2.Пайыздар мен болашақ құн. Ағымдағы (дисконтталған) құн. Аннуитеттер.

Пайыздар-бұл ақшаны қарыздың әр турлі нысандарына (ссудалар, несиелер, және т.б.) капталды ұсыну табыстары.

			Пайыздар

Ретроспективті тәсілдеме

Перспективтi тәсiлдеме

1-ші схема. Пайыздардың түрлері.

Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер өз ақша қаражаттарын банкі мекемелерінің тиісті шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша төлемдерін, әдетте, осы мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал қажет жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінің нормативтік құжаттарымен және Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодекспен белгіленген шегінде нақты ақшамен есептесуді жүзеге асырады. Қазақстан Республикасының ақша бөлінісі теңге болып табылады. Теңге Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында өз құны бойынша қабылдануға міндетті заңды төлем құралы болып табылады. Болашақ құн-бұл қазір инвестицияланған ақшалай қаражаттардың болашақ құны(1-ші формула). Оны С-3 кестесінде анықтайды.

FV

=

PV ( 1+r)n

(1)

Мұнда:
FV-инвестициялардың n болашақ құны;
PV-қазіргі уақытта салынған сома;
r-пайыздың қойылымы;
n-есептелген мерзімдегі жылдардың саны

Мысалы, 2000 теңгенің 5 жылдан кейінгі болашақ құны 10% қойылымы бойынша алсақ, онда С-3 кестесі бойынша FV=2000*1,611=3222 теңге.

Ағымдағы құн-болашақ ақшалай ағымның дисконтталған құны (1-ші формула). Оны С-3 кестесінде анықтайды.

	PV	=	FV /( 1+r)n	(2)
Мұнда:
PV-қазіргі уақытта салынған сома;
FV-инвестициялардың n болашақ құны;
r-пайыздың қойылымы;
n-есептелген мерзімдегі жылдардың саны

Мысалы, инвестицияның құны 4 жылдан кейін 6% қойылымы бойынша 5000 теңгеге тең болуы үшін оның ағымдағы құны С-1 кестесі бойынша PV =5000*0,792=3960 теңге.

Субъектінің рұқсатынсыз шоттағы қаражатты есептен шығаруға соттың, мемлекеттік салық қызметінің рұқсатымен және қолданылып жүрген зандарда көзделген басқа жағдайларда ғана жол берілуі мүмкін. Субъектілердің шоттарынан төлем жасау, егер зандарда өзгеше көзделмесе, субъектінің басшысы белгілеген кезектілікпен жүзеге асады.

Аннуитеттер-белгіленген мерзімде бырыңғай төлемдерді жасайтын бірбағыттық төлемдердің ағымы.

Аннуитеттер

Пренумерандо

Постнумерандо

2-ші схема. Аннуитеттердің түрлері.

Ақша қаражат ағымы ақша қаражат немесе олардың баламалары арасындағы қозғалысын қоспайды. Өйткені ол кәсіпорынның операциондық, инвестициондық, қаржылық қызметтің бөлімі емес, ақша операцияларын реттейтін, бақылайтын компоненттердің негізі болып табылады.

5.Өз-өзін бақылау сұрақтары

1. Ақшалар мен уақыттың өзара байланыстығы және есепке әсері

2. Қаржылық есептегі ақша ағымын дисконттау әдісі

3. Ақша баламалары танылуы және есебі

4. Пайыздар мен ақша ағымының байланыстығы

5. Ақша ағымдарының болашақ құнын есептеу

6. Ақша ағымдарының дисконтталған құнын есептеу

7. Ақша ағымдарының құнын анықтауын есепте қолдану жағдайлары

8. Ақша ағымдарының аннуиттетерін есептеу

9. Ақша ағымдарының постнумерандасын есептеу

10. Ақша ағымдарының пренумерандасын есептеу