13. Корпорациялардың қаржылық инвестициялары және оларды қаржыландыру көздері.

Корпорацияның инвестиция қызметі дегеніміз - сол инвестицияны белгілі мақсаттар мен салаларға пайдалану. Қаржылық инвестиция түрлі қүнды қағаздар мен қаржы қүралдарын жасауға қолданылады. Қаржылық инвестицияның түрлері:- қоржынды (портфельдік);- венчурлық (тәуекелдік);- аннуитет. Қоржынды (портфельді) инвестиция - кэсіпорынның портфеліндегі (қоржынында) түрлі бағалы қагаздар жиынтығы.Венчурлық (тэуекелдік) кэсіпорынның өзінің акциясын жэне қаржыларын жаңадан ашылатын өндіріске салады, яғни жаңа бағытқа инвестиция салады, өйткені жаңа өнімдерге сүраныс көп болады. Аннуитет дегеніміз - түрлі инвестициялық қорларға, сақтандыру қорлары, зейнетақы корлары т.б. қорларға салу арқылы салушының белгілі бір кезеңнен кейін алатын табысы. 3) Адам капиталына салынатын инвестиция. 4) Мемлекетгік инвестиция. Инвестицияның капитал жүмсалымынан айырмашылығы капитал салымы бүл негізгі қорлардың ұдайы өнімдеріне қарастырылған шығындардың жиынтығын сипагтаса, ал инвестициялау бүл ұғымның сыртында сол кэсіпорынның негізгі өнім алумен байланысты болатын шығындарының барлыгын бірдей қамтиды. Негізгі қорларга инвестиция салу. Негізгі қорларды инвестициялаудың негізгі көздері мыналар:1) Меншікті каржы ресурстары және ішкі шаруашылық резервтері (мүліктері) таза пайда, амортизациялық төлемдер.2) Қарыз қаражат көздері, ягни банктердің несиесі, займдар т.б. тартылатын қаржы ресурстары.3) Жеке жэне заңды түлғалардың үлестік жарналары, яғни кәсіпорынның жарғылық капиталына қосқан үлес жарналары.4) Орталықтан берілетін ақша қаражатгары.5) Мемлекеттік бюджеттен берілетін қайтарылатын жэне қайтарылмайтын қаражаттар.Мемлекеттік бюджеттен қаражаттар нақгы экономиканың салаларын (мүнай, газ, түсті металлургия, ауыл шаруашылығы) инвестициялау. Келесі бір көзі - қарыз қаражаттары. Оның негізгі қорлардан айырмашылығы - үзақ мерзімді пайдалылығы жэне оларды сатуға болмайды. Материалдық емес активтерге мыналар жатады:- жер учаскелері;- патенттер;- лицензиялар;- түрлі жаңалықтар;- товардың маркалары;- «ноу-хау»;- интеллектуалдық құндылықтар. Материалдық емес активтердің ерекшеліктері:- пайдалылығы;- пайдалылық мерзімнің белгіленбеуі;- сатуға болмайтындығы.

14. Негізгі қорлардың ұдайы өндірісін қаржыландыру көздері және оларды қаржыландыру тәсілдері.

Ұдайы өндірістің келесі екі нысаны болады:1)жай ұдайы өндіріс,бұл жағдайда негізгі құрал жабдықтың тозуын өтеуге шығыны мөлшері бойынша амортизацияның есептелген мөлшермен үйлеседі. 2)ұлғаймалы ұдайы өндіріс,бұл жағдайда негізгі құрал жабдықтың тозуын өтеуге жұмсалатын шығыны есептелген амортизация сомасынан асып кетеді. Негізгі құрал жабдықтардың ұдайы өндірісін қаржыландыру көзі меншікті және қарызды көзге бөлінеді.Негізгі құрал жабдықтың жаңартуға жұмсалатын ұдайы капитал шығыны ұзақ мерзімді сипатта болады және жаңа құрылысқа,өндірісті кеңейтуге және қайта жаңартуға,жұмыс істейтін кәсіпорынның қуатын техникалық қайта жарақтандыруға әрі қолдауға арналған ұзақ мерзімді инвестиция түрінде жүзеге асырылады.Кәсіпорынның негізгі құрал жабдықтың ұдайы жаңартуды қаржыландыруға арналған меншікті қаражат көзіне: 1)меншікті қаражылай ресурс және шаруашылық ішіндегі резерв(таза кіріс,амортизациялық аударым,сақтандыру органдары табиғи эілдала,авария,т.б.ысырапты өтеу нысанында төлейтін қаражат); 2)тартылған ақшалай қаражат(акция эмиссиясынан,жеке және зағды тұлғалардың жарғылық капиталына салынған жарнадан т.б.алынған қаражат); 3)республикалық бюджеттің және тегін негізде берілетін бюджеттен тыс қорлардың қаражаты жатады. Негізгі құрал жабдықтың ұдайы жаңғыртуды қаржыландыратын қарыз көзіне:-банктің кредиті, -басқа кәсіпорындар мен ұйымдардың қарыз қаражаты, -облигациялық қарыз, -шетел инвесторлары кредит пен қарыз және т.б. беретін қаражат, -кәсіпорын мен қаржы өнеркәсіптік топтардың ерікті одақтары орталықтандыратын,сондай ақ кәсіпорындар обьекті салуға үлестік қатысуға жұмылдыратын ақшалай қаражат, -бюджеттен және бюджеттен тыс қорлардан қайтарылатын және қайтарылмайтын негізде қаржыландыру жатады.