40 Сурет - Машиналардағы автотербеліс
Машина жетегінің екімассалы эквиваленттік схемасы үшін жалпы масса қозғалысының дифференциалдық тендеуі:
(99)
мұнда а - электркозғағыштың бұрыштык коэффициенті. Сызықты емес дифференциалдық теңдеудің күрделі математикалық шешімін жіберіп, жетек желісіндегі серпімділік күшінің моменті үшін мына теңдеуді жазамыз:
, (100)
мұнда и - шектен тыс моментпен шақырылған қозғағыштың бұрыштық жылдамдығы.
Көріп отырғандай, автотербелістегі серпімділік күшінің моменті гармония заңы бойынша өзгереді. Автотербелістің амплитудасы сырғанау жылдамдығы функциясындағы үйкеліс сипатын (m1/m3), тербеліс жиілігін υ және машинаның жұмыс бөлігінің инерциялық моментің J2,, сонымен бірге қозғағыш сипатының иілу бұрышын анықтайтын коэффициенттердің қатынасына байланысты.
40 б суретте кейбір технологиялық машиналардыің жұмыс осциллограммасы көрсетілген, онда сипаты жағынан гармониялық заңға жақын, жетектердегі автотербеліс процестері жақсы көрінеді.
Тербелістің үлкен және тұрақты амплитудалары тек жетектер бөлшектерінің беріктілігі мен төзімділігіне ғана әсер етіп коймайды, олар сонымен бірге, технологиялық процестер мен прокат көлемінің дәлдігіне теріс әсер етеді, әсіресе табақты және құбырлы станоктарда.
Әдебиет
2 негізгі /83-88/
Бакылау сұрақтары
1. Қандай тербелістер тұрақты болып есептеледі?
2. Қозғалыс тұрақтылығын қандай параметрлар толық анықтайды?
3. Тұрақты қозғалыстың қиын түсетін жылдамдығының параметрлерін айтыңыздар?
4. Автотербеліс амплитудасы қандай мәнге жетуі мүмкін?
№15лекция Бірқозғағыштық электржетектерінің қорытындыланған электрмеханикалық серпімді жүйесі және олардың математикалық моделі
Технологиялық машиналар механизмдерінің автоматтандырылған электр жетегі күрделі аралас электрмеханиқалық жүйе болып саналады. Өте қатты механикалық элементтері бар электржетектердің физикалық моделі әртүрлі жұмыс режимінде, электржетектеріндегі қозатын динамикалық процестердің қалыптасуының шын мәніндегі сипатын дәл анықтауға мүмкіндік береді. Белгілі бір жұмыс режиміне сәйкес козғағыштың сипаты зерттеулермен дәлелденген. Ол бірқатар жағдайда, жетектің механикалық бөлігіндегі серпімді тербеліске айтарлықтай әсер етуі ммүмкін. Механикалық серпімді тербеліс, өз кезегінде, жетектің электрлік күш бөлігіндегі тәртібі мен қасиетіне әсер етеді. Сондықтан электрмеханикалық байланыстың болуына қарай, электржетектің динамикалық жүйесі, жалпы жағдайда аралас электрмеханикалық серпімді жүйе ретінде қарастырылуы керек.
Қазіргі кезде әртүрлі технологиялық машиналарда келесі электржетектер қолданылады:
- аралас және біртіндеп қозатын қозғышы бар тұракты ток;
- асинхрондық және синхрондық электрқозғағыштары бар ауыспалы тоқ.
Төменде технологиялық машиналардыің бірқозағышты электржетектерінің кейбір моделдерін қарастырамыз (физикалык, математикалық).
Тұрақты ток қозғағышы бар электр жетектің физикалық моделі
Физикалық моделдегі динамикалық процестерді көрсететін математикалық модель, жалпы жағдайда сызықты емес дифференциалдық теңдеу жүйесі болып саналады.
(101)
мұнда UВ - қозу тізбегінің кернелуі;
RВΣ - қозу тізбегінің суммарлық кедергісі;
-
қозу тізбегінің тұрақты
уақыты;
LяΣ.- қозу тізбегінің индукциясы;
- қозғағыштың қозу ағымы;
IВ .- қозу орамының тогі;
Uя - зәкірлік (якорлық) тізбектің кернелуі;
Iя - зәкірлік тізбек тогі;
RяΣ - зәкірлік тізбектегі суммарлық кедергі;
- зәкірлік тізбектің тұрақты
уақыты;
LяΣ - зәкір тізбегінің индукциясы;
;
Р - қозғағыш полюстерінің пп саны;
N - зәкірдің белсенді жетектерінің саны;
а - параллелді бұтақтар саны;
J1 - қадағыш роторының инерциялық моменті;
J2,… Jn-1 - қозғағыш білігіне келтірілген козғағыштың механикалық бөлшектерінің инерциялық моменті;
Мс – приведенный к валу двигателя момент технологической нагрузки.
Jn - қозғағыш білігіне келтірілген атқару органдарының инерциялық моменті;
hi,i+1 - жетектің механикалық бөліктеріндегі энергия қашықтығын сипаттайтын коэффициенттер;
Сi,i+1 - транс жетек элементтерінің айналу қаттылығы;
φi - массаның бұрыштық ауытқуы;
Мс - қозғағыш білігіне келтірілген технологиялық жүктеме моменті.
