Сәлем , редакция!
Менің әпкем сіздердің журналдарыңызды жаздырып оқиды. Былай жаман журнал емес. Маған ішіндегі әңгімелері ұнайды. Ең болмағанда, бір-екі сөйлем жазып, менімен хабарласыңыздаршы. Менің достарым жоқ. Ешкіммен хат арқылы хабарласпаймын.
Жанат.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Сөйлем 1-7 жаттығу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Сөйлем туралы алған білімдерін еске түсіру, толықтыру;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс істеуі арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Кітаппен дос болуға құстардың қамқоршысы болуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, талдау, жинақтау, көрнекілік.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 34-жаттығу.
Сәлем , редакция!
Менің әпкем сіздердің журналдарыңызды жаздырып оқиды. Былай жаман журнал емес. Маған ішіндегі әңгімелері ұнайды. Ең болмағанда, бір-екі сөйлем жазып, менімен хабарласыңыздаршы. Менің достарым жоқ. Ешкіммен хат арқылы хабарласпаймын.
Жанат.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Сөйлем дегеніміз не? Оның қандай түрлерін білесіңдер?Сөйлемдердің соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықтағы Білгішбектің айтқанын оқу, талдау, есте сақтау. ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
1-жаттығудағы берілгендердің қайсысы сөйлем, қайсысы сөйлем емес екендігін анықтау, талдау.
Білім, кітап, бұлақ.
Кітап – білім бұлағы.
2-жаттығуда берілген сөздерден сөйлем құрастыру:
Кітапты көп оқы! Сендерге білімді болуға кітап көмектеседі.
3-жаттығуда берілген сөйлемдердегі жақшадағы сөздерді мағынасына қарай өзгертіп жазу.
4-жаттығудағы ертегіні оқу, тиісті тыныс белгілермен толықтырып, көшіріп жазу. Мәтінде неше сөйлем бар? Бұл ертегіні ары қарай кім жалғастырады? Түлкі неліктен арыстанның жанына жақындамайды? Түлкі арыстанның айласын неден біліп қояды?
5-жаттығуда берілген өлеңді мәнерлеп оқу, нүктенің не үшін керек екенін анықтау. Нүктеден басқа қандай тыныс белгі білесіңдер?
ҮІ. Бекіту: Өздік диктант. Жақшадағы сөздерді сөйлем мағынасына қарай өзгертіп жаз.
Айдын (өзен) барды. Ол (өзен) балық аулады. (Өзен) балық көп. Шелекті (балық) толтырды. Түске жақын (үй) қайтты.
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Олардың соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 6-7-жаттығу. 59- бет
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Сөйлем түрлері 8-13 жаттығу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөйлемнің айтылу мақсатына қарай бөлінетін түрлері туралы білімдерін еске түсіру, толықтыру;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс істеуі арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Сыпайы сөйлей білуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, талдау, жинақтау, көрнекілік.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 6-7-жаттығудағы сөйлемдерді тиісті үйшікке орналастыру.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Сөйлем дегеніміз не? Оның қандай түрлерін білесіңдер? Сөйлемдердің сонына қандай тыныс белгілер қойылады?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс: 8-жаттығудағы өлеңді мәнерлеп оқу, дауыс кідірісін жасап оқу.
Сұрақ белгісі, леп белгісі бар сөйлемдерді қалай оқыған дұрыс?
Жомарт деп қандай адамды айтамыз?
ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
9-жаттығудағы алдымен сұраулы, екінші хабарлы, сонан соң лепті сөйлемді көшіріп жаз.
Бұл кім?
Мен сізге жеделхат әкеп тұрмын.
Үлкен рахмет!
10-жаттығу берілген сөздерден сөйлем құрастыру, тиісті тыныс белгі қою.
Арыстанның төлі не?
Қандай таза ауа!
Балалар қардан аққала жасады.
Әлия кітапханаға барды ма?
11-жаттығу. Сөйлемдерді оқы.
Қандай құстар жылы жаққа ұшып кетеді? (Қарлығаш, қараторғай, тырна, аққу). Қыстап қалатын қандай құстарды білесің? (Қарға, сауысқан, кептер). Қысқы ұйқыға кететін жануарларды білесің бе? (аю, )
12-жаттығудағы ертегіні тиісті дауыс ырғағымен оқу, ары қарай жалғастыру, қай ертегі екенін анықтау. Сұраулық мағынаны беріп тұрған сөзді тап.
ҮІ.Бекіту: «Қонжықтың хаты» ойынын ойнау. Берілген сөздерден сөйлемдер құрастыру.
ҮІІ. Қорытындылау.Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Олардың соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 13-жаттығу. (61- бет). Сөздер жазылған моншақтарды жіпке сөйлем етіп тіз. Сөздердің орны неге ауысты? Құраған сөйлеміңді әр түрлі дауыс ырғағымен оқы:
Хабарла; Көкем қаладан кеше келді.
Сұрақ қой; Көкем қаладан қашан келді?
Қуанышыңды білдір; Қаладан көкем келді!
ІХ .Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Бақытау диктант «Бозторғай» №3.
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға диктант жаздыра отырып, алған білімдерін тиянақтауға, тексеруге, сауатты көркем жаза білуге мүмкіндік туғызу:
Дамытушылық: Танымдық қабілетерін, ақыл-ойын дамыту;
Тәрбиелік: Адамгершілікке, сұлулыққа, ұжымшылдыққа баулу.
Сабақтың түрі: білімді тексеру және бағалау сабағы
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, түсіндіру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың назарларын сабаққа аудару, құрал-жабдықтарын түгендеу.
ІІ. Мақсат қою кезеңі: Бүгінгі сабақта біз диктант жазамыз. Диктант жазуға дайынбыз ба? Ондай болса жұмысты бастамай тұрып есімізге бірнеше ережелерді түсіріп алайық: Сөйлемдегі сөздер қалай жазылады? Сөйлем неден басталады? Сөйлем соңына қандай тыныс белгі қойылады? Сөйлем ішінде жер-су аттары, адамның аты кездессе қалай жазылады? Әр жазған сөйлемді тексеріп отыру керек па? Неліктен?
ІІІ. Білімдерін тексеру: Диктант мәтінін мұғалім 2 рет дауыстап оқып, қиын сөзді тақтадан қарап алу керектігін ескертеді.
Бозторғай
Омар атам үй сыртындағы бақшаны аралап келе жатты. Түні бойы суық жаңбыр жауды. Жер саз. Атай жусанның ығында бүрісіп отырған кішкентай құсты көрді. Ұшуға жарап қалған бозторғайдың балапаны екен. Тұмсығының жиектері сап-сары. Өзіне әбден жаңбыр өткен. Екі қанаты салбырап, дір-дір етеді.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
Тапсырма
Мәтінде неше сөйлем бар?
Кандай? Сұрағына жауап беретін сөзді тап
ІҮ. Үйге тапсырма:
Ү. Оқушыларды бағалау оқушылардың жазған жұмыстарына сәйкес бағалау, талдау жұмыстарын жүргізу.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Сөйлем мүшелері 14-21 жаттығу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөйлем мүшелері туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс істеу арқылы теориялық ойлауын, ауызша сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Достыққа, ұйымшылдыққа, адамгершілікке баулу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері:көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
ІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІІІ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Сөйлем дегеніміз не? Оның қандай түрлерін білесіңдер? Сөйлемдердің сонына қандай тыныс белгілер қойылады? Көрнекіліктерді пайдалана отырып ауызша берілген сөздерді қатыстырып сөйлемдер құрастыру. 1. Ауамен, дем, біз, аламыз. 2. Ауа, денсаулыққа, таза, пайдалы өте. 3. Үйдің, таза, ауасын, әр уақытта, сақтаңдар.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс
14-жаттығудағы өлеңді түсініп, мәнерлеп оқу, өлеңдегі әрбір сөзге сұрақтар қойылады
ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу 15-жаттығудағы сөйлемдерді көшіріп жазу. Шекарашылар деп кімдерді айтамыз? Олардың біз үшін қандай маңыздылығы бар? Сендер де шекарашылар болғыларын келеді? Неліктен? Мәтіндегі әрбір сөздің үстіне тиісті сұрағын қою.
Шекарашылар күзетте тұрады. Олар еліміздің шекарасын қорғайды. Шекарашылар – ержүрек батырлар.
Ережемен жұмыс: ережені оқу, талдау, есте сақтау.
Сөйлем құрамындағы нақты сұраққа жауап беріп тұрған толық мағыналы сөздерді сөйлем мүшелері дейміз: Мысалы: Айдын (кім?) бормен (немен?) жазды (не істеді?).
16-жаттығудағы екі сөзден құралған сөйлемдерді толықтырып жазу.
Асқар атпен келді. Дана доп ойнады. Қойлар өрісте жайылды. Құлын су ішті. Қыздар гүл терді.
17-жаттығудағы Мәлік Ғабдуллин туралы мәліметті оқу, түсіндіру, көркем етіп көшіріп жазу.
18-жаттығу жұмбақты оқып, мағынасына қарай, суретке қарап жұмбақтың шешуін табу. (коньки). Алғашқы сөйлемде неше сөйлем мүшесі бар? Екінші сөйлемде ше?
19-жаттығу. «Құрастырайық мақалдар!» ойынын ойнату. Ойынның шарты: сыныпты қатар бойынша үш топқа бөлу, әр топ өздеріне берілген сөздер бойынша мақал құрастырады.
1. Асырайды, тігіншіні, инесі. Тігіншіні инесі асырайды.
2. Шәкірт, озар, ұстаздан. Шәкірт ұстаздан озар.
3. Жан, жақсы, семірер, сөзден. Жақсы сөзге жан семірер.
Әр мақалда неше сөйлем мүшесі бар екендігін айту.
ҮІ. Бекіту:
21-жаттығу. Оқы. Сөйлемді тауып, онда неше сөйлем мүшесі бар екенін айт.
бір мерген
құмырсқа өзенге
көгершінді ұстауға
көгершін бұтақты суға салыпты
ҚҰМЫРСҚА МЕН КӨГЕРШІН
Бір қүмырсқа сусап, су ішуге өзенге түсті. Бейшараны толқын соғып, суға кетіп қала жаздады. Сол мезгілде аузында тістеген бір бұтағы бар көгершін суға кетіп бара жатқан құмырсқаны көреді-дағы аяп, бұтағын оның үстіне тастай берді. Құмырсқа бұтаққа мініп, толқынмен судың жиегіне шығып, қазадан құтылды. Мүның артынан манағы айтылмыш көгершін өзеннің жағасына қонып, бір аңшының құс аулауға құрып қойған ауының астындағы бидайды теріп жей бастады. Аңшы ауды басып қалып көгершінді ұстап алуға даярланып жатқанын құмырсқа көрді-дағы, өрмелеп келіп, аңшының аяғын қатты шағып алды. Аңшы ауды қоя бергенде көгершін көтеріліп ұшып кетеді.
ҮІІ. Қорытындылау Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Олардың соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 20-жаттығу. Екі сөзден жасалған сөйлемдерді жаз. Әр сөйлемге сөздер қосу арқылы сөйлем мүшелерінің санын көбейтіп жаз.
Мысалы: Айдана тақтаға жаттығуды жазды. Олар саяхатқа шықты. Сиыр су ішті. Кезекші тақтаны сүртті. Сәуле доппен ойнады.
ІХ. Оқушыларды бағалау.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Бастауыш 22-28 жаттығу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға бастауыш туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға, оны сөйлем ішінен таба білуге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Сөздік қорын, байланыстырып сөйлеу тілдерін дамыту;
Тәрбиелік: Табиғатқа, салт-дәстүрге деген ізгілікті қарым-қатынасын тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды, жеке суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Құрал-жабдықтарын түгендеу, сабаққа даярлық. Психологиялық даярлық.
Бізге жылу мен жарықты не сыйлайды?
Жарқырап күн күн ашылды
Айналаға нұр шашылды
Мақсатымыз білім алу
Еңбектену арқылы
«5» ке қол жеткізу.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 20-жаттығу. Екі сөзден жасалған сөйлемдерді жаз. Әр сөйлемге сөздер қосу арқылы сөйлем мүшелерінің санын көбейтіп жаз.
Мысалы: Айдана тақтаға жаттығуды жазды. Олар саяхатқа шықты. Сиыр су ішті. Кезекші тақтаны сүртті. Сәуле доппен ойнады.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру:
Жұмбақ
Өзім сөзден тұрамын
Аяқталған ойды құрамын. (……..)
Сөйлем дегеніміз не? Олардың қандай мүшелері бар еді? Сөйлемдегі сөздер бір-бірімен байланысады ма? Олардың байланысын не қойып таба аламыз? Сөйлем мүшелерін ше?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
22-жаттығудағы сөйлемді көшіріп жазу, қарамен берілген сөздер қандай сұрақтарға жауап береді? Қимылдың иесі болып тұрғанын байқа.
Жел соқты. Бұлт қоюланды. Жаңбыр себеледі. Оқушы оқыды. Малшы бақты.
23-жаттығудағы сөйлемдерді оқу, көшіріп жазу, қимыл иесін білдіріп тұрған сөздердің астын сыз. (мұғалім, лақ, мұз, күн, Сәкен) Оларға сұрақтар қойыңдар?
Мұғалім түсіндірді. Лақ маңырады. Мұз қатты. Күн шықты. Сәкен оқыды.
Ережені оқу, талдау, түсіндіру, есте сақтау.
Қимыл, іс-әрекет иесін білдіретін сөзді бастауыш дейді. Бастауыштар кім? кімдер? не? нелер? кімі? Несі? Деген сұрақтарға жауап береді. Мысалы: Жәния дайындалды. Боран соқты. Ауылдан әкесі келді.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 24-жаттығу берілген жаттығуды мәнерлеп оқу, мазмұнына қарай шешімін табу. (Күз) Жұмбақты бірнеше рет оқып, жатқа жаздырту. Бастауыштардың астын сызу.
ҮІІ.Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Олардың соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 25-жаттығудағы өлеңді мәнерлеп оқу. Өлең не жайында? Өлеңді көшіріп жазыңдар. Әр сөйлемдегі бастауыштың астын сызамыз. Бастауышты не қою арқылы табамыз?
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Бастауыш
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға бастауыш туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға, оны сөйлем ішінен таба білуге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Сөздік қорын, байланыстырып сөйлеу тілдерін дамыту;
Тәрбиелік: Табиғатқа, салт-дәстүрге деген ізгілікті қарым-қатынасын тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды, жеке суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Құрал-жабдықтарын түгендеу, сабаққа даярлық.
Бізге жылу мен жарықты не сыйлайды?
Жарқырап күн ашылды
Айналаға нұр шашылды
Мақсатымыз білім алу
Еңбектену арқылы
«5» ке қол жеткізу.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 25-жаттығудағы өлеңді мәнерлеп оқу. Өлең не жайында? Өлеңді көшіріп жазыңдар. Әр сөйлемдегі бастауыштың астын сызамыз. Бастауышты не қою арқылы табамыз?
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру:
Жұмбақ
Өзім сөзден тұрамын
Аяқталған ойды құрамын. (……..)
Сөйлем дегеніміз не? Олардың қандай мүшелері бар еді? Сөйлемдегі сөздер бір-бірімен байланысады ма? Олардың байланысын не қойып таба аламыз? Сөйлем мүшелерін ше?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
Сәйкестендіру тестін ұйымдастыру.Төменде берілген сөздерді сәйкестендір, сөйлем құра көшіріп жаз:
А
рыстан
боздайды
Т
үйе
мөңірейді
Ж
ылқы
ақырады
Қ
ой
кісінейді
Сиыр маңырайды
Сөйлемдердегі бастауышты анықтап, оларға сұрақтар қою.
ҮІ. Бекіту:
27-жаттығу Сұрақтарға жауап бере отырып сөйлемдер құрастыру. Жерді комбайншы жыртады. Дәнді дән сепкіш себеді.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІІ.Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Олардың соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 28-жаттығу. Суретке қарап «Күз» тақырыбында мәтін құрастырып келу. Жазған сөйлемдеріңнің бастауышын тауып астын сыз. 65- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жаттығулар орындау 29-34 жаттығу
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға бастауыш туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға, оны сөйлем ішінен таба білуге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Сөздік қорын, байланыстырып сөйлеу тілдерін дамыту;
Тәрбиелік: Табиғатқа, салт-дәстүрге деген ізгілікті қарым-қатынасын тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды, жеке суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Құрал-жабдықтарын түгендеу, сабаққа даярлық.
Бізге жылу мен жарықты не сыйлайды?
Жарқырап күн ашылды
Айналаға нұр шашылды
Мақсатымыз білім алу
Еңбектену арқылы
«5» ке қол жеткізу.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 28-жаттығу. Суретке қарап «Күз» тақырыбында мәтін құрастырып келу. Жазған сөйлемдеріңнің бастауышын тауып астын сыз.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру:
Жұмбақ
Өзім сөзден тұрамын
Аяқталған ойды құрамын. (……..)
Сөйлем дегеніміз не? Олардың қандай мүшелері бар еді? Сөйлемдегі сөздер бір-бірімен байланысады ма? Олардың байланысын не қойып таба аламыз? Сөйлем мүшелерін ше?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
29-жаттығу Көп нүктенің орнына бастауыш мүшені қойып көшіріп жазу: Тоғжан үйді тазалады. Терезе ашылды. Үйдің ауасы тазарды. Сабақ оқыдық. Содан соң екеуіміз далаға шықтық...
30-жаттығуды түсініп оқу. Ерулік - көшіп келген, алыстан келген адамдарға көршілерінің, туыстарының күн сайын әр үйдің қонаққа шақырып, ерулік беруі.
Кім? |
Не? |
Жұрт, біз |
Үй, ерулік, домбыра, ән |
31-жаттығудағы мақалдың мағынасын ашу, жаттау, көшіріп жазу. Қыстағы ең көрікті не болып табылады? Күздің сәні де мәні не?
32-жаттығуды түсініп оқу, ол сөзінің бастауыш екендігін дәлелдеу. Несі? сұрағына жауап беретін сөздерді табу? (сақасы, қалтасы) Бұл сөздер қай сөйлем мүшесіне жатады?
ҮІ. Бекіту: Ребусты шешу: Ара гүлге қонды. Бұл қай сөйлем түріне жатады? Бастауыштың астын сыз.
ҮІІ. Қорытындылау.Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Олардың соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 34-жаттығу 81- бет. Суретке қарап әңгіме құра.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Баяндауыш
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға баяндауыш туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға, оны сөйлем ішінен таба білуге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Сөздік қорын, байланыстырып сөйлеу тілдерін дамыту;
Тәрбиелік: Экологиялық тәрбиесіне, табиғат-ананы, ондағы өсімдіктер дүниесін, құстар тіршілігіне деген сүйіспеншілікке баулу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері:көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызба.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Құрал-жабдықтарын түгендеу, сабаққа даярлық.
Бізге жылу мен жарықты не сыйлайды?
Жарқырап күн ашылды
Айналаға нұр шашылды
Мақсатымыз білім алу
Еңбектену арқылы
«5» ке қол жеткізу.
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру:34-жаттығудағы сурет бойынша әңгіме құрастыру, Сөйлемдегі бастауышты табу. Суретте қай мезгіл бейнеленген? Балалар құстарға неліктен тамақ беріп жүр?
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру:
Жұмбақ
Өзім сөзден тұрамын
Аяқталған ойды құрамын. (……..)
Сөйлем дегеніміз не? Олардың қандай мүшелері бар еді? Сөйлемдегі сөздер бір-бірімен байланысады ма? Олардың байланысын не қойып таба аламыз? Сөйлем мүшелерін ше? Қимылды білдіретін сөздерге қандай сұрақтар қоямыз?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс. ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
35-жаттығу өлеңді түсініп оқу, қарамен жазылған сөздер сөйлемнің қандай мүшесіне жатады? Оларға қандай сұрақтар қойылады?
36-жаттығу.Өлеңді көшіріп жазу, қарамен жазылған сөздердің астын сызу, оларға сұрақтар қою. Қарамен жазылған сөз қай сөзбен байланысып тұрғанын сызып көрсету.
Ережемен жұмыс.
37-жаттығу топтап айту. Тапқан сөздерін қай мүше? Оларға сұрақ қой.
38-жаттығуда берілген өлеңді мәнерлеп оқыту, түсінгендерін сұрақтар қою арқылы алу. Қимылды білдіретін сөздерді қойып жазу.
Бастауыш |
Баяндауыш |
Бұлт Жел Күн |
Тарады соқты шықты |
ҮІ. Бекіту:
Тірек сызба бойынша оқушылардың алған білімдерін тиянақтай түсу.
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оған қандай сұрақтар қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 39-жаттығу. Сөзжұмбақты шеш. Ол үшін суреттегі мал мен хайуанаттардың қалай дыбыстайтынын торкөзге орналастырып жаз.
ІХ. Оқушыларды бағалау.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Баяндауыш (жаттығулар орындау) 40-46 жаттығу
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға баяндауыш туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға, оны сөйлем ішінен таба білуге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Сөздік қорын, байланыстырып сөйлеу тілдерін дамыту;
Тәрбиелік: Экологиялық тәрбиесіне, табиғат-ананы, ондағы өсімдіктер дүниесін, құстар тіршілігіне деген сүйіспеншілікке баулу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Құрал-жабдықтарын түгендеу, сабаққа даярлық.
Бізге жылу мен жарықты не сыйлайды?
Жарқырап күн ашылды
Айналаға нұр шашылды
Мақсатымыз білім алу
Еңбектену арқылы
«5» ке қол жеткізу.
Қызығушылықтарын ояту мақсатымен оқулықтағы ребусты шешкендегі, жұмбақты табу. Жұмбақ
Екі доп ауысты, Бір шеңберді тауысты (Күн, ай, тәулік)
Ребустағы суреттер: күн, тай, сәукеле, елік.
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 39-жаттығудағы сөзжұмбақтарды шешу.Табылған сөздер қандай сұрақтарға жауап береді? Ол қандай мүше болып табылады?
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Қимылды білдіретін сөздерге қандай сұрақтар қоямыз? Мысал келтіріңдер.
Ү.Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс. Жұмбақтағы бастауыш пен баяндауышты тап, оларға сұрақтар қой.
ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
40-жаттығу. Жаңылтпашты оқу, жаттау, жатқа жазу. Тыныс белгілеріне әр сөздің қалай жазылатындығына мән беру. Жазу, бастауыштың астын – бір рет, баяндауыштың астын екі рет сыздыру.
41-жаттығуда берілген өлеңді мәнерлеп, түсініп оқу. Баяндауышты табу, оның қай сөз табынан жасалғандығын сұрақ қою арқылы табу. 42-жаттығу берілген Марс планетасы туралы мағлұматты есте сақтау, баяндауыштарды сұрақтар қою арқылы табу, көшіріп жазу.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
43-жаттығудағы жмбақтың шешімін табу, көшіру, баяндауыштың астын сызу.
ҮІ. Бекіту: «Не, қалай дыбыстайды?» Ойынның шарты: суретерге сәйкес жануарларды дыбысталуын табу, оның қай мүше екенін анықтау.
|
|
|
|
|
|
Тірек сызба бойынша оқушылардың алған білімдерін тиянақтай түсу.
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем дегеніміз не? Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оған қандай сұрақтар қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 44-45-жаттығу, 71- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Бастауыштан кейін қойылатын сызықша
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу:
Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ.
Ондай болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 44-45-жаттығу
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Баяндауыш
Бастауыштың қимыл, іс-әрекетің білдіреді
не істеді? неғылды? қайтті?сұрақтарына жауап береді
Тірек сызбасы арқылы білімдерін тексеру.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу.
47-жаттығуды көшіру. Екі бағандағы баяндауышты тап. оларға сұрақтар қойыңдар. Бірінші бағандағы бастауыш пен баяндауышқа бірдей сұрақ қойылыпты. Олардың арасына қандай тыныс белгі қойылған. Сол сөйлемдері оқығанда дауыс ырғағымыз қандай болады? Бұдан қандай ереже шығаруға болады?
Ережені хормен оқу.
Бастауыш та, баяндауыш та зат есімнен жасалса, бастауыштан кейін сызықша ( - )қойылады. Мысалы: Әмір – күйші. Алматы – сәулетті қала.
48-жаттығуда берілген сөйлемдерді көшіріп жазу. Баяндауыштарды сұрақтар қою арқылы табу, астын сызып көрсету. Өздерін осы ұлы адамдар туралы тағы не білесіңдер?
49-жаттығудағы мақалдардың бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қою. Көшіріп жазу.
50-жаттығуда бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған сызықшалары бар сөйлемдерді теріп көшіріп жазу. Ол- құрылысшы.Ол ауылдың аты – Жаңажол.
51-жаттығу сирек кездесетін атауларды есіңе сақта.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 53-жаттығуда берілген ребусты шеше отырып, мақалды табу, баяндауышты айту: Ел іші –алтын бесік.
ҮІІ.Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оған қандай сұрақтар қойылады? Баяндауыш пен бастауыштың арасына қай жағдайда сызықша қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 52-жаттығу 73- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жаттығулар орындау 54-59 жаттығу
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 52-жаттығу жаңылтпашты жаттау.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ.Мақсат қою кезеңі:Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Толықтыру тесті: Өлеңнен тұрлаулы мүшелерді тауып, оларды сызықшамен толықтырады.
Отан – туған үйіміз,
Отан – туған жеріміз.
Отан – ортақ үйіміз,
Көңілді ән мен күйіміз.
( Е.Өтетілеуов)
Неліктен сызықшаны қойдық? Баяндауыш қандай сұрақтарға жауап беріп тұр?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс:
а) оқулықпен жұмыс.ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
54-жаттығу мақалдарды түсініп оқу, мағынасын ашу, бастауыштан кейін келетін сызықшаны қойып көшіріп жазу. Баяндауыш қандай сұрақтарға жауап беріп тұр? Неліктен бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықшаны қойдық?
56-жаттығуды оқу, суретке сүйене отырып оны ары қарай жалғастыру.
Сөмкедегі дәптер мен кітапты шығарып ойнады. Ойнап болған Мұрат жыртқан кітап, дәптерді қайта сөмкеге салып қойды. Кешке ойнап келген Оспан шаршап ұйықтап қалды. Таңертең тұрысымен тамақтанып болып мектепке кетті. Сабақ басталды. Оспан сөмкесінен оқулықтарын шығарып, дәптері мен кітаптарының жыртылғанын көреді.
Оспан қандай оқушы? сұрағына бастауыш пен баяндауыш бірдей сұраққа жауап беретіндей болсын.
Оспан – ұқыпсыз оқушы.
57-жаттығудағы Сәкен Сейфуллин туралы айтылған оқу, талдау. Сәкен шаруаға ұқыпты болатын сөйлемді бастауышы да, баяндауышы да зат есімнен болатындай етіп өзгерту.
Сәкен – ұқыпты бала.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 59-жаттығудағы сызық бағытымен екі әріп тастай отырып мақалды оқу.
Жақсы ата - орман, жақсы бала – қорған
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік?
Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық?
Оған қандай сұрақтар қойылады?
Баяндауыш пен бастауыштың арасына қай жағдайда сызықша қойылады?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 58-жаттығу 89- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
№ 47. Тақырыбы: Мазмұндама
Мақсаты: Оқушыларға мазмұндама жаздыра отырып, алған білімдерін тиянақтауға, тексеруге, сауатты көркем жаза білуге, өз ойларын толық жеткізе білуге мүмкіндік туғызу: танымдық қабілетерін, байланыстырып сөйлеу тілдерін, ақыл-ойын дамыту; адамгершілікке, сұлулыққа, ұжымшылдыққа баулу.
Сабақтың түрі: білімді тексеру және бағалау сабағы. Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, түсіндіру. Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: оқушылардың назарларын сабаққа аудару, құрал-жабдықтарын түгендеу.
ІІ.Мақсат қою кезеңі:Бүгінгі сабақта біз мазмұндама жазамыз. Мазмұндама жазуға дайынбыз ба? Ондай болса жұмысты бастамай тұрып есімізге бірнеше ережелерді түсіріп алайық: Мазмұндаманы қалай жазу керек? Сөйлемнің соңына тиісті тыныс белгілерді қоюды ұмытпаңдар. Әр сөйлем бас әріптен басталып жазылады. Кісі аттары, жер-су аттары, үй жануарлардың аттары қалай жазылады?
ІІІ. Білімдерін тексеру: Мазмұндама мәтінін мұғалім 3 рет дауыстап оқып, қиын сөзді тақтадан қарап алу керектігін ескертеді. Сұрақтар қояды, 3-4 баладан мазмұнын сұрап, жоспарды түсіндіреді, барлық балалардың жазғандарын қадағалайды. Мазмұндаманы жазып болған оқушылар іштерінен оқып, тексереді.
Жоспар: 1. Қой тоғыту. 2. Кенетен шыққан дыбыс. 3. Батпаққа түскен лақ
Бұлақ басындағы оқиға
Біз жазда малды ауылда жайлауда болдық. Бір күні әкем, сіңлім Жанар үшеуміз қой тоғытуға үлкен бұлаққа бардық. Бұлақтың жан-жағы көк майса шөп. Қойды тоғытып болып, үйге қайтып келе жатқанбыз. Кенет ешкінің бақылдағаны естілді. Дыбысы аянышты шығады. Алғаш онша мән бермеген едік. Бірақ ешкі маңырауын қоймады. Дыбыс шыққан жаққа қарай жүрдік. Байқасақ, бір лақ батпаққа батып, тұра алмай талпынып жатыр. Әкем екеуміз лақты ұйықтан шығарып алдық. Үсті-басы батпақ-батпақ болыпты. Оны бұлақтың суымен жуып, тазарттық. Біз Жанар екеуміз лақты өлімнен құтқарғанымызға қатты қуандық.
Тірек сөздер мен тіркестер: қой тоғытуға, көкмайса, бақылдағаны, батпаққа батып, талпынып жатыр, ұйықтан шығарып алдық.
ІҮ. Үйге тапсырма: пысықтау. Ү. Оқушыларды бағалау оқушылардың жазған жұмыстарына сәйкес бағалау, талдау жұмыстарын жүргізу.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Тұрлаулы мүшелер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға тұрлаулы мүшелер туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік.сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 58-жаттығу сөйлемдерді топтастыру.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру.
Сөйлемде кездесетін қандай мүшелерді білесіңдер? Тұрлаулы мүшелерге нелер жатады?
Тірек сызбамен жұмыс.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
60-жаттығу берілген екі сөйлемді салыстыру. Ұқсастық пен айырмашылығын Негеш пен Білгішбектің диалогі арқылы табу, талдау.
61-жаттығуда берілген сөйлемдерді оқу, бастауыш пен баяндауышты табу, оларға сұрақтар қою.
62-жаттығу.Мәтінде кездесетін тыныс белгілермен толықтыру. Тұрлаулы мүшелердің астын сызу.
63-жаттығудағы мақалды түсініп оқу, мағынасын ашу, жаттау, көшіру, тұрлаулы мүшелердің астын сызу.
64-жаттығудағы сөйлемдерді мағынасына қарай ретімен айту, кездесетін тұрлаулы мүшелерді табу.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: Шығармашылық диктант. Көп нүктенің орнына тиісті тұрлаулы мүшені қою арқылы сөйлемдерді көшіріп жазу.
1. Оқушылар ... . 2. .... жазылды. 3. Қыс ... . 4. Есеп ...
Керекті сөздер: келді, хат, түсті, орындалды.
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оларды неліктен тұрлаулы мүшелер деп атаймыз?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 65-жаттығу 91- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Тұрлаусыз мүшелер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға тұрлаусыз мүшелер туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 65-жаттығу. Сурет бойыншаәңгіме құрастыр. Әңгімеге ат қой.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Сөйлемде кездесетін қандай мүшелерді білесіңдер? Тұрлаулы мүшелерге нелер жатады?
66-жаттығу Екі бағандағы сөйдемдер салыстырылып оқытылады:
Жадыра келді. Қоңырау соғылды. Мал өседі. |
Жадыра қалаға келді. Қоңырау қайта-қайта соғылды. Мал төлден өседі.
|
Сөйлем мүшелеріне назар аударайық. Бағанның сол жағындағы сөйлемдер – тұрлаулы мүшелерден құралған. Бағанның оң жағында сөйлемдерге сөздер қосылған, ол сөздер сөйлем жасауға көмектесіп тұр. Бұл сөздер өздігінен сөйлемдер жасай алмайды.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
67-жаттығу.Сөйлемдерді оқу, көшіріп жазу, қарамен жазылған сөздер қандай сұрақтарға жауап береді?
Ережемен жұмыс.
Сөйлемдегі бастауыш, баяндауыштардан басқа сөйлем мүшелерін тұрлаусыз мүшелер деп атайды.
Оларға қандай? Кімге? Неге? Нені? Қашан? Қайда? т.б. сұрақтар қойылады.
68-жаттығудағы жаңылтпашты оқу, жаттау, жазу. Бастауыштың астын – бір рет, баяндауыштың астын – екі рет, тұрлаусыз мүшелердің астын – ирек сызықпен сызу.
69-жаттығудағы көбелекпен, гүлдің суреттеріне қарап бірде бастауыш бірде тұрлаусыз мүше болатындай етіп сөйлем құрастыру.
Мысалы: Көбелек гүлге қонды. Гүл көбелекке шырын береді.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ.Бекіту: 70-жаттығудағы мәтінді басшылыққа ала отырып екі інге тұрлаулы мүшелерді біріншісіне, тұрлаусыз мүшелерді екінші інге орналастыру.
ҮІІ.Қорытындылау.Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оларды неліктен тұрлаулы мүшелер деп атаймыз?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 71-жаттығу 93- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жаттығулар орындау
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға тұрлаусыз мүшелер туралы алған білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Үлкенге және құстарға қамқор болуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 71-жаттығу. Сурет бойыншаәңгіме құрастыр. Әңгімеге ат қой.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Тірек сызба бойынша алған білімдерін тиянақтау.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу .
72-жаттығуда берілген сөйлемдерді мүшелерге талдау, көшіріп жазу, сызу.
73-жаттығудағы мақалды түсініп оқу, мәнін ашу, тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелердің астын сыздыру.
74-жаттығуда берілген жұмбақты әріптер санына және жасырылған сөздің белгілеріне сай жұмбақтың шешуін табу. Сөздердің байланысын табу. Тұрлаусыз мүшелерге сұрақтар қою.
75-жаттығудағы сурет бойынша әңгіме құрастыру. Әр оқушылардың өздіктерінен әңгіме құрастыруына көмектесу үшін сұрақтар қою: Қазір қай мезгіл? Балалар не істеп жатыр? Қыстап қалуға қандай құстар қалады? Олар азықты қайдан табады? Балалар қандай балалар? Барлық оқушылардың шағын әңгіме құрастырғандарын қадағалау. 2-3 сөйлемді талдау.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Диктант «Мұз астындағы ұйқы»
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға диктант жаздыра отырып, алған білімдерін тиянақтауға, тексеруге, сауатты көркем жаза білуге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Танымдық қабілетерін, ақыл-ойын дамыту;
Тәрбиелік: Адамгершілікке, сұлулыққа, ұжымшылдыққа баулу.
Сабақтың түрі: білімді тексеру және бағалау сабағы.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, түсіндіру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Мақсат қою кезеңі: Бүгінгі сабақта біз диктант жазамыз. Диктант жазуға дайынбыз ба?
Ондай болса жұмысты бастамай тұрып есімізге бірнеше ережелерді түсіріп алайық:
Сөйлемдегі сөздер қалай жазылады?
Сөйлем неден басталады?
Сөйлем соңына қандай тыныс белгі қойылады?
Сөйлем ішінде жер-су аттары, адамның аты кездессе қалай жазылады?
Әр жазған сөйлемді тексеріп отыру керек па? Неліктен?
ІІІ. Білімдерін тексеру: Диктант мәтінін мұғалім 2 рет дауыстап оқып, қиын сөзді тақтадан қарап алу керектігін ескертеді. Диктантты жазып болған оқушылар іштерінен оқып, мұғалімнің оқуы бойынша тексереді.
Мұз астындағы ұйқы.
Қыстың алғашқы аязынан кейін көлдің бетін мұз басты. Су асты күңгірт тартты. Бұрын мұндайды көрмеген жас сазандар абыржып қалды. Кәрі сазан түсіндіріп жатыр. Аю сияқты сазан тұқымы да қыста тамақ жемейтіндігін айтты.
Кәрі сазан көл астында талай қыстаған. Көлдің терең жерлерінің бәрін білетін. Оның соңынан басқа сазандар ілесті. Бәрі тереңдегі бір қуысқа жиналды. Ұйқыға жатты. Су астын қараңғылық басты.
(59 сөз)
Бастауыштардың астын бір сызықпен, баяндауыштардың астын екі сызықпен сыз.
Соңғы екі сөйлемнен қатаң дауыссыз дыбыстардың астын сыз.
Қараңғылық сөзін буынға бөліп жаз.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ІҮ. Үйге тапсырма: пысықтау.
Ү. Оқушыларды бағалау оқушылардың жазған жұмыстарына сәйкес бағалау, талдау жұмыстарын жүргізу.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Сөйлем мүшелерінің байланысы
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөйлем мүшелерінің байланысы туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 77-жаттығуда берілген сөйлем мүшелерін өз орнына қойып сөйлем құрастырып жаз.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оларды неліктен тұрлаулы мүшелер деп атаймыз? Тұрлаулы мүшелер не құрай алмайды? Неліктен?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.
79-жаттығу Сөйлемдерді оқу, Сөйлемдегі байланысты анықтау үшін алдымен сөйлемнің тұрлауылы мүшелерінің байланысын жазу керек. Содан кейін сұрақтар қою арқылы байланысты анықтауға болады. Білгішбектің айтқандарын есте сақтау, талдау мысалдар келтіру.
Сөйлем мүшелері мағынасына қарай өзара байланысып айтылады. Олардың байланысын сұрақ қою арқылы анықтаймыз.
80-жаттығуда жаңылтпашты оқытып, оның құрамындағы сөйлемдерді сөйлем мүшелеріне талда. Байланыс сызбаларын арқылы сұрақ қойып, өзара байланысқан сөз жұптарын ата. (Шешей қайтты? Шешей көседі. Нені көседі? Отты көседі. Немен көседі? Көсеумен көседі.)
81-жаттығу Жақшадағы сөздерді сөйлемнің мазмұнына қарай өзгертіп жазу.
Бота
Әділдің түйесі боталады. Бота сүп-сүйкімді. Әсіресе ботаның көзі әдемі-ақ. Балалар ботаға қатты қызықты. Ботаны сипалап, қасынан кетпей қойды.
Сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсету.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ.Бекіту:
83-жаттығуда берілген ребусты шешу, табылған сөзді қатыстырып сөйлем құрастыру. (Шаңғы) Қыста балалар шаңғымен сырғанайды. Сөйлемдегі байланысты табу.
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Сөйлем мүшелерінің байланысын қалай білеміз?
Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
Тұрлайлы мүшелер бастауыш пен баяндауыштан тұрады. Тұрлаулы мүшелер сөйлемдегі негізгі ойды білдіреді.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 82-жаттығу 83- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Сөйлем мүшелерінің байланысы
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөйлем мүшелерінің байланысы туралы алған білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 82-жаттығуда берілген сурет бойынша сөйлем құрастыру, оларға сұрақтар қою.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру.
Сөйлем
Мағынасына қарай өзара байланысады
Олардың байланысы сұрақ қою арқылы анықталады
Тірек сызбасы арқылы білімдерін тексеру.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
84-жаттығуда көрсетілген жұмбақты оқу; шешуін табу (аяз, қар, бақбақ); қарамен жазылған сөздердің сұрақтарын табу (кімді, нені, қандай, несі, неден).
85-жаттығу Өлеңді мәнерлеп оқу, қарамен жазылған сөздердің байланысын анықтау. Сөйлемдегі сөздердің арасындағы байланысты не қою арқылы таба аламыз? 98-жаттығуда берілген сызба бойынша сөйлемдер құрастыру.
86-жаттығу. Берілген сызба бойынша тиісті сөйлем мүшелерін тауып жаз.
87- жаттығу Жасырылған мақалды дұрыстап оқысаң, екі жолды мақал шығады. Ақыл жастан шығады, Асыл тастан шығады. Сөйлем мүшелерінің астын тиісті сызықтармен сыз.
88-жаттығуда берілген сөздерді қатыстырып сөйлем құрау.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ.Бекіту: 90-жаттығу Әңгімені оқу, талдау. Қарамен жазылған сөйлемді сөйлем мүшелерінің байланысын табу.
ҮІІ. Қорытындылау:
Балалар, бүгін біз не үйрендік?
Сөйлем мүшелерінің байланысын қалай білеміз?
Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
Тұрлайлы мүшелер бастауыш пен баяндауыштан тұрады.
Тұрлаулы мүшелер сөйлемдегі негізгі ойды білдіреді.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 89-жаттығу 85- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Сызба бойынша сөйлемдер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөйлем мүшелерінің байланысы туралы алған білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 89-жаттығу Сөйлемдерді мағыналық байланысына қарай әңгіме шығатындай етіп жаз. Әңгімеге ат қой.
Берілген сурет бойынша сөйлем құрастыру, оларға сұрақтар қою.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. 91-жаттығу.
Сөйлем мүшелері
Тұрлаулы мүше
Тұрлаусыз мүше
Бастауыш
Баяндауыш
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
92-жаттығуда берілген сызба бойынша сөйлем құрап жаз.
Сызбалар бойынша сөйлем мүшелерінің байланысы туралы білетініңді айт.
93-жаттығу. Мәтінді түсініп оқы.
Ізгілік
Әбунасыр кім? Ол туралы не білесің?
Қарамен жазылған сөйлемді сөйлем мүшелеріне талда.
Адам несімен сыйлы болады?
94-жаттығу. Берілген жаңылтпашты оқып, жатқа айт.
Жайлауға көш көшті,
Көш кеш көшті.
Сөйлемдерді сөйлем мүшелеріне талда.
Сөйлем мүшелерінің байланысын тап.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ.Бекіту: 95- жаттығу Сөйлемдерді көшіріп жаз. Бастауыш пен баяндауышты тауып, тиісті жеріне сызықша қой.
Абай – қазақ халқының ұлы ақыны. Кітап – білім бұлағы.
Күләш –қазақ халқының бұлбұл әншісі. Жер – ырыстың кіндігі, білім – ырыстың тізгіні.
ҮІІ. Қорытындылау:
Балалар, бүгін біз не үйрендік?
Сөйлем мүшелерінің байланысын қалай білеміз?
Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
Тұрлайлы мүшелер бастауыш пен баяндауыштан тұрады.
Тұрлаулы мүшелер сөйлемдегі негізгі ойды білдіреді.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 96-жаттығу 87- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жалаң және жайылма сөйлем
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөйлемнің жалаң және жайылма түрлері туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Үлкенге және құстарға қамқор болуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 96-жаттығу . Мақалды сөйлем мүшесіне талда.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оларды неліктен тұрлаулы мүшелер деп атаймыз? Сөйлемдегі негізгі ойды білдіреді.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) қызығушылықтарын ояту: Ертегі тыңдағыларын келеді ме? Бүгін біз тағы да Қазақ тілі атты ғажап елге саяхаттаймыз. Жай сөйлем деген кішкентай ауылында Жалаң деген сөйлемнің екі ақылды ұлы болыпты, біреуі - бастауыш, ал екіншісі - баяндауыш. Бастауыш үлкен ұлы болғандықтан ылғи алдында, басында жүреді екен. Жайылма сөйлем деген қария Жалаң сөйлемнің ұлдарын қатты құрметтеп, ауылдағы алатын орындары үшін тұрлаусыз атты мүшелерді жандарына серік етіп жібереді. Солай екі қария бір-бірімен ұрыспай тату-тәтті өмір сүреді.
ә) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу. Негеш пен Білгішбектің арасындағы диологты оқу, түсіну, есте сақтау. 97-жаттығу. Сөздерден сөйлем құрау. Күн бұлттанды. Ұшақ биікке көтерілді. Мұғалім сыныпқа кірді. Түн ұзарды. Динара қуанды. Жалаң, жайылма сөйлемдердің пойыз вагондарына сәйкестендіріп орналастыру.
98-жаттығу сөйлемдерді көшіріп жазу, жай сөйлемнің түрін анықтау.
99-жаттығуда берілеген жалаң сөйлемдерді жайылма сөйлемдерге айналдырып көшіріп жазу. Оқушылар саябақта кездесті. Жолаушылар Алматы қаласына жақындады. Ұстаз жаңа сабақты түсіндірді. Айдын жарысқа қатысты.
Сурет бойынша екі жалаң, үш жайылма сөйлемді ауызша құрастыру:
ҮІ. Бекіту: 101-жаттығудағы ребусты шешу, мақалды оқу, мағынасын түсіндіру: Тіл қылыштан өткір. Сөйлем мүшелеріне талда, жай сөйлемнің қай түріне жатады? Неліктен?
ҮІІ. Қорытындылау. «Жеміс жинау» ойыны. Ойынның шарты: тақтаға екі жеміс суреті ілінеді. Жемістерді жалаң немесе жайылма сөйлемдерге сәйкестендіріп жинау керек.
Балалар, бүгін біз не үйрендік? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Түрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 100-жаттығу 89- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жалаң және жайылма сөйлем
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға жалаң және жайылма сөйлем туралы білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Үлкенге қамқор болуға, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 104-жаттығу Жалаң сөйлемдерді жайылма сөйлемдерге айналдырып жаз.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ Жан-жақты білімдерін тексеру. Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
108-жаттығу екі бағанда берілген сөйлемдерді салыстыру.
Ауылдан атам келді. Нұржан қар күреді. Мал өрістен келді. Күлән су әкелді. |
Ауылдан нағашы атам келді. Нұржан қарды күрекпен күреді. Мал өрістен ерте келді. Күлән суды құдықтан әкелді. |
Бірінші бағандағы сөйлемдер неше сөзден құралған? Екінші сөйлемде неше сөз бар? Екі бағандағы жайылма сөйлемдердің ұқсастығы неде?
109-жаттығу Жайылма сөйлмдерді сөйлем мүшелеріне талдау. Сөйлемдегі байланысты табу.
110-жаттығу берілген сызбаға қарап сөйлемдер құрастыру.
Оқушы оқыды. Оқушы кітап оқыды. Оқушы қызықты кітап оқыды. Бірінші сөйлем қандай жай сөйлемге жатады? Екінші және үшінші сөйлемдер ше?
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
111-жатығу жұмбақты оқу, шешуін табу, жаттау. Жатқа жазу.
112-жаттығудағы мақалдарды түсініп оқу, мағынасын ашу, көшіріп жазу.
ҮІ.Бекіту:114-жаттығудағы Мәліктің мысалы арқылы сөйлем мүшелері туралы білімдерін пайдаланып, жағдаяттан шығу.
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 113-жаттығу 93- бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жаттығулар орындау
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға жалаң және жайылма сөйлем туралы білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Үлкенге қамқор болуға, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ.
Ондай болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 113-жаттығу. Жалаң сөйлемдерді жайылма сөйлемдерге айналдырып жаз.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ Жан-жақты білімдерін тексеру. Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
115-жаттығу. Жайылма сөйлемдерді оқы.
Оқушылар жолда шопанмен кездесті. Жарыс кеше залда өтті. Балықшылар шағын көлге жақындады. Гүрілдеген дауыс алыстан естілді.
116-жаттығу, Ребусты дұрыс шешсең, мақал шығады.
Ерді намыс өлтірер.
118-жаттығу. Сөйлемдерді көшіріп жаз.
Лаура кітапханаға келді. Арман суға шомылды. Дәурен Астанада тұрады. Жәния ыдыс жуды. Жаңбыр жауды.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
119-жаттығу. 118-жаттығудағы сөйлемдерді төмендегі қай себетке салуға болады? Ойыңды дәлелде.
Жалаң сөйлем: Жаңбыр жауды.
Жайылма сөйлем: Лаура кітапханаға келді. Арман суға шомылды. Дәурен Астанада тұрады. Жәния ыдыс жуды.
ҮІ.Бекіту: 120-жаттығу. Сөздерді толықтыр.
Жай сөйлем жалаң және жайылма болып бөлінеді.
Жалаң сөйлем бастауыш пен баяндауыштан құралады. Тұрлаулы мүшелерден басқа тұрлаусыз мүшелері де бар сөйлемді жайылма сөйлем дейді.
Сөйлем мүшелер бастауыш пен баяндауыштан тұрады. Олар сөйлемдегі негізгі ойды білдіреді. Сөйлемдегі бастауыш, баяндауыштардантұрлаусыз мүшелер деп атайды. Оларға қандай? Кімге? неге? Нені? Қашан? Қайда? т.б. сұрақтар қойылады.
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік?
ҮІІІ. Үйге тапсырма:117-жаттығу. 94- бет. Суретке қарап, әңгіме құра.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Қаратпа сөз
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға қаратпа сөз туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 117-жаттығу. 94- бет. Суретке қарап, әңгіме құра. Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Жай сөйлем дегеніміз не? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
1-жаттығу Сөйлемдер кімдерге қаратылып айтылғанын айту: досыңа, ұстазға, әжеге, атаға. Сөйлегенде тыңдаушыны өзіне қарату үшін қандай сөздерді қолданасың?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс 2-жаттығуда берілген екі баған бойынша салыстыру, қойылған тыныс белгілерге назар аударту. Бірінші бағандағы сөйлемдерде үтір бар және адамның назарын аудару үшін қолданылатын сөздер бар.
Сөйлегенде біреудің назарын өзіне аудару үшін айтылатын сөздер болады. Ондай сөздерді қаратпа сөз деп аталады.
Қаратпа сөздердің негізгі тыныс белгілері –үтір(,) мен леп белгісі (!).
ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу Білгішбектің айтқанын оқу, талдау, есте сақтау.
3-жаттығу Мәтінді көшіріп жазу, Қаратпа сөздерді табу, олардың қандай тыныс белгілермен ажыратылған?
Абай Құнанбаев кім болған? Ұлы ақын, ағартушы ғалым, ойшыл-философ, қоғам қайраткері.
Ережемен жұмыс оқу, таладау, есте сақтау.
Қаратпа сөз үтір арқылы ажыратылады:
Туған жерім, армысың!
Жылы ұям-ау, бармысың?
4-жаттығу Өлеңді тиісті дауыс ырғағымен оқу, қаратпа сөзді табу.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ.Бекіту: 5-жаттығу суретке қарап қандай ертегі екендігін табу.Қарға мен түлкінің арасындағы диалогта кездесетін қаратпа сөздер қандай сөздер деп ойлайсыңдар? Қарамен жазылған сөйлемді қаратпа сөзі бар етіп сөйлемге айналдырып жазу: - Қарға, сен қандай әдемісің?
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
ҮІІІ.Үйге тапсырма: 6-жаттығу 103- бет Диалог түрінде оқу, әрі қарай қаратпа сөз болатындай етіп жалғастыру.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жаттығулар орындау
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға қаратпа сөз туралы білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау.
Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 101-жаттығуда берілген сөйлемдерден әңгіме құрастыру, сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсету.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Тірек сызбамен жұмыс. Мысал келтіру. Талдау.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу
7-жаттығу сөйлемдерді мәнерлеп оқу, қаратпа сөздерді тауып, тиісті тыныс белгімен толықтыру. Көшіріп жазу. Неліктен үтір қойдың? Білгішбектің айтқанын оқу, талдау, есте сақтау.
8-жаттығу. Жай сөйлемдерді қаратпа сөзі бар сөйлемге айналдыру.
- Серік, кітапханадан алған кітаптарыңды өткіз. - Ән шырқаңдар, балалар! - Жылқышы, аттарды айдап кет! - Айнаш, үлкен кісіге орын бер!
9-жаттығу Мәтінді түсініп оқу, қаратпа сөзі бар сөйлемдерді көшіріп жазу, астын сызу.
10-жаттығу берілген сөздер бірде қаратпа сөзі бар, екінші жағдайда бастауыш болтындай етіп сөйлем құра. Сызба бойынша сөйлеуге үйрену:
ол біреугеқаратылып айтылып тұр
Б
ұл
– қаратпа сөз сөйлем
мүшесі бола алмайды
11-жаттығу Ертегіден үзіндіні оқу, кездесетін қаратпа сөздерді табу, ертіегіні ары қарай жалғастыру.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 12-жаттығу Көп нүктенің орнына қаратпа сөздерді қойып көшіріп жазу
ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Түрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 13-жаттығу, 107-бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Өзіңді-өзің тексер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушылардың алған білімдерін тиянақтауға, пысықтауға, өздіктерінен жұмыс жасай білуге мүмкіндік жасау;
Дамытушылық: Байланыстырып сөйлеу тілін, дұрыс жазу, дұрыс оқу қабілеттерін дамыту;
Тәрбиелік: Адамгершілік, еңбек тәрбиелеріне баулу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, көрнекілік
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 12-жаттығу тексеру. Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру Сөйлем дегеніміз не? Сөйлем неден құралады? Сөйлемнің қандай мүшелері бар? Қаратпа сөз дегеніміз не? Жай сөйлемнің түрлері туралы не айтуға болады?
Ү. Өзіндік жұмыс: а) Кіріспе сөз ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу
1-жаттығуды «Өз орнын тап» ойыны арқылы жүзеге асыруға болады.
Диірменші бидайдан ұн тартты. Кітапханадан қызық кітап алдым. Баян домбырада жақсы ойнайды. Атам аң аулағанды жақсы көреді.
2-жаттығу.Тиісті тыныс белгілерімен толықтыру. Соңғы сөйлемдегі тұрлаулы мүшелердің астын тиісті сызықтармен сызу.
3-жаттығу. Өлеңді оқып жатқа жазу. Қарамен жазылған сөйлемді сөйлем мүшелеріне талдау. Сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсету. Қандай түн? Әдемі түн. Қандай еді? Әдемі еді
4-жаттығу. Мәтіндегі көп нүктенің орнына тұрлаулы мүшелердің бірін қой. Бұл қай сөйлем мүшесі? Үшінші сөйлемді сызбамен алмастыр. Сөйлем мүшелерінің байланысын анықтау үшін не қою керек?
Мен Бастауыш. Сөйлемде менің мойныма ұшан-теңіз жауапкершілік жүктеледі. Мен сөйлемдегі ойдың иесімін. Менсіз сөйлем басы жоқ серке тәрізді. «Кім? Не?» деп сұрай келген жан болса, атау тұлғада тұрған мені қиналмай бірден тауып алады. Рас, кейде көзге түспей жасырынып та қаламын. Бірақ ол менің кінәм емес.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 6-жаттығу мақалдарды оқып, жатқа жазу. Сөйлем мүшелеріне талдау.
Өнер – ердің қанаты.
Өнерлі бала сүйкімді.
ҮІІ. Қорытындылау: Балалар, бүгін біз не үйрендік?
Х, һ, ц, ч, щ, ш дыбыстары қандай дыбыстар?
Қатаң дауыссыз дыбыстар.
Олар кездесетін қандай сөздерді білесіңдер?
Хат, қаһарман, циркуль, чемпион, щетка, ащы, тұщы, шеге, шай.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 5 -жаттығу, 109-бет. Мәтінді көшіріп жаз. Қаратпа сөздің астын сыз. Бірінші сөйлемді сөйлем мүшелеріне талда.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Диктант «Жаралы үйрек»
Мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға диктант жаздыра отырып, алған білімдерін тиянақтауға, тексеруге, сауатты көркем жаза білуге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Танымдық қабілетерін, ақыл-ойын дамыту;
Тәрбиелік: Адамгершілікке, сұлулыққа, ұжымшылдыққа баулу.
Сабақтың түрі: білімді тексеру және бағалау сабағы.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, түсіндіру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Мақсат қою кезеңі: Бүгінгі сабақта біз диктант жазамыз. Диктант жазуға дайынбыз ба?
Ондай болса жұмысты бастамай тұрып есімізге бірнеше ережелерді түсіріп алайық:
Сөйлемдегі сөздер қалай жазылады?
Сөйлем неден басталады?
Сөйлем соңына қандай тыныс белгі қойылады?
Сөйлем ішінде жер-су аттары, адамның аты кездессе қалай жазылады?
Әр жазған сөйлемді тексеріп отыру керек па? Неліктен?
ІІІ. Білімдерін тексеру: Диктант мәтінін мұғалім 2 рет дауыстап оқып, қиын сөзді тақтадан қарап алу керектігін ескертеді. Диктантты жазып болған оқушылар іштерінен оқып, мұғалімнің оқуы бойынша тексереді.
Жаралы үйрек
Есіл баяу ағып жатыр. Аспан ашық екен. Бір топ үйрек ұшып келеді. Кенет мылтық даусы естілді. Бір үйрек су түбіне құлап түсті. Ысқақ үйректі аяды. Жаралы үйректі үйіне алып келді. Біраз күннен кейін үйрек жазылды. Ұшатын халге жетті. Ол көп ұзамай ұшып кетті.
Тапсырма.
1.Бастауыштың астын бір сызықпен, баяндауыштың астын екі сызықпен сыз.
2. Соңғы екі сөйлемнен жуан дауысты дыбыстардың астын сыз.
3. Үйрек, жаралы сөздеріне дыбыстық талдау жаса.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ІҮ. Үйге тапсырма: пысықтау.
Ү. Оқушыларды бағалау оқушылардың жазған жұмыстарына сәйкес бағалау, талдау жұмыстарын жүргізу.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Сөз және оның мағынасы
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөздің белгілі бір мағынада жұмсалатыны, кейбір сөздердің мағыналары бір-біріне жуық немесе қарама-қарсы болатыны туралы берілген білімді еске түсіруге мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, көрнекілік.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 5 -жаттығу, 109-бет. Мәтінді көшіріп жаз. Қаратпа сөздің астын сыз. Бірінші сөйлемді сөйлем мүшелеріне талда.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
,,,
,,,
,,
Бүгін біз сөзбен жұмыс жасаймыз. Сөз неден тұрады?
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
1-жаттығу берілген суреттердің аттарын айта отырып, оларда қандай ортақ белгі бар екенін және қандай айырмашылық бар екенін анықтау. От-ат, таға – жаға, апа-ата. Бір әріптің өзгеруінен сөздің де мағынасы өзгерді ме? Осыған ұқсас бірнеше мысал келтіру, сөйлем құрастыру.
2-жаттығу көп нүктелердің орнына мағынасы жуық, қарама-қарсы , көп мағыналы сөздерді тауып жазу.
3-жаттығу сурет бойынша әңгіме құрастыру. Әңгімеде әртүрлі мағыналы сөздер жазу.
4-жаттығу сурете берілген суреттердің ортақ не нәрсе біріктіреді? Бас сөзі қанша мағынада қолданылып отыр? Білгішбектің айтқанын түсіну, есте сақтау.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 6-жаттығу Кірпінің денесіндегі үшкір тікенек пен шыршаның тікен сияқты қылқандары бір сөзбен ине деп аталады? Олар қандай сөздер деп аталады?
ҮІІ. Қорытындылау.Балалар, бүгін біз не үйрендік?
Сөз дегеніміз не?
Ол неден құралады?
Мағынасына қарай қандай болып бөлінеді? Мысал келтір.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 5-жаттығу, 111-бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Бірнеше мағыналы сөздер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөздің белгілі бір мағынада жұмсалатыны, кейбір сөздердің мағыналары бір-біріне жуық немесе қарама-қарсы болатыны туралы берілген білімді тиянақтауға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін, сөздік қорын дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, көрнекілік.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 5 -жаттығу, 109-бет. Мәтінді көшіріп жаз. Қаратпа сөздің астын сыз. Бірінші сөйлемді сөйлем мүшелеріне талда.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Сөз дегеніміз не? Сөз дыбыстардан құралады. Әр сөздің мағынасы болады.
Ол неден құралады? Дыбыстардан.
Мағынасына қарай қандай болып бөлінеді? Екі немесе одан да көп мағынасы бар сөздер көп мағыналы сөздер деп аталады. Мысал келтір. Ара – жәндік, ара- еңбек құралы. Құрт-жәндік, құрт-жейтін тағам, қара-түсті білдіреді, қара-етістікті білдіреді.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
7-жаттығу өлеңді түсініп оқу, Құрма сөзінің мағынасын Білгішбектің айтуы бойынша талдау. Есте сақтау. Құра деген неше мағынада қолданып тұр?
8-жаттығу жұмбақтарды шешу. Ара, қазан сөздердің әр мағынасына қарай сөйлем құрастыру.
9-жаттығу сөйлемдерді көшіріп жаз.
11-жаттығу Алма, тамақ, қара, шық сөздерін қатыстырып әр түрлі мағынада қолданатындай етіп сөйлемдер құрау.
12-жаттығу өлеңді мәнерлеп оқу, көшіру қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндіру. Жылқышы дегеніміз не?
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту:
Толықтыру тесті
Төменде берілген сөздерді мағынасы қарама-қарсы сөздермен толықтыр: (антоним)
Әдемі- көріксіз Кәрі – жас Алыс – жақын |
аласа-биік қалың-жұқа аңқау-қу |
ҮІІ. Қорытындылау Балалар, бүгін біз не үйрендік?
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 10,13-жаттығу. 105-бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Мағынасы жуық сөздер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөздің мағыналары бір-біріне жуық туралы берілген білімді тиянақтауға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін, сөздік қорын дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, көрнекілік.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 10,13-жаттығу. 105-бет.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Сәйкестендіру тесті. Мағынасы жуық сөздерді бір-бірімен сәйкестендір:
А
лыс
Жоғары
С
ұлу
Шалғай
Б
иік
Әр түрлі
Алуан Көрікті
Сөз дегеніміз не?
Сөз дыбыстардан құралады. Әр сөздің мағынасы болады.
Ол неден құралады? Дыбыстардан.
Мағынасына қарай қандай болып бөлінеді? Екі немесе одан да көп мағынасы бар сөздер көп мағыналы сөздер деп аталады. Мысал келтір. Ара – жәндік, ара- еңбек құралы. Құрт-жәндік, құрт-жейтін тағам, қара-түсті білдіреді, қара-етістікті білдіреді.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
14-жаттығу сөз топтарын көшіріп жазу, Әр топтағы сөздердің мағынасын түсіндіру.Олардың мағыналары бір-біріне жуық екендігін дәлелдеу.
15-жаттығу көп нүктенің орына сол сөзге мағыналары жуық сөздерді жазу: Оңай, жеңіл. Түзу, тура. Мұғалм, ұстаз. Тұнық, мөлдір.
16-жаттығу өлеңді мәнерлеп оқу, мағынасын түсіну қарамен жазылған сөздердің мағыналары қандай? Марат қандай сурет салды? Өз әңгімеңде мағынасы жуық сөздерді қолданып айту.
17-жаттығу өлеңді көшіріп жазу, мағынасы жуық сөздердің астын сызу: туыс, тума, туысқан. Қимылды білдіретін: тоңды, жаурады.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту:
19-жаттығу мәтінді оқу, қайталанып тұрған сөзді мағынасы жуық сөзбен алмастыру. Мәтінге қандай ат қоюға болады?
Біз әдемі саябаққа серуен жасады. Онда көркем жасалған бұрқақ бар екен. Сұлу қыздар шарларын әуелдетіп ұшырып жүрді.
ҮІІ. Қорытындылау Балалар, бүгін біз не үйрендік? Мағыналары жуық сөздер қандай сөздер? Оларға мысал келтір.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 18-жаттығу, 115-бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Қарама-қарсы мағыналы сөздер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға сөздің мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер туралы берілген білімді тиянақтауға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін, сөздік қорын дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, көрнекілік
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 18-жаттығу. Жақша ішіндегі сөздердің тиістісін қою арқылы сөйлемдерді көшіріп жаз. Жақшаның ішіндегі сөздердің мағыналары қандай?
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру.
Сәйкестендіру тесті. Мағынасы қарама-қарсы сөздерді бір-бірімен сәйкестендір:
А лыс Аласа
С ұлу Жақын
Б иік Бірдей
Алуан Көріксіз
Сөз дегеніміз не? Ол неден құралады? Мағынасына қарай қандай болып бөлінеді? Мысал келтір.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
20-жаттығу. Мақалдарды оқу, олардың мағынасын түсіндіру. Қарамен жазылған сөздерді жұбымен көшіріп жазу:
ақылды-ақымақ, жақсы-жаман, дұшпан-дос. Олар мәндес сөздер ма, әлді мағынасы қарама қарсы сөздер ме?
21-жаттығу. Сөздерді оқу, мағынасы жуық сөздерді бір бағанға, мағынасы қарама-қарсы сөздерді бір бағанға көшіріп жазу:
атқыш-мерген бедел-абырой асығу-аптығу ізет- инабат |
ірі-ұсақ ерте-кеш жуан-жіңішке жуас-абыржу әдеп – тентек
|
22-жаттығу. Мысалды түсініп оқу, қарама-қарсы мағыналы сөздерді тауып жазу. Мысалда не туралы айтылған? Көп сөйлеген дұрыс па? Неліктен? 2) Мақалды мысалмен салыстыру.
23-жаттығу. Жұмбақты оқу, шешуін табу, жатқа көшіріп жазу. Мағынасы қарама-қарсы сөздердің астын сызу.
Өзі түзу, ізі бір қисық бір аттың
Өшпес ізін бала кезден ұнатттым.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 24-жаттығу өлеңді оқу, мағнасын ашу, өлеңде кездесетін мағынасы қарама-қарсы сөздерді жұптап жазу: ащы-тәтті, жұмсақ-қатты, жақсылық-жамандық.
ҮІІ. Қорытындылау Балалар, бүгін біз не үйрендік?Мағыналары қарама-қарсы сөздер дегеніміз не? Оларға мысал келтір.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 25-жаттығу, 117-бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау.
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Жаттығулар орындау
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға тұрақты сөз тіркесі туралы қарапайым түсінік қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін, сөздік қорын дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, көрнекілік.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 25-жаттығу.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Тірек сызбаларды пайдаланып алған білімдерін тиянақтау. Мысал келтіру.
Көп мағыналы сөздер дегеніміз не? - Екі немесе одан да көп мағынасы бар сөздерді көп мағыналы сөздер деп аталады.
Сөз дыбыстардан құралады. Әр сөздің мағынасы болады.
Сөз қызметіне қарай
Дыбысталуы бірдей, мағыналары бөлек сөздер (омоним)
Айтылуы әртүрлі, мағынасы жуық, мәндес сөздер (синоним)
Мағыналары қарама-қарсы сөздер
(антоним)
Ара (жәндік, еңбек құралы).
Батыр – ержүрек
Алыс – қашық
Сұлу - әдемі
Жоғары – төмен
Ауыр-жеңіл
Алыс-жақын
1.Ара – пайдалы жәндік.
2. Арамен кес.
1.Ауылы алыс.
2.Баратын жері қашық
1.Жоғарыға қара.
2.Төменге түс.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
26-жаттығу сөйлемдерді оқу, қарамен жазылған сөздерді салыстыру. Негеш пен Білгішбектің айтқандарына сүйеніп қорытынды жасау.
27-жаттығу қарамен жазылған сөздер тобының мағыаны қалай түсінгендерін тексеру, үлгі бойынша сөздер тобын олардың беретін мағынасымен жазу:
Көз жазып қалды – адасты. Жаны ашыды – аяды. Құлақ қойған жоқ – тыңдамады. Көзді ашып-жұмғанша – лезде, тез.
28-жаттығу жұмбақтың шешуін табу, қарамен жазылған сөздер тобын қандай жеке сөзбен алмастырып айтуға болады?
29-жаттығу мәтінді оқу, қарамен жазылған сөздер тобының мағынасын түсіндіру: Төбе шашым тік тұрады – бір нәрседен шошу. Мәтін туралы? Мәтінге ат қой.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 31-жаттығу өлеңді түсініп оқу, қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндіру. Жаз-мезгіл, жаз – қимылды білдіріп тұр.
ҮІІ. Қорытындылау Балалар, бүгін біз не үйрендік? Мағыналары қарама-қарсы сөздер дегеніміз не? Оларға мысал келтір.
ҮІІІ. Үйге тапсырма: 30-жаттығу, 119-бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Қайталау
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға тұрақты сөз тіркесі туралы қарапайым түсінік қалыптастыруға мүмкіндік туғызу;
Дамытушылық: Оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін, сөздік қорын дамыту;
Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, іздену, көрнекілік.
Сабақтың көрнекіліктері: мазмұнды суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.
Тәлім сәтін өткізу: Әрбір ісім: Оқу, ұғу, үйрену.
Әрбір сөзім: Адалдық, шындық, ынтымақ. Ондай
болса сабағымызды ынтымақпен, бірлікпен бастайық
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 30-жаттығу. Берілген сөздер тобын қатыстырып сөйлем құрап жаз.
Оқушылардың жазып келген жаттығуларын дауыстап оқытып, сұрақ-жауап арқылы баға беріп үй тапсырмасын бекіту.
ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру
Сөз дыбыстардан құралады. Әр сөздің мағынасы болады.
Сөз қызметіне қарай
Дыбысталуы бірдей, мағыналары бөлек сөздер (омоним)
Айтылуы әртүрлі, мағынасы жуық, мәндес сөздер (синоним)
Мағыналары қарама-қарсы сөздер
(антоним)
Ара (жәндік, еңбек құралы).
Батыр – ержүрек
Алыс – қашық
Сұлу - әдемі
Жоғары – төмен
Ауыр-жеңіл
Алыс-жақын
1.Ара – пайдалы жәндік.
2. Арамен кес.
1.Ауылы алыс.
2.Баратын жері қашық
1.Жоғарыға қара.
2.Төменге түс.
Тірек сызбаларды пайдаланып алған білімдерін тиянақтау. Мысал келтіру.
Көп мағыналы сөздер дегеніміз не? - Екі немесе одан да көп мағынасы бар сөздерді көп мағыналы сөздер деп аталады.
Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу
32-жаттығу Кестеге қарап, білезік сөзі туралы не айта аласың?
33-жаттығу Мәтінді түсініп оқы.
Сабақ сөзі қандай мағыналарда жұмсалатынын айтып түсіндір.
34-жаттығу Жұмбақтың шешуін тауып, көшіріп жаз.
Мұртын сипап күн бойы,
Бетін сусыз жуады.
Тысырды аңдып түн бойы,
Тышқанды көп қуады.
Мағынасы қарама-қарсы сөздердің астын сыз.
35-жаттығу Өлеңдегі қарамен жазылған бұрыш сөзінің екі мағынада қолданылып тұрғанын дәлелде.
Бұрыш- астық тағам. Бұрыш –үйдің бір бұрышы.
Сергіту кезеңі: Жазу жазып өзіміз
Шаршап кетті қолымыз
Аздап демді аламыз
Көркем етіп жазамыз.
ҮІ. Бекіту: 36-жаттығу Мәтінді түсініп оқы.
Қарамен жазылған сөздер тобы қандай мағына береді?
Топталып бір мағына беретін тағы қандай сөздер тобын білесің?
Дұшпан сөзінің мәндес сөздерін тауып, неліктен мәндес екенін дәлелде.
Дұшпан – жау. Тойтарыс берген –қарсы күреске шыққан.
ҮІІ. Қорытындылау Балалар, бүгін біз не үйрендік? Мағыналары қарама-қарсы сөздер дегеніміз не? Оларға мысал келтір.
ҮІІІ. Үйге тапсырма:37-жаттығу, 113-бет.
ІХ. Оқушыларды бағалау
Бекітемін:_________________________
Қазақ тілі
Мерзімі:
Тақырыбы: Бақылау диктанты «Бүлдіргенге барғанда»
Мақсаты: оқушыларға диктант жаздыра отырып, алған білімдерін тиянақтауға, тексеруге, сауатты көркем жаза білуге мүмкіндік туғызу: танымдық қабілетерін, ақыл-ойын дамыту; адамгершілікке, сұлулыққа, ұжымшылдыққа баулу.
Сабақтың түрі: білімді тексеру және бағалау сабағы.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, түсіндіру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: оқушылардың назарларын сабаққа аудару, құрал-жабдықтарын түгендеу.
ІІ. Мақсат қою кезеңі: Бүгінгі сабақта біз диктант жазамыз. Диктант жазуға дайынбыз ба? Ондай болса жұмысты бастамай тұрып есімізге бірнеше ережелерді түсіріп алайық: Сөйлемдегі сөздер қалай жазылады? Сөйлем неден басталады? Сөйлем соңына қандай тыныс белгі қойылады?Сөйлем ішінде жер-су аттары, адамның аты кездессе қалай жазылады? Әр жазған сөйлемді тексеріп отыру керек па? Неліктен?
ІІІ. Білімдерін тексеру: Диктант мәтінін мұғалім 2 рет дауыстап оқып, қиын сөзді тақтадан қарап алу керектігін ескертеді. Диктантты жазып болған оқушылар іштерінен оқып, мұғалімнің оқуы бойынша тексереді.