Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ІШКІ АУРУЛАР ПРОПЕД.doc
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
7 Мб
Скачать
☆

2.6 Алынған мәліметтерді жазу. Жазу үлгісі.

Науқас тыныс шығаруының нашарлауына, қиын бөлінетін қақырықты жөтелге, әлсіздікке шағым жасайды. Қарап тексергенде: терісі және еріндерінің кілегей қабаты сәл көгістенген. Науқас мәжбүрлі қалыпта - ортопноэ. Тыныс жиілігі минутына-24 рет. Тыныс беткейлі, ырғақты. Кеуде қуысының пішіні эмфизиматозды, екі бөлігі де тыныс алуға бірдей қатысады. Пальпация жасағанда кеуде қуысы иілгіштігінің төмендеуі және симметриялық бөліктерінде дауыс дірілінің әлсіздігі анықталады.

2.7 Тыныс алу жүйесі ауруларына шалдыққан науқастарды қарап тексеру

2.7.1 Жалпы қарау. Науқасты жалпы қарап тексеруде: науқастың жалпы жағдайы (қанағаттарнарлық, орташа ауырлықта, ауыр, өте ауыр, өлім хәлінде); есі (сақталған, өзгерген); төсектегі кейпі (белсенді, сұлық түсіп жату, мәжбүрлі).

2.7.3 Терісі мен оның қосалқылары, кілегей қабаттары (түсі, құрғақтығы, ылғалдылығы, тырнақтары мен саусақтар өзгерісі, лимфатүйіндерін қарау).

2.7.1 Мұрыны - пішінінің (қанқасының қисаюы) өзгеруі, мұрын желбіршектерінің тынысқа қатысуы; тыныс алу сипаты- ауызымен немесе мұрнымен, еркін немесе қиналып тыныс алу.

2.8 Кеуде қуысын қарау

2.8.1 Кеуде қуысын қарау – пішіні, тынысқа екі бөлігінің бірдей қатысуы; көмекші бұлшықеттердің тынысқа қатысуы; Тыныс жиілігін санау.

2.8.2 Кеуде қуысына пальпация жасау – кеуденің иілімділігі, дауыс дірілін анықтау.

2.8.3 Өкпе перкуссиясы – салыстырмалы, топографиялық.

2.8.4 Өкпе аускультациясы – негізгі және қосымша тыныс шуларын анықтау.

2.8.5 Тексеру нәтижесінде жиналған мәліметтерді қалыпты көрсеткіштермен салыстыру, өзгерген көрсеткіштерді дұрыс түсініп бағалау.

2.9.4 Тыныс алу жүйесі ауруларына шалдыққан науқастарды жалпы қарап тексерудегі студенттердің іс-әрекеттер реттілігі.

Кезеңі

Қадамдары

Студенттің іс-әрекеттері

Анықталатын мәліметтер

1. Науқасты жалпы қарау

1.1 Науқасқа тексеру мағынасын түсіндіріп рұхсат алу

Науқастың келісімін алды

1.2 Науқастың жағдайын, есін, төсектегі қалпын анықтау

1.2.1 Науқастың жағдайын, есін, төсектегі қалпын бағалады

Жағдайы – қанағаттанарлық, орташа ауырлықты, ауыр және т.б.: есі -сақталған, өзгерген; төсектегі кейпі -

белсенді, қимылсыз;

мәжбүрлі.

1.3 Терісін, кілегей қабаттарын, тырнақтары мен саусақтарын және мойын аймағын қарау

1.3.1 Қарауды дененің ашық аймақтарына жүргізеді (бет-әлпеті - мұрын, еріндері; мойын аймағы және қол ұшы саусақтары мен тырнақтары қаралады).

Терісі мен кілегей қабаттары өзгермеген, өзгерген - көгерген (цианоз - орталық цианоз); жер түстес;

Мойын аймағында – веналарының толуы болуы мүмкін; саусақтары – «дабыл таяқшалары», тырнақтары – «сағат беті» тәріздес өзгерісі болуы мүмкін.

1.4 Сыртқы тыныс жолдарын қарау

1.4.1 Мұрын қалқаны мен желбезектерін қарау.

1.4.1 Қалқан пішіні сақталған, бір жағына қисайған; мұрын желбезектері тынысқа қатысады, қатыспайды.

2. Кеудені қарау

2.1 Кеуденің екі бөлігінің тынысқа қатысуын жүргізу

2.1 Науқасқа терең тыныс алдырып, жауырындар қозғалысы арқылы және күшейген тыныс көмекші бұлшық еттерінің (қабырғаралық бұлшық еттерінің) тынысқа қатысуымен бағаланады.

2.1 Кеуденің екі бөлігі тынысқа бірдей қатысады; бір жағы қалыс қалады.

-көмекші бұлшық еттерінің (қабырғаралық бұлшық еттерінің) тынысқа қатысуы

2.2 Кеуде пішінін анықтауды келесі көрсеткіштер арқылы жүргізді:

а) - кеуде ұзындығы, көлденең және алдыңғы – артқы өлшемдері.

б) - бұғана асты және үсті шұңқырлары.

в) - жауырын орналасауы.

г) – қабырғалар орналасуы.

д) – эпигастральды бұрыш көлемін анықтау.

е) - Людовик бұрышы.

2.2 а) - кеуде ұзындығы, көлденең және алдыңғы – артқы өлшемдерінің қатынастары салыстырылады;

б) - бұғана асты және үсті шұңқырларының айқындығы бағаланды;

в) - жауырындардың кеудегі жанасу деңгейі бағаланды;

г) – қабырғалар орналасуы түрі (көлденең, қиғаш, жатыңқы) мен қабырғаралықтар алшақтығы (қалыпты, кеңейге, кішірейген) бағаланды;

д) – эпигастральды бұрыш көлемін анықталды – алақандар қабырға доғасы үстіне симметриялық аймақтарға жалпағынан қойылды, үлкен саусақтар қабырға доғаларының түйіскен жері – қырларына орналасып бұрыш анықталады – тік = 90˚, доғалы - ›90˚; үшкір ‹90˚;

е) - төс тұтқасы мен денесінің жанасқан жері – айқындылығы бағаланды;

2.2 Кеуде қалыпты түрлері - (нормостениялық, астениялық, гиперстениялық).

2.2 Тыныс алу жүйесі дерттерінің ақырғы кезеңдерінде кеуде пішіні өзгереді –эмфизематозды- бөшке тәрізді:

1 - кеуденің төменгі бөлігі кеңейген;

2 - эпигастрий бұрышы -доғалы-90˚›;

3 -қабырғалар жатыңқы орналасқан, қабырғаралықтар ашылған;

4 - бұғана үсті шұңқырларының

жазық немесе томпиып тұр;

5 - жауырындар кеудеге толық жанасқан