19. Францияның абсолюттік монархия кезеңіндегі мемлекеттік құрылысы.

Капиталистік қарым қатынастар нығайып, феодалдық сословиелік құрылыс ыдырағаннан кейін шексіз монархия орнауға жақсы жағдайлар туды. Феодалдар өздерінің жеңілдіктерін сақтап қалу үшін корольге деген сенімін арттырды. XVIғ Францияның ішкі жағдайлары корольдің билігін күшейтті. Король күресуші таптардың қарама қайшылықтарын пайдаланып, дербестігін нығайтты. Мемлекет басшысы-король:заң шығару,атқару,сот функ., шоғырлануы абс. Биліктің негізгі сипаты.Армия,полиция,әк-қаржы,сот тек корольге.Мемл.пайдасының жартысы корольге.Негізінде Франция үшін абсолютизм прогрессивті сипаттқа ие болды. XVI ғ-да Бас штат билігі әлсіреп,орнына нотабльдер жиналысы құрылды.Король жанындағы кеңестер құрамында 6-23 адам:ақсүйектер,ірі феод.,жақын адамдары болды.Кейін кеңес мүшелері аб.мон-ң министрлері б-ды. Жоғ.Кеңеске шет елмен,әскери қызметпен б-ты мемл.кеңесшілер, хатшылар кірді. Ал Үлкен кеңеске герцог, пэр, министр, мемл.хатшы, кеңесшілер. Негізгі қызметі заң жобасын талқылау,сот ісін қарау болып саналды.Король істердің көбін осы кеңесте қарады. Кабинетке сот басқармасының төрағасы канцлер болды.Сонымен қатар Париж парламентінің Бас прокуроры, Бас адвокат кірді.

Фр.провинция мен округтерге бөл-ді. XVIғ-дан баст.губернаторлар да сайл.Міндеттері:әскери міндет.1535ж-дан округтерге коммиссарларды жіберді,олар интендант д.а.Тікелей корольге н-се 1-нші министрге бағынды. Полиция,юстиция,қаржы мәселесін шешті.Негізгі қызм:салық жинау.Ол-ң орындары сатылмады.

Король билігі Францияны біріктірді. Жалпы француз ұлтының қалыптасуына ықпал етті. Өнеркәсіп пен сауданың дамуына жағдай туғызды. Бірақ 17-18ғ да абсолютизмнің дамуы оның реакциялық негізінде көрсетті. Король тамыр таныстық меркантелизм саясатын жүргізді де, буржуазияның мүддесін қорғау мақсатын қойған жоқ. Ол ісі мен күшінің бәрін феодалдық құрылысты қорғауға жұмсады. 18 ғасырда терең дағдарыс қалыптасқан феодалдық жүйені ыдырата бастады. Сот әкімшілігі жүйесі де елеулі дағдарысқа ұшырады. Францияда шексіз монархия 15 ғасырдың соңында қалыптасты. Шексіз монархия тек зорлық пен күштеу әдістерін қолданды. Мемлекеттік аппаратта коррупция, пара алу заңды жағдайға айналды. Францияның ұлттық байлығын король сарайы өз мүддесіне жойды. Абсолютизмнің соңына таман халықтың жағдайы ауырлай бастады. Бұған әрине буржуазия мен байларда қарсы болды. Король билігін сынға алушылардың қатарында буржуазияның ағартушылары Вольтер , Монтеське, Руссо болды.

20. Франциядағы мемлекетті орталықтандыру процессі. Людовик іх-ның реформалары.

997 жылы Францияның королі болып Гуго Капет сайланды да, Каролинг əулетінің билігі аяқталды. Капетингтерді ХП-ғасырға дейін король тағына феодалдар сайлады, ал ХП-ғасырдан бастап тақ мұрагерлікпен көшіп отыратын болды. Франция мемлекетінің бірінші кезеңі сеньориаддық монархия деп есептелінді. Мұндай мемлекеттік құрылыс натуралдық шаруашылықтың салдары. Мемлекет бір орталыққа бағынбай, бытыраңқылыққа ұшырады да, король билігі əлсіреп, феодалдар байыған үстіне байыды. Франция королдерінің билігі тек Париж бен Орлеан аумағында жүрді. Королдердің өзгеде аумақтағы ірі феодалдарды бағындыруға байлығы жетпеді. Франция мемлекетінің бірінші кезеңі сенеоралдық монархия деп есептелінеді. Мұндай мемлекеттік құрлыс натуралдық шаруашылықтың салдары.Аймақтарда феодалдардың билігі үстем болды олар байыған үстіне байыды.. Сенеоралдық монархияның орнауы мемлекеттің тұтастығынеың бұзылғанын,оның сыртқы саясатта әлсірегенін көрсетті. Экономикалық және саяси ыдырау жүріп жатқанда мемлекеттің функцияларын королден гөрі феодалдар жақсы атқаратын. Бұл монархия Францияның сол уақыттағы экономикалық жағдайымен байланысты еді. ХІІ.ғ ХІІІғасырларда феодалдық қоғамда қарым қатынастардың өзгеруі саяси бытырауды тоқтатып оның орнына өзгеше үрдістер алып келді. Осы уақыттан бастап король билігі күшейе түсті. Король билігінің күшеюі ІХ Людовиктің(1226-1270ж) ХІІ ғасырда жүргізген реформалармен тікелей байланысты. Ол негізінен әскери, сот , әкімшілік ақша реформаларын өткізді. Әскери реформа қалалық милицияның құрылуна алып келді. Корольдің жалдамалы әскері қалыптасты.Ол король тәуелсіздігі мен қауіпсіздігінің кепілі болды. Рыцарлар өздері әскерге қызмет етпей ақша беріп құтылуына мүмкіндік туды. Король феодалдар арасындағы соғысты тоқтатуы үшін король 40 күндігін белгіледі, осыған орай бұр мерзім ішінде феодалдардың өзара соғысы тоқтатылатын болды. Және осы уақыт ішінде феодалдар таластарын королік сотқа салуға міндетті болды. Ақша қаражат реформасы бойынша Францияда біріңғай ақша жүйесі қалыптасып, елге біртұтас ақша номиналдары қолданысқа енгізілді.Бұл ақшаның сапасы феодалдардың ұсақ ақшаларына қарағанда жоғары болатын. Осыған сәйкес жаңа ақша бұрынғы ақшаны қолданыстан тез ығыстырып шығарды.Король әкімшілік бағытта нақты істер атқарды. Соның нәтижесінде король әкімшілігі нығайып, орталық билік күшейді. Ол аудандардың әкімшілігін қатаң тексеретін болды. Аймақтарды басқару үшін королмен тағайындалатын: сенешал, бальи , прево қызметке кіріспес бұрын король мүддесін қорғаймыз деп королге ант беретін болды.ІХ Людовик қалалардың екіндігін шектеген жоқ, алайда оларға салынатын салықты көбейтті. 1260 жылы ерекше сот органы пайда болды, ол орган Парламент еді. Парламент Париж қаласында жылына төрт рет жиналатын, король парламенттің мүшелерін ешкімге белгісіз легистерден құратын. Бұл Францияның жоғарғы соты, феодалдардың арасындағы таластартыстарды, маңызды қылмыстарды жəне саяси қылмыстарды қарады. Енді корольдің куриясы екі палатадан құрылып, біреуі-парламент, ал екінші палатасы қаражат жағын басқарды. Курия өзінің жұмыс істеу сипатын өзгертті, ірі феодалдар тек қана салтанатты мəжілістерге қатысатын, олардың орнына легистер мен министрлер келді. Легистер рим құқығымен жақсы таныс болатын, оны жиі қолданатын. Легистер корольді жақтап, оған қарсы шыққан феодалдарының жерін тартып алу ушін күрделі істерді жүргізді. Олар корольдің байлығын көбейтіп, шіркеу қызметкерлерін басқару жəне сот процестерінен бірте-бірте ығыстыра бастады. Легистердің ұжымдары корольдің өзіне ғана бағынатын еді. Осы өзгерістер корольдің билігін күшейтіп, король билігінің негізін нығайтты.

Бұл іс әрекеттер королдің жағына феодалдардың қала тұрғындарының өтуіне септігін тигізді. ХІІІ ғасырдың екінші жартысында король халықаралық беделі арта түсті. Бұл өзгерістер мемлеукетік және қоғамдық құрлыста сословиелік өкілдік монархияның негізін құрды.