Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Ahmedjanov-Munai-jane-gaz-kenoryn.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
3 Мб
Скачать
☆

9.9 Ұңғымаларды гидродинамикалық зерттеулері

Ұңғыманы зерттеу кезінде оның дебитін реттеу үшін штуцерлер қолданылады. Түптік қысымды құбыраралық кеңістікте сұйықтықтың деңгейі арқылы өлшеуге болады. Дегенмен кабель салдарынан эхограммаға кіргізілетін жаңғырықтардан өлшеу дәлдігі бұрмаланады. Еркін газ болатын сақиналық кеңістікте сұйықтықтың орташа тығыздығын анықтау қиын. Нақты нәтижелерді СКҚ-ға түсірілетін терең манометрлермен құбыраралық қысымды өлшеген кезде алады. Манометрлер арнайы құрылғылар арқылы құбыраралық кеңістікпен хабарласады.

Құбыраралық қысымды өлшеу үшін СКҚ-да 2 сораптан жоғары құрылғы орналастырады (9.19-сурет, кері клапаннан жоғары). Манометрдің 1 ұшы 3 қанжығаға отырады және өз салмағының әсерінен төмен 4 төлкеге қозғалады. Төлкенің 5 саңылаулары СКҚ-дағы 6 саңылаулармен сәйкес келеді, және манометрдің қуысы құбыраралық кеңістікпен байланысады. Құбырдағы қысым құбыраралықтан әлдеқайда жоғары, сондықтан манометр 3 ершікке тығыз орналасады. Қысымды өлшегеннен кейiн ма­нометр ершіктен көтеріліп, құбыраралық кеңістікпен СКҚ жауып, 7 серіппе жоғары қарай 4 төлкеге айналады.

Ұңғыманы пайдалану процесінде мұнай бұл құрылымнан алшақ СКҚ бойымен еркiн көтерiледі. Қысымның жазуын алынатын диаграммының схемасы 9.20-суретте көрсетiлген. Манометр бастапқыда ру сағалық қысымнан ра құбырдағы қысымға дейін тiркейдi. Құбыраралық кеңiстiгi бар манометрдiң мәлеметтерінен кейін қысым құбыраралық сәйкес рв дейін төмендейді (b нүктесі). бс бөлігі - ұңғыманың тоқтауынан кейiн қысымның қалпына келтiру қисығының жазуы. Манометрдi көтергенде қысым құбырлық деңгейге өседі (cd сызығы), de сызығы манометрдің көтерілуін сипаттайды. Түптік қысым рВ сәйкес кесінді арқылы анықтайды, ал қабаттық —рс қысымы бойынша. Қабаттағы және түптік қысымдарды есептеу үшін сұйық бағанасының қысымын есепке алу керек. Газды сұйықтың орташа тығыздығын шегенделген құбырлардағы B шығын газ мөлшерi бойынша бағалауға болады. рс мәні бойынша қабаттық қысымды анықтау үшін шегенделген құбырдағы термобаралық шарттарындағы мұнай тығыздығын бiлу үшін керек (үрлегiштiң салпыншағының тереңдiгiнен басқа).

Iштегi қысымының өлшемiнiң айтылған әдiсiнің кемшiлiктер қатары бар: құбыраралық кеңiстiгi бар саңылаудандыру болуы мүмкiн, манометрдiң түсiруiн керек етеді. Сондықтан БЭҚ корпусына кiрiстiрiлген сораптардың қабылдауында тетіктер арқылы қысымды өлшеу әдiстерi жасалған. Тетіктерден ақпарат жиiлiкті сигнал түрiнде күш кабелi арқылы түседi.

Қабат өнiмдiлiгi жуықтап ортадан тепкiш сораптың қабiлеттiлiгін (жапқыш жабулы кезде H0 максимальді күшiне жетiлдiру үшін) өзiне жұмыс iстеуге пайдалануға болады.

9.19-сурет. СКҚ- да төмендегендегі манометрінің кұбыр кысымын өлшеуге арналған құрылғысының сызбасы

9.20-сурет. Қысым жазбасының сызбасы

Ұңғыманы iске қосу уақытында сағалық жапқышы бар (ашық құбыраралық кеңiстiк күйiнде) сораппен дамытылатын күш мынаны (сұйықтықтың деңгейi қабаттық қысымға тиiстi статикалыққа жеткенде) құрайды

(9.39)

мұнда h1 - сағадан статикалық деңгейге дейінгі қашықтық; р1 - жабулы лақтырушы ысырмасы бар сораптың пайдалануы кезінде сағадағы қысым; р - сұйықтықтың тығыздығы.

Ұңғыманы жiберу, қалыптасқан дебиттiң және динамикалық деңгейдің түптiк қысымға жеткеннен соң және лақтырыстығы ысырманың толық жабылу кезінде пайдаланудағы сорап сол Но қысымды өрбітеді, оны келесі түрде жазуға болады:

(9.40)

мұнда h2 - сағадан динамикалық деңгейге дейінгі қашықтық; р2 -ысрманың толы0 жабуынан кейiнгі сағадағы қысым. (9.39) және (9.40) формулаларынан қабат және түп қысымдар арасындағы айырмасы мынандай (м)

(9.41)

Ағынның сызықты заңы бойынша ұңғыманың өнiмдiлiгiнiң коэффициентi

(9.42)

мұнда Q - ұңғыманың жiберуiнен кейiнгі қалыптасқан дебитi.

Бұл зерттеу әдiсiнің көптеген кемшіліктері бар (ГСҚ және тіректің дамудағы сораппен шығарудағы газдандырылған сұйықтықтары бірдей болмауы, сұйық тығыздығы мен ГСҚ формулада бірдей емес және соңғы сәтте белгісіз болуы). Бұл әдiс бойынша тек қана ұңғыманың өнiмдiлiгiн шамалап бағалауға болады. Мұнайдың өндiру көлемдерiнің тез өсуi мен БОТЭС қолдануымен байланысты маңызды мақсаты ұңғымалардағы гидродинамикалық зерттеулерiнiң тәжiрибесi және теориясының дамуы болып табылады.