34. Акционерлік қоғамдардың бағалы қағаздар бойынша табыстар төлеу тәртібі

Акционерлік қоғам - өз қызметін жүзеге асыру үшін, қаражат тарту мақсатымен акциялар шығаратын заңды тұлға.

Нарықтық экономиканың дамуының басты элементі - әр түрлі бағалы қағаздарға ақша қаражаттарын салу болып табылады. Бұл қаржылық салымнң негізгі мақсаты – табыс алу ж/е салған капиталының құнсыздануынан сақтану.Бағалы қағаздардың әр түрі бойынша табыстарды дұрыс бағалай білу қажет. Берілген капитал мен табыс төлеу тәсілі бойынша бағалы қағаздар қарыздық және пайыздық болып бөлінеді. Қарыздық бағалы қағаз (купондық облигация, сертификат, вексель) олардың пайыздық мөлшерлемесі бекітілген және қарызының толық сомасымен пайызын болашақтағы берілген күнге дейін төлеп бітуі тиіс. Пайлық бағалы қағаздар (акция) бағалы қағазды ұстаушы нақты мүлкінің үлесін ж/е уақыты шектеусіз дивиденд алып отыруын қамтамасыз етеді. Облигацияның табыс көзі облигацияның сатып алынатын, сатылатын бағасы арасындағы айырмашылығына ж/е бекітілген пайызға байланысты.

N-облигацияның номиналдық құны

P₀-облигацияның сатып алу бағасы

I₀-облигациядан түскен табыс

n-пайыз есептелінетін период

i-пайыздық мөлшерлеме

i_c-күрделі пайыздың эффективті мөшері

P_k- облигация курсы

P_K=P₀/N*100; I₀=N(1-i)ⁿ;

Күрделі пайыз бойынша I₀=N((1+i)ⁿ-P_k/100

Акцияның табыс көзі дивиденд ж/е сату, сатып алу бағасы болып табылады. Артықшылығы бар акцияларға бекітілген дивиденд төленеді.

P_a-акцияның сатып алу бағасы

Q-акцияның сату бағасы

N-акцияның номиналдық бағасы

F-дивиденд көлемі

I_f-дивидендттен түскен табыс

I_a-акцияны сатып алғандағы жалпы табыс

n-стып алғанннан сатқанға дейінгі кезең

I_a= I_f+ Q- P_a; I_f= nFN

Жай акцияның дивиденді акционерлер жиналысымен шешіледі ж/е ол жылдың қаржылық қорытындысына байланысты. Күрделі пайыз бойынша

P_a+ I_a= P_a(1+ I_f)ⁿ

35. Ақшаның уақытша құндылығы. Капиталдың шынайы және болашақтағы құны..

Қаржылық басқарудың негізгі қағ/ң біріне ақшаның нақты құнының уақыт аралығына тәуелділігін жатқызуға болады.Ақшаның инф/қ құнсыздануымен қатар аталған эк/қ феноменнің үш маңызды себебі бар.1.Бүгінгі ақша ертеңгі ақшаға қарағанда,әр уақытта да құндырық,себебі соңғының қолға тимеу қаупі бар.Ақша алушы үшін ертеңгі күн неғұрлым қашық болған сайын,соғұрлым бұл қауіп жоғары.бағ.2.эк/қ субъект бүгінгі ақша қаражаты оларды тиімді орналастыру арқылы табысқа кенелуі мүмкін,ал келешектегі ақшаның дәл қазір ондай мүмкіндіктері болмайды.Бүгінгі ақша иесі онымен белгілі бір уақытқа қоштаса отырып,болашақта одан айырылу қаупіне ж/е де инвестицияның пайдасыздығы нәтижесінде эк/қ шығ/ға ұшырауы мүмкін,оның төлеу қабілеті төмендейді.

36. Жай және күрделі пайыздар. Дисконттау мен компаундтау

Жай пайыздар І=P*i*t. І, салым бойынша сыйақы сомасы немесе пайыздар сомасы. P, салым сомасы немесе ақшаның бүгінгі құны. е, қаражаттарды салу кезеңі. і, пайыздық мөлшерлеме. S=P+I. S=P*(1+i*t) S, жалпы жинақталған сома.

Күрделі пайыз. S=P(1+i) ⁿ P=S\(1+i) ⁿ Дисконттау бұл келешектегі бағаның бүгінгі бағаға келтірілуі орынд,кері өсіру,бірақ қаржылық есептеулер үшін нақтылаулар маңызды.Есеп ставкасы б/ша алынған табыс д.а.Яғни,капитал мөлшері мен тікелей берілетін сома арасындағы айырм.білд.Дисконт:вексель есебін,есеп пайыздарын-вексель есебі кезіндегі банкпен алынатын пайыз.биржа ж/е валюта мәмілесінде –валюта,тауар құнынан жеңілдік,бағ.қағ.номиналы ж\е биржалық бағ.арасындағы айырм.,егер соңғылары төмен болса.Компаудинг бұл бүгінгі өту процесі,яғни,капиталдағы ағымдағы құнының болашақ құныны өту.Ұқсаса есеп айырысуларды берілген сәттегі уақытқа құн көрсеткішін келтіру.Екі қаржылық операциялардисконттау ж/е компаудинг қаржы эк/қ есеп айырысу/ды уақыт факторын ескеруді қажет етеді. S=P(1+i*n)-жай несие ставкасы б/ша компаудингтеу.P=S/(1+i*n)-жай несие ставкасы б/ша дисконттау.