Жұмысқа дайындық

Жұмысты жүргізуге екі үлгі дайындайды. Сыр-бояу материалын жағу үшін пластиналарды 8832 ГОСТ-ы бойынша дайындайды. Бояйтын бет майлы кірленуден мұқият тазалануы тиіс. Болаттан жасалған немесе қара қалайыдан жасалған табақша пластиналарды абразивті құралмен (№4-6 дәнді шеңберлі ажарлайтын қағаз) қолмен немесе механизделген құрылғы көмегімен механикалық өңдейді.Механикалық тазалаудан кейін пластиналарды нефраспен немесе уайт-спиритпен жуады, нефрас, уайт-спиритпен немесе ацетонмен сіңірілген жұмсақ матамен сүртеді, сосын кептіріп сүртеді немесе құрғатады. Пластиналардың тазалығын мақта тығынымен немесе ақ фильтр қағазымен бетте жүргізіп, тексереді. Мұнда тығын немесе қағаз кірленбеуі тиіс. Дайындалған пластиналарға сыр-бояу материалын жағады және кептіргеннен кейін жабынды қалыңдығын сыналатын үлгінің бетін үш ауданнан кем емес жерін өлшейді, мұнда жабындының қалыңдығы үлгі ұзындығынан 10% аспауы тиіс. Сыр-бояу материалын аппликатормен, пневматикалық шашыратқышпен, қылқаламмен, матырумен, құюмен жағады. Адгезияны анықтау алдында үлгілерді 20±2 ⁰С және салыстырмалы ауа ылғалдылығы 65±5 % суық кептіруде 48 сағат аралығында, ал ыстық кептіруде үлгілерді 3 сағат кем емес ұстайды. Жұмыс жүргізу алдында ұстара жүзін жаңаға, ал пышақтың кесетін ұшының сапасын лупаның көмегімен тексереді. Майда кетіктері болса, пышақты қайрайды. Адгезияны бағалауда келіспеушілік болса, пышақты қайрайды, ал ұстараны жаңасына ауыстырады.

Жұмыс істеу әдісі

Жұмысты екі үлгіде және әр үлгінің бетінде үштен кем емес ауданда 20±2 ⁰С және салыстырмалы ауа ылғалдылығында 65±5 % жүргізеді. Әр сыналатын ауданда шетінен 10 мм қашықтықта кесетін құралдың сызғышымен немесе ойықты үлгімен металлға дейін ұзындығы 20 мм бір-бірінен қашықтықтары 1, 2 немесе 3 мм параллель кеседі. Кесетін құралды үлгі бетіне перпендикуляр ұстайды. Кесу жылдамдығы 20 -нан 40 мм/с-ке дейін болуы тиіс. Дәл солай перпендикуляр бағытта сызықтар жүргізеді. Нәтижесінде жабындыда өлшемдері бірдей квадратты торлар пайда болады. Көршілес торлар ара қышықтығы 20 мм-ден кем болмауы тиіс. Бір квадраттың өлшемі 1х1 мм, жабынды қалыңдығы 60 -тан 120 мкм-ге дейін – 2х2 мм, жабынды қалыңдығы 120 -дан 200 мкм-ге дейін – 3х3 мм жүргізеді. Жабындының металға дейін кесуді бақылау лупа көмегімен жүргізіледі.

Нәтижелерді өңдеу

Кесінділерді жүргізгеннен кейін қабаттанған жабынды бөліктерін жою үшін жұмсақ қылқаламмен тор үстінен диоганалды, тура және кері бағыттарда бес реттен жүргізеді.

Адгезияны қажет болса, лупа қолдана отырып, кесте бойынша бағалайды.

Балл	Сыр-бояу жабындысына торлы тіліктерді жүргізгеннен кейін беттің сипаттамасы	Жабындының сыртқы түрі
1	Кесінділердің шеттері толығымен тегіс, бір де торда қабаттанған белгілері жоқ.
2	Торлар тіліктерінің қиылысқан жерлерінде майда қабыршақтар түрінде жабындының болмашы қабаттануы. Бұзушылық тор бетінің 5% -дан артық емес ғана бөлігінде байқалады.
3	Тор кесіндісі бойымен немесе олардың қиылысқан жерлерінде жабындының ішінара немесе толық қабаттануы. Бузушылық тор бетінің 5-35 % байқалады.
4	Жабындының толық немесе 35 % жоғары қабаттануы.