31. Тема: 5 кә кадәр санау. Предметларны биеклекләре буенча чагыштыру

Программ эчтәлек: 1. Балаларны авазларны санарга өйрәтү, ахырдан нәтиҗә санны әйтү күнекмәсен булдыру; дүрт предмет арасында, биеклекләренә карап, бәйләнешләр урнаштыру; биеклекнең кимүе яки артуына карап, предметларны бер рәткә тезү. 2. Ритмны тою, кабул итү, конкрет-образлы фикерләү, тизлек, җитезлекне үстерү.

3. Рус милли мәдәниятенә һәм белем бирү әшчәнлегенә карата балаларга тәрбия бирү.

Җиһазлар һәм материаллар: Күрсәтмә материал: Бараш уенчыгы, тартма, 5 чеби; милли киемнәр кигән 4 кәгазь курчак (алар-ның күлмәкләре сары, зәңгәр, кызыл, яшел төстә), төрле биеклектәге 4 каен. Тарату материалы: балалар санынча уенчык чүкечләр.

Эшчәнлек барышы:

1. «Сана» дидактик күнегүе.

Балалар, без сезнең белән саный беләбез. Бүген без төрле уенчыклар, предметлар һәм авазлар, хәрәкәтләрне санарбыз. (Ишек шакыйлар. Тәрбияче Бараш уенчыгын алып керә.) Исәнмесез, балалар! (Исәнме, Бараш!) Бараш тартма алып килгән. Ә тартма эчендә нәрсә бар икән соң? Аны ачмыйча гына, эчендә нәрсә барлыгын белеп буламы? (Б. җ.) Әйе, мин сезгә хәзер табышмак әйтәм, аның җавабы менә бу тартма эчендә. (Чебиләр турында табышмак әйтә.) Табышмакның җавабы чебиләр икәнен сез кайдан белдегез? (Б. җ.) Дусларым, Бараш тартмадан өч чебине санап алырга сорый, әйдәгез, аңа булышыйк. Ильяс, минем яныма кил һәм тартмадан өч чебине ал әле. Балалар, өстәлдә ничә чеби булды? (Өч.) Дөрес! Бараш чүкеч белән тукылдарга ярата. Хәзер ул өстәлгә сугачак, ә сез санап барыгыз, игътибарлы булыгыз. (Әкрен генә өстәлгә кага, балалар санап баралар.) Бараш ничә тапкыр сукты? (Өч.) Ни өчен шулай сукты икән? (Б. җ.) Дөрес, Бараш, өстәлдә ничә чеби булса, чүкеч белән шулкадәрле сугып алды. Игътибар белән тыңлагыз әле: Бараш тагын бер тапкыр өстәлгә сугып алачак. Барлыгы ничә тапкыр сукты инде? (Дүрт.) Ә өстәлдәге чебиләр ничәү? (Өч.) Чебиләр саны да дүрт булсын өчен, нәрсә эшләргә кирәк? Дөрес, тагын бер чебине өстәргә кирәк. Мәдинә, тагын бер чебине тартмадан ал әле. Афәрин. (Чүкеч белән сугу тавышын бишкә кадәр арттыралар, шулай ук чебиләр саны да арта.) Тәрбияче балаларны өстәл янына чакыра һәм чүкеч белән 4-5 тапкыр суктырып ала. Булдырдыгыз, сез ритмны тоя беләсез икән.

2. «Кошлар өе» динамик паузасы.

Тук-тук, тук-тук иттереп, Балалар, кулларыма чүкеч тотып, Өй төзибез кошларга, 2 тапкыр сугалар, аннары чүкечне

Безнең якын дусларга! сулгарак күчерәләр һәм тагын сугалар.

Тук-тукылдый чүкечебез, Шулай дүрт тапкыр кабатлана. Өй төзибез аларга, Шул ук биремне сул куллары

Җылы булсын кошларга белән дә үтиләр.

Карлы, салкын кышларда!

3. «Кунаклар килгән» дидактик күнегүе.

Балалар, безгә бүген кунакка курчаклар килгән. Алар бик матур милли киемнәр кигәннәр. Менә карагыз әле. (Тәрбияче фланелеграфка кәгазь курчакларны урнаштыра.) Барлыгы ничә курчак? Әйдәгез, бергәләп саныйк әле. (Тәрбияче белән бергәләп саныйлар: бер, ике, өч, дүрт — барлыгы дүрт курчак.) Аларның буйлары тигезме? (Б. җ.) Ә иң биек курчак кайсысы? (Сары кием кигәне.) Дөрес, аны беренче итеп куябыз, ә иң кыска курчак кайсы? (Яшел кием кигәне.) Дөрес! Әйдәгез, курчакларны аларның буйлары арта бару тәртибендә тезеп чыгыйк. Айрат, минем янга кил әле. Карагыз әле: Айрат курчакларны дөрес иттереп тездеме? (Б. җ.) Аларның буйларын әйтеп чыгыйк. (Иң озын курчак, кыскарак курчак, тагын да кыскарак курчак, иң кыска курчак.) (Б. а.) Дөрес! Бу курчаклар каен урманында җиләк җыяр-га яраталар. (Тәрбияче фланелеграфка төрле биеклектәге каен агачларын урнаштыра.) Барлык курчакларга да каен агачлары җитсен өчен, алар ничәү булырга тиеш? (Б. җ.) Ә хәзер сары киемле курчакны иң биек каен янына куябыз, яшел кием кигәнен тәбәнәгрәк каен янына китерик, калганнарын да аларның буйларына туры килә торган агачлар янына урнаштырыйк. (Балалар биремне үтиләр.) Ничә курчак бар? (Дүрт.) Ә ничә каен агачы? (Дүрт.) Дүрт курчак һәм дүрт каен агачы бар. Аларның саны тигез. (Тәрбияче матур бию көе куя һәм барысы бергә биеп алалар.)

4. Рефлексия.

Нинди яңалыклар белдегез? Сезгә нәрсәләр ошады? Дөрес, Бараш белән бергәләп чебиләрне санадык, кошларга оя ясадык, чүкеч тавышын тыңлап исәпләдек. Аннары курчаклар һәм каен агачларын санадык. Бер-берегезгә рәхмәт әйтеп, кул чабып алыгыз әле!