- •1 Цифрлық құрылғылардың құрылым негіздері
- •1.1 Логикалық элементтер
- •1.1 Сурет
- •1.2 Сурет
- •1.3 Сурет
- •1.8 Сурет
- •1.9 Сурет
- •1.4 Сурет
- •1.5 Сурет
- •1.6 Сурет
- •1.7 Сурет
- •1.10 Сурет
- •1.11 Сурет
- •1.12 Сурет
- •1.13 Сурет
- •1.2 Қиыстырма құрылғыларды құру
- •1.14 Сурет
- •1.15 Сурет
- •1.16 Сурет
- •1.3 Қалыпты қиыстырма буындар
- •1.3.1 Дешифраторлар.
- •1.17 Сурет
- •1.18 Сурет
- •1.19 Сурет
- •1.3.2 Шифраторлар.
- •1.20 Сурет
- •1.21 Сурет
- •1.22 Сурет
- •1.23 Сурет
- •1.24 Сурет
- •1.3.3 Мультиплексорлар.
- •1.25 Сурет
- •1.26 Сурет
- •1.27 Сурет
- •1.28 Сурет
- •1.29 Сурет
- •1.30 Сурет
- •1.31 Сурет
- •1.32 Сурет
- •1.33 Сурет
- •1.3.4 Демультиплексорлар.
- •1.4 Тізбектеме құрылғылар
- •1.4.1 Триггерлер.
- •1.34 Сурет
- •1.35 Сурет
- •1.36 Сурет
- •1.37 Сурет
- •1.38 Сурет
- •1.39 Сурет
- •1.40 Сурет
- •1.41 Сурет
- •1.4.2 Санауыштар.
- •1.42 Сурет
- •1.43 Сурет
- •1.4.2 Регистрлер.
- •1.44 Сурет
- •2 Цифрлық құрылғылардың моделдері
- •2.1 Қосуыштар
- •2.1 Сурет
- •2.1.1 Тізбекті тасымалды қосуыш.
- •2.2 Сурет
- •2.3 Сурет
- •2.4 Сурет
- •2.5 Сурет
- •2.1.2 Параллель тасымалды қосуыш.
- •2.6 Сурет
- •2.7 Сурет
- •2.1.3 Шартты тасымалды қосуыш.
- •2.8 Сурет
- •2.9 Сурет
- •2.10 Сурет
- •2.1.4 Жинақтаушы қосуыш.
- •2.11 Сурет
- •2.12 Сурет
- •2.13 Сурет
- •2.14 Сурет
- •2.1.6 Тізбекті операндтарға арналған қосуыш.
- •2.15 Сурет
- •2.16 Сурет
- •2.2 Тексеру құрылғылары
- •2.2.1 Мажоритарлы құрылғылар.
- •2.17 Сурет
- •2.18 Сурет
- •2.19 Сурет
- •2.20 Сурет
- •2.21 Сурет
- •2.2.2 Жұптығы бойынша бақылау құрылғылары.
- •2.22 Сурет
- •2.2.3 Хемминг кодына негізделген құрылғылар.
- •2.27 Сурет
- •2.28 Сурет
- •2.29 Сурет
- •2.30 Сурет
- •2.3 Жады құрылғыларымен жұмыс ұйымдастырылуы
- •2.3.1 Ұйымдастырылымы 16x4 жады құрылғылары.
- •2.3.2 Жадыға тура шығу арқылы дерек алмасу.
- •2.35 Сурет
- •2.31 Сурет
- •2.32 Сурет
- •2.33 Сурет
- •2.34 Сурет
- •2.36 Сурет
- •2.3.3 Стек жадысымен жұмыс істеуді ұйымдастыру.
- •2.37 Сурет
- •3 Микропроцессорлық жүйенің моделі
- •3.1 Микропроцессорлық жүйенің моделінің құрылымы
- •3.1 Сурет
- •3.1.1 Mp4m микропроцессоры.
- •3.2 Сурет
- •3.3 Сурет
- •3.1.2 Микропроцессордың қызмет буындары.
- •3.4 Сурет
- •3.1.3 Микропроцессорлық жүйенің қызмет буындары.
- •3.2 Mp4m моделінің жұмыс режимдері мен командалар жүйесі
- •3.3 Mp4m моделінің жұмысын ұйымдастыру мысалдары
- •Әдебиеттер тізімі
- •Мазмұны
1.27 Сурет
Бірнеше мультиплексорды параллель қосу арқылы, арналы мультиплексор деп аталатын, құрылым құруға болады. Бұндай құрылым ақпараттық сөздердің біреуін шығыс арнасына жіберуге қолданылады.
Мультиплексордың негізінде қиыстырма құрылғылардың жұмысын да жүзеге асыруға, яғни мультиплексорды аргументтер саны нақтылы кез келген функцияны жүзеге асыруға бағыттауға болады.
Жүзеге асырылатын функцияның аргументтерінің саны мен пайдаланылатын мультиплексордың адрестік кірістерінң санының ара қатынасына байланысты мультиплексорды функцияны жүзеге асыруға бағыттаудың әртүрлі тәсілдері қолданылады.
Бірінші тәсіл аргументтерінің саны пайдаланылатын мультиплексордың адрестік кірістерінің санымен бірдей болатын функцияны жүзеге асыру үшін қолданылады. Бұл кезде мультиплексордың адрестік кірістеріне – аргумент мәндері, ал оның ақпараттық кірістеріне, аргументтердің нақтылы жинақтарындағы функция мәндеріне сәйкесті, анықтаушы сигналдар берілу керек. Бұл жағдайдағы бағыттау алфавиті {0,1} болады, яғни бағыттау 0 және 1 константаларымен жүзеге асырылады.
1.6 кесте
C |
B |
A |
Y |
0 |
0 |
0 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1.6 кестеде келтірілген үш аргументті функцияның айтылған тәсілмен жүзеге асырылуы 1.28 суретте көрсетілген. Тәжірибеде пайдаланылатын сегіз ақпараттық кірісті мультиплексор (74151 микросұлбасы), жүргізілетін жалғанымдардың көрнекілігін қамтамасыз ету мақсатында, MUX_8 блогы түрінде бейнеленген (1.29, a сурет).
1.28 Сурет
Құрылғының жұмысын зерттеу нәтижесінде, оның жұмысы әрбір аргументтер жинағындағы кестеде берілген функция мәндеріне сәйкес келетініне көз жеткізуге болады.
Бағыттау
кірістерінің саны үлкен болған кезде,
олардың санын кеміту қажеттігі туады.
Бұл мәселенің шешілуі бағыттау
сигналдарының алфавитін ұлғайту арқылы
жүзеге асырылады. Егер {0,1} алфавитінен
{0,1,
}
алфавитіне көшсек (бұндағы
– аргументтердің біреуінің литералы),
онда аргумент кірістерінің саны бірге
қысқарады, ал бағыттау кірісінің саны
екі есе кемиді. Бұл кезде, константалармен
бағыттауға қарағанда, аргументтер саны
бірге жоғары функциялар жүзеге асырылады.
|
|
a |
b |
1.29 Сурет
Жаңа алфавит үшін бағыттау коды келесі жолмен анықталады. аргументінен басқа аргументтер мультиплексордың адрестік кірістеріне беріледі. Мультиплексордың адрестік кірістеріне берілетін нақтылы аргументтер жинақтарында функция жалғыз . аргументіне ғана тәуелді болады. Қалдық функция деп аталатын, осы функцияның мәндері мультиплексордың бағыттау сигналдары ретінде берілу керек.
Сонымен, 1.5 кестеде келтірілген функцияны төрт ақпараттық кірісті мультиплексор (74153 микросұлбасы) негізінде жүзеге асыру үшін бастапқы кестені түрлендіру арқылы сәйкесті қалдық функцияны шығару керек.
аргументі бағыттау сигналына
ауыстырылғанда (бағыттау алфавиті –{0,
1,
})
қалдық функцияның сәйкесті мәндері C
және B айнымалыларымен анықталады. Бұл
айнымалылардың әрбір қиыстырмасы
бастапқы кестенің іргелес екі жолында
орналасқан. Кесте жолдарын іргелес
жұптары арқылы қарастырып,
қалдық функциясының 1.7 кестесіне сәйкес
келетінін көруге болады.
1.7 кесте
C |
B |
|
0 |
0 |
|
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
A |
1 |
1 |
0 |
Берілген функцияның айтылған тәсілмен, яғни төрт ақпараттық кірісті мультиплексор (74153 микросұлбасы) негізінде жүзеге асырылуы 1.30 суретте келтірілген. Тәжірибеде пайдаланылатын мультиплексор MUX_4 блогы түрінде бейнеленген (1.29, b сурет).
