмдік декремент – тербелістің бәсеңдеу қарқынын сипаттайтын коэффициент.
Параметрлік тербеліс – қатаңдығы мен массасы сияқты параметрлері кезеңді өзгеріп отыратын машиналарда пайда болатын тербеліс.
Автотербеліс – автотербелістік немесе өздігінен қозатын процесстер.
Динамикалық процестің математикалық үлгісі – динамикалық жүйенің тербелісті процесін сипаттайтын сызықты емес дифференциалды теңдеулер жүйесі.
4. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Крейнин Г.В. Динамика машин и управление машинами / Г. В. Крейнин. – М.: Машиностроение, 1988. – 238 с
Левитский, Н. И. Колебания в механизмах / Н. И. Левитский. – М.: Наука, 1988. –332 с
Биргер И. А., Шорр В.Ф., Иосилевич Г. Б. Расчет на прочность деталей машин - М.: Машиностроение, 1979.
Когаев В. П. Расчеты на прочность при напряжениях, переменных во времени. – М.: Машиностроение, 1977, 232 с.
Брауде В. И., Семенов Л.И. Надежность подъемно-транспортных машин. – Л.: Машиностроение, 1986.
Казак С. А. Грузоподъемные машины. Элементы статистической динамики нагружения крановых механизмов. – Тр.УПИ. Свердловск, 1981, 40 с.
Бидерман, В. Л. Теория механических колебаний / В. Л. Бидерман. – М.: Высш. шк. 1980. – 422 с.
Вульфсон, И. И. Динамический расчёт цикловых механизмов / И. И. Вульфсон. – М.: Машиностроение, 1976. – 346 с.
Вибрация в технике: справочник. Т. 6. – М.: Машиностроение, 1981.
Коловский, М. З. Нелинейная теория виброзащитных систем / М. З. Коловский. – М.: Наука, 1966. – 244 с
Вульфсон, И. И. Механика машин: учеб. пособие для втузов / И. И. Вульфсон, М. Л. Ериков, М. З. Коловский [и др.]. – М.: Высш. шк., 2000. – 511 с
