- •1 Цифрлық құрылғылардың құрылым негіздері
- •1.1 Логикалық элементтер
- •1.1 Сурет
- •1.2 Сурет
- •1.3 Сурет
- •1.8 Сурет
- •1.9 Сурет
- •1.4 Сурет
- •1.5 Сурет
- •1.6 Сурет
- •1.7 Сурет
- •1.10 Сурет
- •1.11 Сурет
- •1.12 Сурет
- •1.13 Сурет
- •1.2 Қиыстырма құрылғыларды құру
- •1.14 Сурет
- •1.15 Сурет
- •1.16 Сурет
- •1.3 Қалыпты қиыстырма буындар
- •1.3.1 Дешифраторлар.
- •1.17 Сурет
- •1.18 Сурет
- •1.19 Сурет
- •1.3.2 Шифраторлар.
- •1.20 Сурет
- •1.21 Сурет
- •1.22 Сурет
- •1.23 Сурет
- •1.24 Сурет
- •1.3.3 Мультиплексорлар.
- •1.25 Сурет
- •1.26 Сурет
- •1.27 Сурет
- •1.28 Сурет
- •1.29 Сурет
- •1.30 Сурет
- •1.31 Сурет
- •1.32 Сурет
- •1.33 Сурет
- •1.3.4 Демультиплексорлар.
- •1.4 Тізбектеме құрылғылар
- •1.4.1 Триггерлер.
- •1.34 Сурет
- •1.35 Сурет
- •1.36 Сурет
- •1.37 Сурет
- •1.38 Сурет
- •1.39 Сурет
- •1.40 Сурет
- •1.41 Сурет
- •1.4.2 Санауыштар.
- •1.42 Сурет
- •1.43 Сурет
- •1.4.2 Регистрлер.
- •1.44 Сурет
- •2 Цифрлық құрылғылардың моделдері
- •2.1 Қосуыштар
- •2.1 Сурет
- •2.1.1 Тізбекті тасымалды қосуыш.
- •2.2 Сурет
- •2.3 Сурет
- •2.4 Сурет
- •2.5 Сурет
- •2.1.2 Параллель тасымалды қосуыш.
- •2.6 Сурет
- •2.7 Сурет
- •2.1.3 Шартты тасымалды қосуыш.
- •2.8 Сурет
- •2.9 Сурет
- •2.10 Сурет
- •2.1.4 Жинақтаушы қосуыш.
- •2.11 Сурет
- •2.12 Сурет
- •2.13 Сурет
- •2.14 Сурет
- •2.1.6 Тізбекті операндтарға арналған қосуыш.
- •2.15 Сурет
- •2.16 Сурет
- •2.2 Тексеру құрылғылары
- •2.2.1 Мажоритарлы құрылғылар.
- •2.17 Сурет
- •2.18 Сурет
- •2.19 Сурет
- •2.20 Сурет
- •2.21 Сурет
- •2.2.2 Жұптығы бойынша бақылау құрылғылары.
- •2.22 Сурет
- •2.2.3 Хемминг кодына негізделген құрылғылар.
- •2.27 Сурет
- •2.28 Сурет
- •2.29 Сурет
- •2.30 Сурет
- •2.3 Жады құрылғыларымен жұмыс ұйымдастырылуы
- •2.3.1 Ұйымдастырылымы 16x4 жады құрылғылары.
- •2.3.2 Жадыға тура шығу арқылы дерек алмасу.
- •2.35 Сурет
- •2.31 Сурет
- •2.32 Сурет
- •2.33 Сурет
- •2.34 Сурет
- •2.36 Сурет
- •2.3.3 Стек жадысымен жұмыс істеуді ұйымдастыру.
- •2.37 Сурет
- •3 Микропроцессорлық жүйенің моделі
- •3.1 Микропроцессорлық жүйенің моделінің құрылымы
- •3.1 Сурет
- •3.1.1 Mp4m микропроцессоры.
- •3.2 Сурет
- •3.3 Сурет
- •3.1.2 Микропроцессордың қызмет буындары.
- •3.4 Сурет
- •3.1.3 Микропроцессорлық жүйенің қызмет буындары.
- •3.2 Mp4m моделінің жұмыс режимдері мен командалар жүйесі
- •3.3 Mp4m моделінің жұмысын ұйымдастыру мысалдары
- •Әдебиеттер тізімі
- •Мазмұны
2.19 Сурет
4-разрядты ct4 санауышына (7493 микросұлбасы) қосылған dc16 дешифраторы (74154 микросұлбасы) өзінің шығыстарының біреуінде нөлдік деңгей қалыптастырады. Нәтижесінде, осы сигнал түскен сәйкесті Hn4 блогындағы XNOR элементі деректердің ол арқылы өтетін разрядына сәйкесті сигнал мәнін терістейді. Міне, қате туды деген осы.
Арналар арқылы өткізілген деректер Rec блогында (Receiver сөзінен) орналастырылған үш RG регистріне жазылып, одан қателіксіз арналарды анықтауға Res блогына (Result сөзінен) жіберіледі (2.20 сурет).
2.20 Сурет
Қателіксіз арналарды анықтау XNOR элементтерінің негізінде құрылған Maj блоктары (Majority сөзінен) арқылы жүзеге асырылады (2.21, a сурет).
|
|
a |
b |
2.21 Сурет
Бұл блоктардың әрбіреуі екі арнаның деректерінің теңдігін тексеріп, олардың теңдік жағдайында бірлік деңгей қалыптастырады. Осы тексеру нәтижелері бойынша деректердің одан арғы таратылымын басқарушы сәйкесті сигналдарды шығару үшін «дауыс беру» процесі жүзеге асырылады. Осы сигналдардың біреуінің бірлік деңгейі сәйкесті 3st блогындағы (2.21, b сурет) үшжағдайлы элементтерді ашып, қателіксіз деректер қажетті бағытына (біздің жағдайда, көрсетілуге) жіберіледі.
2.2.2 Жұптығы бойынша бақылау құрылғылары.
Деректердің таратылуы мен сақталуын бақылау – цифрлық жүйелердің қалыпты жұмыс істеуінің маңызды шарты. Бақылау жүргізудің ең қарапайым және кең таралған тәсілі – 2 модулі бойынша тексеру.
Бақылау жүргізудің бұл тәсілінде әрбір жіберілетін сөз, мәні сәйкесті код қиыстырмасының салмағын тақ (немесе жұп) болатындай етіп таңдалатын, тексеру разрядымен толықтырылады. Бұдан арғы әңгіме, нақтылық үшін, жұптыққа байланысты болады.
Сөз қабылданғаннан кейін немесе жадыдан оқылғаннан кейін, код қиыстырмасының разрядтарын 2 модулі бойынша қосу (2 модулі бойынша жинақтау) арқылы қабылданған қиыстырманың жұптығы тексеріледі. Код қиыстырмасының жеке қателігінде оның салмағы өзгереді де, тексеру сұлбасы қателікті анықтайды.
Қос қателікте қиыстырманың жұптығы өзгермейді, демек, бұндай қателік анықталмайды. Осыған байланысты, 2 модулі бойынша бақылау жеке қателіктердің болу ықтималдығы қос қателіктердің болу ықтималдығынан жоғары болатын жағдайларда қолданылу керек.
2.22 Сурет
2.22 суретте жіберілген деректердің дұрыстығын 2 модулі бойынша тексеруге мұмкіншілік беретін құрылғының құрылымы келтірілген.
Таратуға арналған деректердің кіріс блогына енгізілуі (бұрын қарастырылған құрылғылардағы сияқты) D ауыстырғышының бірлік жағдайында жүзеге асырылады.
XOR элементтеріні негізінде құрылған және Conv блогы (Convolution сөзінен) түрінде бейнеленген жинақтау сұлбасы (2.23, a сурет) арқылы жіберілетін сөз толықтырылатын тексеру разрядының мәні анықталады.
Ch5 арнасындағы бөгеуілді елестету (2.23, b сурет) алдыңғы жағдайдағы сияқты тәсілмен жүзеге асырылады.
|
|
a |
b |
2.23 сурет
Қателіксіз арналарды анықтау XNOR элементтерінің негізінде құрылған және Ver блогында (Verification сөзінен) орналастырылған жинақтау сұлбасы қабылданған деректердің тексерілуін қамтамасыз етеді (2.24 сурет).
2.24 сурет
Қателік табылған кезде, Rep блогы (Repeat сөзінен) қайта жіберу сұранысының сигналын қалыптастырады (2.25 сурет). Қайта жіберу процесінің көрнекілігін қамтамасыз ету мақсатында Rep блогындағы санауыш (7493 микросұлбасы) нақтылы кідіріс қалыптастырып, ол кезде сәйкесті индикатор жыпылықтап тұрады.
2.25 сурет
Қабылданған қиыстырманың жұптығының сақталғанында, яғни қателіктің болмаған кезінде деректердің регистрдің (74194 микросұлбасы) негізіндегі Res (Result сөзінен) құрылғысына қабылдануын басқаруға арналған сәйкесті сигналдар қалыптастырылады (2.26 сурет).
2.26 сурет
