14 Тақырып. Ақш: Тәуелсіздік соғыстан азамат соғысына дейін

1. АҚШ мемлекетінің ХІХ ғ. басында нығайуы.

2. 30 жылдардағы президент Э. Дэксон дәуіріндегі демократиялық реформалары.

3. Құл иеленушілік мәселесі және АҚШ тың территориялық экспансиясы.

4. 40 ж. аяғы 50 жылдардағы солтүстік және онтүстік штаттардың арасындағы шиеленіс және азамат соғысының себептері.

5. Азамат соғысы. Солтүстіктің жеңісі. Президент А. Линкольның ұлы үкімдері. Онтүстікті реконструкциялау.

ХІХ бірінші жартысында АҚШ–тағы қоғамдық – саяси өмірі. «Жарасым эрасының» саяси қарама – қайшылығы. Федеральдық президенттер курсі. Д. Монро (1817 – 1825) және Д. Адамстер. Республикалық партияның дағдарысы. Екі партиялық жүйенің құрылуы – «виги – демократтар». Демократтардың саяси үстемдігі. Президент Э. Джексон (1829-1837) және «джексондық демократия».

ХІХ ғ І – жартысындағы АҚШ терриотриясының кеңеюі. Луизианны сатып алу. 1812-1814 жж. АҚШ-Англия соғысы, егемендіктің нығаюы. АҚШ териториясыныңӨнеркәсіп потенциалының өсуі. Американдық өнеркәсіпті модерн батыспен шығысқа кеңеюі. Солтүстік жеке штаттарда құлдықтың жойылуы. 1820 ж. Миссуриялық ымыра. Транспорттық инфрақұрылыстың жедел дамуы. ХІХ бірінші жартысында су жолдары арқылы жүктердің негізі тасымалдануы.

«Монро доктринасының» (1823) қабылдануы. АҚШ – тағы территориялық экспансия және Мексикамен қарама – қайшылық. 1846 ж. АҚШ пен Мексика арасындағы соғыс. АҚШ – тың азамат соғысы барысындағы сыртқы саясаты.

Американдық қоғамның құлиеленушікпен күрес мәселесі. (1833). У. Гаррисон – аболиционизмнің көрнекті қайраткері. Бостондық журнал «Либерейтор». Г. Бичер – Стоу. «Том ағайдын лашығы». Фрисолерлер партиясының құрылуы. Миссуриялық компромистің (1850) жойылуы. Дред Скотт ісі. 50 – ші ж. саяси дағдарыс. Азаматтық қарама – қайшылықтың шиеленісуі. Канзастағы (1854–1856) азамат соғысы. Джон Браунның көтерілісі.

Республикалық партияның құрылуы. АҚШ – тағы азамат соғысы. Президент А. Линкольнның сайлануы. Оңтүстік құлиеленушілердің бүлік шығаруы. Кофедераттар Декларациясы. Оңтүстік пен солтүстік арасындағы күш ара салмағы. Азамат соғысының алғашқы кезіңі. 1861-1862 жж. Революциялық соғысқа көшу. Гомстедах заңы. Құлдарды босату туралы прокламация. Негрлердің солтүстікке көптеп келуі. Ф.Дуглас.

Азамат соғысының екінші кезеңі. Генерал Шерман жорығы. Ричмондтың төңірегінде. Солтүстік жеңісі. А. Линкольннің қазасы.

Оңтүстікті қалпына келтіру (1865–1877). Конституциядағы 13-ші, 14-ші баптарға өзгертулер еңгізілді. 1867 ж. әскери жағдай енгізілуі және «радикалды Реконструкция». Ку– клукс–клан. Азамат соғысынан кейін АҚШ–тың экономикасында даму секірісі. У. Грант–президент.

Негізгі әдебиет: 1-3,20,21,27,29,131,132,152,154

Қосымша әдебиет: 29,33,53,54,55,61,84,95,154

15 Тақырып. Хіх ғ. Соңғы ширегіндегі ақш

1. Азамат соғысынан кейін АҚШ тың жедел дамуының себептері.

2. 70-80 жж. буржуазия мен пролитариаттын қалыптасуы. Екі партиялы жүйе.

3. 80-90 жж. жұмысшылар мен фермерлердің козғалысы. Антимонополистік науқан.

ХІХ ғ. аяғы мен ХХғ. басындағы АҚШ–тың экономикалық дамуы. Америка экономикасында капитализмді орталықтандыру және өнеркәсіптің топтасу үрдісі. Финанс - өндірістік империялар. Трансконтиненталды темір жол құрылысы. Мұнай өндірісінің дамуы. Америка экономикасында бәсекелестіктің бос болуының ролі. Жұмыстың негізгі бөлігіне жоғары жалақы тағайындауы. Иммиграциялық ағым. Интенсивті еңбектің өсуі (техникалық жағы). Ф. Тейлордың «Еңбек ұйымының ғылыми жүйесі».

1897 ж. тариф – протекционизм апогеясы. Мемлекет тарапынан еңбек қатынасын реттеуі. «Әділетті бағыт» (Честный курс). Антомонополия саясатының бәсендей түсуі. Американдық жұмыс этикасындағы азаттық нарықтық абсолютизация принципі. ХІХ – ХХ ғғ. шет елдерде америка экономикасының ой – санасы. Жаңа бағыттағы мектеп және А. Маршал идеясының тигізер әсері. Д. Кларктің экономикалық концепциясы.

«Әлсіз президенттер» тұсындағы – АҚШ тың саяси тарихындағы «Алтын ғасыр» (1881-1897). Партиялық жетекшілер және аймақтық элита. Кәсіпкерлер ортасында саяси топтар әсерінің күшеюі. Екі партиялы жүйенің дамуы. Демократиялық саяси – идеялы доктринаның өзгерілуі және ХІХ ғ. аяғындағы республикалық партия. Республикалық және демократиялық партиялар арасындағы әлеуметтік ерекшеліктердің жойылуы. ХІХ ғ. аяғындағы Герберт Спенсердің әлеуметтік концепциясының таралуы. Америкалық әлеуметтік – дарвинизм (У. Самнер, А. Смолл). Оңтүстіктің қалпына келтіру мұрасы. «Қара кодекстер». Линчтің соттары. «Мақтаулар жүйесі» (система наград). « Азаматтық қызмет жайындағы» заң. Жұмысшы қозғалысының өсуі және оның экономикалық сипаты. Ағылшын еңбек федерациясы. С. Гомперс. Ю. Дебстің әлеуметтік партиясы. « Индустиалды жұмыс әлемі». «Еңбек батырларының ордені». У. Стефенс. АТФ – дегі оңтүстік және солтүстік тенденциясы. 1886 ж. мамырда Чикагодағы оқиғалар. Нью – Йорк жұмыс партиясының бірігуі.

Негізгі әдебиет: 1-3,20,21,27,29,131,132,152,154

Қосымша әдебиет: 29,33,53,54,55,61,84,95,154