1.42 Сурет
1.43 суретте аудармалы (реверсивті) санауыштың (74169 микросұлбасы) жұмысын зерттеуге арналған сұлба келтірілген. Онда, жоғарыда суреттелген, динамикалы деректер көзіне қоса, бұрын құрылған (1.13 сурет) импульстер қалыптастырғышы (j) пайдаланылады.
Бұл микросұлбаның шықпаларының, яғни оның сәйкесті сигналдарының қызметі 1.18 кестеде көрсетілген.
1.43 Сурет
1.18 кесте
ENP’ |
ENT’ |
D/U’ |
CLK |
LOAD’ |
QD |
QC |
QB |
QA |
RC0’ |
0 |
0 |
x |
x |
0 |
D |
C |
B |
A |
|
0 |
0 |
0 |
|
1 |
–1 |
→ 0 |
|||
0 |
0 |
1 |
1 |
+1 |
→ F |
||||
1 |
x |
x |
x |
x |
QD0 |
QC0 |
QB0 |
QA0 |
|
x |
1 |
x |
x |
x |
|
||||
1.4.2 Регистрлер.
Регистр – көпразрядты екілік сан түрінде көрсетілген сөз сақтауға арналған құрылғы. Регистрлер, триггерлер негізінде құрылған (олардың құрамында логикалық элементтер де болуы мүмкін) разрядтық сұлбалардан тұрады. Регистрге деректердің енгізілу тәртібіне байланысты олардың тізбекті енгізуші регистр және параллель енгізуші регистр деп аталатын түрлері ажыратылады.
Өндірісте шығарылатын әмбебап регистрлерде деректер енгізу тәртібінің екі түрі де қамтылған. Осындай регистрдің қатарына төртразрядты әмбебап регистрдің қызметін атқарушы 74194 микросұлбасы кіреді.
1.44 суретте 74194 микросұлбасының жұмысын зерттеуге арналған сұлбада бұрын құрылған (1.13 сурет) импульстер қалыптастырғышы (t) пайдаланылады. Бұл микросұлбаның шықпаларының, яғни оның сәйкесті сигналдарының қызметі 1.19 кестеде көрсетілген.
1.44 Сурет
1.19 кесте
CLR’ |
S1 |
S0 |
CLK |
QD |
QC |
QB |
QA |
Жұмыс режимдері |
0 |
x |
x |
x |
0 |
0 |
0 |
0 |
Тазарту |
1 |
0 |
0 |
|
QD0 |
QC0 |
QB0 |
QA0 |
Сақтау |
0 |
1 |
QC0 |
QB0 |
QA0 |
SR |
Солға ығыстыру |
||
1 |
0 |
SL |
QD0 |
QC0 |
QB0 |
Оңға ығыстыру |
||
1 |
1 |
D |
C |
B |
A |
Параллель жазу |
2 Цифрлық құрылғылардың моделдері
Цифрлық жүйелердің құрылымдарының құрылымын логикалық және схемотехникалық тұрғыдан құру процесін моделдеу мүмкіншілігін көрсету мақсатында, нақтылы алгоритмдерді жүзеге асыруға арналған және алдында қарастырылған қалыпты қиыстырма және тізбектеме буындар арқылы құрылған құрылғылардың тәжірибелік моделдерін суреттелік.
2.1 Қосуыштар
Қосуыш екі санды қосу операциясының орындалуын қамтамасыз етеді. Көпразрядты сандарды қосу бірнеше бірразрядты қосуыштар арқылы жүзеге асырылады. Екі бірразрядты сандарды қосу барысында қосынды (S, Sum) мен келесі разрядқа жіберілетін тасымал (C, Carry) мәндері алыну керек (2.1 кесте).
2.1 кесте
A |
B |
S |
C |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
Кесте деректерінің негізінде қосуыштың сәйкесті шығыстары үшін алынған логикалық өрнектерді келесі түрде көрсетуге болады:
S = A B; C = AB.
Осы өрнектер бойынша құрылған және сәйкесті блок (SUM_0) түрінде бейнеленген қосуыш сұдбасы 2.1, a суретте келтірілген. Бұл қосуыш көпразрядты сандардың бірінші разрядтарының мәндерін қосуға ғана жарайды (сондықтан ол жартылай қосуыш деп аталады). Сандардың қалған разрядтарының мәндерін қосу үшін, алдыңғы разрядтан тасымал түсетін үшінші кірісі бар, бірразрядты толық қосуыштар (SUM_1) пайдаланылады.
Екі жартылай қосуыштың негізінде жүзеге асырылған және сәйкесті блок (SUM_1) түрінде бейнеленген бірразрядты толық қосуыштың сұлбасы 2.1, b суретте келтірілген.
|
|
a |
b |
