- •15.Ферменттер жалпы қасиеттері, әсер ету механизмдері.
- •16.Ферменттер активтігіне әсер етуші факторлар.
- •17. Ферменттер жіктелуі. Негізгі топтвары және топшалары
- •19. Пептидогидролазалар тобы:
- •21. Трансферазалар.
- •22. Оксиредуктазалар
- •25.Флавинферменттер.
- •30. Маңызды витаминдердің жіктелуі және оларға жалпы сипаттама
- •28.Энергия алмасуы,сатылары
- •29. Үшкарбонқышқылының циклы......
- •31.Тиамин-(в1)
- •32. Рибофлавин в2
- •33.Никоинамид рр
- •34.Пиридоксин в6
- •36.Р,с витамині
- •37.Қан түзуге қатысатын витаминдер
- •38.Ретинол а витамині
- •39.Д витамині Кальцеферол
- •40.К және е витаминдері
- •41. Тағамдағы көмірсулар және олардың маңызы. Көмірсулардың асқорыту жолдарндағы қорытушы мен сіңіруші. Көмірсу алмасуындағы бауырдың рөлі.
- •42.Гликогеногенез
- •43.Гликогеннің биосинтезі
- •44. Клеткада глюкоза мен гликогеннің тағдыры.
- •45. Тканьдердегі глюкозаның ыдырау жолдары, процесстердің айырмашылығы мен ұқсастығы.
- •46. Гликозаның аэробты жағдайда ыдырауы, реакциялар жүйелігі, физиологиялық маңызы, энергиялық құндылығы.
- •47. Анаэробты гликолиз, реакция жүйелігі, физиологиялық маңызы, соңғы өнімнің тағдыры.
- •48. Заттар алмасуындағы цтк, бт, тф ролі.
- •49. Шөрнек механизмдері, цитоплазмалық надн2 тотығуындағы олардың рөлі. Энергетикалық балансы.
- •50. Глюконеогенез, түзілуге қатысатын заттар, реакцияларының жүру бағыты. Кори циклы және глюкоза-аланин цикл; Физиологиялық маңызы.
- •52. Глюкозаның пентозофосфатты жолмен тотығуы, мәні, маңызы, кездесетін жері.
- •53. Көмірсу алмасуының соңғы өнімдері. Олар қандай реакциялар нәтижесінде түзілетінін жазыңыз. Бөлінуі.
- •54. Тағам липидтері, биологиялық маңызы, ас-қорыту жолдарындағы олардың қорытылуы мен сіңірілуі. Мицелланың құрамы мен рөлі.
- •56. Холестриннің биосинтезі және мевалон қышқылы түзілуіне дейінгі реакцияларды көрсетіңіз осы этап жайлы тусіндіріңіз.
- •57. Липидтер алмасуындағы өт қышқылдарының ролі (қорытылуы, сіңірілуі)
- •58. Липидтер алмасуындағы ішек қабырғасы мен май тканінің ролі.
- •59. Липидтер алмасуындағы бауырдың рөлі.
- •60. Липогенез, липолиз,липонеогенезге сипаттама беріңіз және осы прцесстердің рөлі.
- •61. Липопротеидтер, түрлері, түзілетін орны, липопротеидтер құрамының ерекшклігі мен функциялары. Олардың холестерин және таг алмасуындағы ролі.
- •63. Бмқ тағдыры, тотығуы, энергиялық құндылығы.
- •65. Ацетил- КоА түзілуі жолдары мен оның пайдалануы
- •66. Кетон денесінің биосинтезі, өкілдерінің химиялық табиғаты, тағдыры, организмдегі маңызы
- •71.Қалыпты асқазан сөлінің химиялық құрамы, қасиеттері, касиетері, асқазанда ас қорытылудағы тұз қышқылынынң манызы.
- •72. Ішек қабырғасында белоктардың шіруі, шіру өнімдерінің химиялық табиғаты, шіру өнімдерінің усыздану жолдары және орны.
- •73. Белоктар алмасуындағы бауырдың ролі
- •74. Тканьдердегі аминқышқылдарының тағдыры
- •77. Жануарлар организміндегі аминқышқылдарының дезаминденуі, түрлері, процесстің маңызы.
- •83. Организмдегі су алмасуы және судың биологиялық ролі, су алмасуының регуляциясы.
- •88.Бауырдағы заттардың залалсыздандырылуының негізгі механизмдері (бауырдың белок,көмірсу, липид алмасуындағы рөлі)
- •93.Қанның азотты қалдығы.Осы топқа кіретін заттардың химиялық табиғаты.
- •94.Қан плазмасының азотсыз құрамы,өкілдері,химиялық табиғаты,олардың қалыпты мөлшері.
- •95. Қан плазмасының бейорганикалық құрамы, маңызы, қалыпты мөлшері.
- •97.Эритроциттер химиясы. Газдар тасымалдауға және рН-ын сақтауға гемоглобиннің қатысуы.
- •98.Қанның қышқыл-сілтілі жағдайы. Қанның құрам бөліктерінің қан рН сақтауға қатысуы,сілтілік резерв.
- •99.Гемоглобиннің физиологиялық туындылары, олардың түзілуі, сіңіру спектрлері.
- •111. Гормондар, химиялық табиғаты жалпы қасиеттері. Клетка мембранасы мен гормондар рецепторлары туралы түсінік.
- •112. Зат алмасудың нейрогуморальды реттелуі. Гормондардың мүшелердің қызметі мен метабализм жүйесіндегі орны.
- •116.Қалқанша безі гормондары, құрылысы, түзілуі, әсер ету механизмдері, жануарлар организміне әсері.
- •117. Бүйрек үсті безінің милы қабатының гормондары, түзілуі, химиялық табиғаты, әсер ету механизмдері, заттар алмасуына әсері.
- •123. Гипофиздің артқы бөлігінің гормондары, құрылысы туралы түсінік, әсер ету механизмі, физиологиялық әсері.
- •125. Қандағы глюкозаның дейгейін реттейтін гормондар
- •126. Кальций мен фосфор алмасуының реттелуіндегі гормондар мен витаминдердің рөлі
- •127. Простогландиндер құрылысы, түзілу жолдары, маңызы.
48. Заттар алмасуындағы цтк, бт, тф ролі.
ЦТК. Бұл процесс тізбекті емес, айналмалы процесс. Көптеген аралық өнімдер ретінде үш және дикарбон қышқылдары түзіледі. Өтетін жері митохондрия, реакциялары қайтымсыз, бағыты тек қана АСҚ-ның тотығуын қамтамасыз етеді. Осы цикл жүйелі реакциялардан тұрады, нәтижесінде үш карбон қышқылының екі рет декарбоксилденуі жүзеге асады, әр үш НАД пен бір ФП тотықсызданады. Бір де бір ЦТК-ның реакциялары өтуі үшін оттегі қажет емес, сонда да бұл процесті аэробты деп санайды. Себебі, оттегі жоқ болса, ЦТК-дағы ферменттер тотықсызданып қалады.
ЦТК-ның маңызы өте үлкен:
«Метоболиттік қазан»,-адам денесінің ошағы» деп атайды. Себебі, бұл ЦТК-да АСҚ молекуласы жанады.
ЦТК-да арлық өнімдер түзіледі. Бұл өнімдерден басқа керекті қосылыстар түзілуі мүмкін. Бұл ЦТК-ның пластикалық қызметі.
Барлық алмасу процестерінің орталығында болып, оларды бір-бірімен байланыстырады.
Сутегі атомымен жабдықтушы көзі болып табылады. Бұл сутегі атомдары НАДН2 немесе ФПН2 түрінде болады.
ЦТК-ның мәні: сутегінің көзі болып табылады.
БТ. Биологиялық тотығу дегеніміз-көп сатылы тотығу- тотықсыздану реакцияларының жүйелі жолмен жүріп отыратын тізбегі. Органикалық заттардың биологиялық тотығуының нәтижесінде эндогенді су және энергия түзіледі. Энергия АТФ үшін пайдаланылады және жылу түрінде бөлінеді.
Биологиялық системада электронда болатын энергия ғана пайдаланылады, ал ядро энергиясы көп болғанымен, тірі организм үшін маңызы жоқ, сондықтан пайдалана алмайды, ткандердің тыныс алу процесінде электродар энергиясын біртіндеп жоғалтып ақырында протоннан бөлінеді. Оттегі О2 4е алып, реакцияға түсу қабілеті күшейген 2О иондық түріне айналады. Оттегі әрбір ионы 2Н-пен қосылып, судың бір молекуласын түзеді. Бұны эндогенді су деп атайды.
БТ-ның мәні: Энергияның бөлінуі. Эндогенді судың түзілуі
ТФ.
49. Шөрнек механизмдері, цитоплазмалық надн2 тотығуындағы олардың рөлі. Энергетикалық балансы.
Шөрнек механизмдерінің биологиялық ролі-сутегі атомын тасымалдауға қатысады. Шөрнек механизмі цитоплазмада түзілген цитозольді НАДН2-ні кіші мономерге айналдырады. Себебі, цитозольды НАДН2 төрт мономерден тұрады, көлемі өте үлкен, сондықтан ол өздігінен мембрана арқылы миохондрияға өте алмайды. Шөрнек механизмі цитозольді НАДН-ден сутегі бөліп алып, оны кіші мономерге айналдырады. Және де қосымша митохондрияда АТФ молекуласын түзеді.
50. Глюконеогенез, түзілуге қатысатын заттар, реакцияларының жүру бағыты. Кори циклы және глюкоза-аланин цикл; Физиологиялық маңызы.
Глюконеогенез- глюкозаның көмірсуларға жатпайтын заттардан синтезделуі. Осындай заттардың бірі сүт қышқылы. Сүт қышқылының қайтадан қолданылуы бірден-бір жолы лактатдегидрогеназа ферментінің әсерінен. Оны қайтадан ПЖҚ-на айналдыру бұл процесс бауырда жүреді. Осыны Кори циклі немесе глюкоза-сүтқышқылдық цикл д.а.
52. Глюкозаның пентозофосфатты жолмен тотығуы, мәні, маңызы, кездесетін жері.
Пентозды цикл- күрделі анаэробты процесс, цитоплазмда жүреді, көптеген ферменттердің қатысуымен, негізінде 3-этап арқылы жүзеге асады.
I этап-тотығу фазасы, дегидрогеназды-декарбоксилдену жүйесі арқылы іске асады.
II этап-изомерлену фазасын изомерлену жүйесіне қатысатын ферменттер катализдейді.
III этап-синтездену фазасы.
НАДФН2 көзі болып табылады. Анаэробты жол арқылы глюкоза көмірқышқыл газына дейін ыдырайды. Аралық өнімдері яғни пентозалар нуклеопротеидтердің, нуклеин қышқылдардың, кейбір коферменттердің синтезіне жұмсалады. Процесс қайтымсыз. Бұл процесс жылдамырақ жүреді гликолитикалыққа қарағанда.