20. Өткізумен түскен ақшалай түсім көлемі мен корпорация пайдасына бағаның әсері.

Өнімді өткізуден тускен түсімдер кэсіпорынның есеп айырысу шотына түскен ақшалай қаражаттарды білдіреді. Түсімнің уакытылы түсуі кэсіпорының шаруашылық қызметінде маңызды орын алады. Біріншіден, өнімді өткізуден түскен түсім - кэсіпорын үшін ақшапай түсімнің негізгі түрақты көзі. Екіншіден, кэсіпорынның ақшалай қаражаттарының айналым үдерісі өнімді өткізумен жэне түсімиің түсуімен аяқталады, яғни өндіріске жүмсалған ақшалай қаражаттардың қайтуын жэне келесі айналымды жаңіырту үшін кажеіті жағдайларды калып тастыруды білдіреді. Кэсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығы, айналым қаражаттарының жағдайы, пайданың көлемі, бюджетпен жэне бюджеттен тыс қорлармен, банкпен, жабдықтаушымен, кэсіпорынның жұмысшыларымен, қызметкерлерімен уақытылы есеп айырысу түсесін түсімге байланысты. Уақытылы түспеген түсімдер қажетгі есеп айырысу операциясын жүргізуге кері эсерін тигізеді. Нэтижесінде өндірістің тоқтауына экеліп соқтырады. Өнімді экспорттайтын кэсіпорын валюталық түсім алады. Валюталық түсім есепке алынуы үшін транзиттік валюталық шот (шетел валютасында толық көлемде түсімдер есепке алынады) жэне ағымдық валюталық шот (кэсіпорынның меншігінде қалған қаражат есепке алынады) алынады. Транзиттік шоттан валюганы сатқаннан кейін валюталық қаражаттың қалған болігі кэсіпорынның ағымдық валюталық шотына есептеледі жэне эр түрлі максатта пайдаланылуы мүмкін. Кәсіпорынның есеп айырысу шотына түскен түсімдер есебінен бюджеттік, бюджеттен тыс қорларға аударымдар жасалынады, еңбекақы төленеді, қаржылык жоспарда қарастырылған шығындар қаржыландырылады. Өнімді өткізуден түскен түсім пайда болып табылмайды, себебі алдымен еңбекақы төленуі керек, материалдық шыгындар өтелуі керек. Түрлі шыгындар өтелгеннен кейін қалган түсімнің бөлігі кэсіпорынның таза табысы немесе пайдасы деген форманы қабылдайды. Өнімді (жұмысты, қызметті) өткізуден түскен түсімнің көлеміне мынадай факторлар эсер етеді: 1) өндіріс саласында — өнімнің көлемі, өнімнің сапасы, өнімнің ассортименті жэне т.б.; 2) айналыс саласында - транспорттық жэне есеп айырысу құжаттарын уақытылы рэсімдеу, қүжат айналымдылыгының мерзімі, шарттың орындалуы, есеп айырысудың оптималды формасы, бағаның деңгейі; 3) кэсіпорынның қызметіне байланысты емес факторлар -транспорттың жетіспеушілігі, сатып алушының қаражатының жоқтығынан өнім үшін төленетін төлемдерді уакытылы төлемеу жэне т.б.

21. Табыс – корпорацияның меншік қаржы ресурстарының негізгі көзі.

К\о-ның шаруашылығының соңғы қаржылық нәтижесі-есепті кезеңдегі шар-тан табысы б.т. К\о-ң жиынтық табысы=өнімді өткізуден табыс+қаржылық қызметтен табыс+инвест-қ қызметтен табыс+кездейсоқ оқиға нәтижесі; өнімді өткізуден түскен табыс=салық төлегенге дейінгі пайда-өткізілген өнімнің өзіндік құны-кезең шығындары; негізгі шар-тан табысты қалыптастыру:-өнім өндіру,жұмыс істеу,қызмет көрсетуден табыс,-құрылыс-монтаждау, сызба, геологиялық зерттеу жұмыстарынан түскен табыс,-жүк, жолаушы тасымалынан пайда,-арендадан түскен табыс,-ұйым байланысынан табыс,-сақтандыру ұйымдарының қызметінен пайда,-басқа да қызметтен табыс; негізгі емес қызметтен табыс:-негізгі қаражаттардан түскен табыс,-бағ.қағаздарды сатудан,-бағам айырмасынан,-биліктің атқарушы органдарынан субсидиялар;кездейсоқ оқиғалардан табыс:-аяқасты оқиғадан табыс(шығын),-қайтарымсыз,өтелмейтін шығындар,-тоқтатылған қызметтен табыс,-кездейсоқ оқиғадан түскен басқа да табыс. Таза пайда – бұл салық салынғаннан кейінгі пайда, ол ұйымның одан әрі өсі көзі ж\е к\о-ның меншік иесі кіріс алатын көз. к\о иелегінде қалатын таза кіріс келесідей бағытталады:-кейбір салықтар мен төлемдер ж\е жиындар;-айыппл,өсім, тұрақсыздық айыбы, шар-қ шарттары б\ша осыларды қоспағанда;-резерв қорлар:АҚ резерв қоры,кепілдік қорлары, сақтандыру қорлары,жөндеу қорлары,өзге;-дивидендтер,кәсіпкерлік пайда;-бөлінбеген таза пайданың келесі жылға ауыстырылатын қалдығы;жинақтау қорлары:негізгі қорларға КС,айналым активтерге кС,әлеуметтік салаға КС, қаржы салымдары,басқа ұйымдарға салымдар,қайырымдылық жарналары,өзге;-тұтыну қорлары:сыйақы төлеу қоры,әлеуметтік саланы ұстау қоры,тамақты арзандату қоры, қызметкерлерге арналған несие қоры,зейнетақы қоры,өзге.к\о иелігінде қалған таза кіріс меншік иелерінің шешімі б\ша бөлінеді. к\о иелігінде қалатын таза пайда 2 бөлікке: жыл бойы оның жарғысында көзделген мақсатқа блінетінге ж\е бөлінбейтін бөлікке бөлінеді.