- •Қазақстан Республикасы ғылым және білім министрлігі
- •5В020200 - Халықаралық қатынастар
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •1.1 Оқытушы туралы мәліметтер:
- •1.2 Пән туралы мәліметтер:
- •1.3 Пререквизиттері:
- •1.4 Постреквизиттері:
- •1.5 Пәннің қысқаша мазмұны:
- •1.7 Пән бойынша тапсырмаларды орындау және өткізу кестесі
- •1.8 Әдебиеттер тізімі
- •1.6 Оқыту нәтижелері (пәндік және пәннен тыс құзыреттілік)
- •1.9 Баға туралы ақпарат:
- •Рейтинг-шкала
- •1.10 Курстың саясаты мен рәсімі
- •2. «Мамандану елдерінің тарихы (Батыс)» пәні бойынша оқу-әдістемелік мәліметтер
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.2 Лекциялық сабақтар тезистері
- •1 Тақырып. Мамандану елдерінің (Батыс) тарихы пәнінің міндеттері мен кезеңдері
- •2 Тақырып. XVI ғасырдағы және XVII ғасырдың басындағы Германия
- •3 Тақырып. XVI ғ. -xvіі ғ. Бірінші жартысындағы Испания
- •4 Тақырып. XVI ғасырдағы және XVII ғасырдың бірінші жартысындағы Италия
- •5 Тақырып. XVI ғасырдагы және XVII ғасырдың басындағы Англия
- •6 Тақырып. XVI ғасырдағы және XVII ғасырдың бірінші жартысындағы Франция
- •7 Тақырып. XVII іі-ші жартысындағы XVIII ғғ. Англия
- •8 Тақырып. Хvіі-хviii ғғ. Және хіх ғасыр басындағы Франция
- •9 Тақырып. Хvіі-хviii ғғ. Еуропа континентінің ірі мемлекеттері: Германия, Австрия, Испания, Италия.
- •10 Тақырып. Францияда капитализмінің толық дамуы
- •11 Тақырып. Өнеркәсіп төңкерісі тамамдалған кездегі Англия. Виктория дәуірі
- •12 Тақырып. Рисорджименто дәуіріндегі Италия
- •13 Тақырып. Германия біріктіру дәуірінде
- •14 Тақырып. Ақш: Тәуелсіздік соғыстан азамат соғысына дейін
- •15 Тақырып. Хіх ғ. Соңғы ширегіндегі ақш
- •16 Тақырып. Хіх ғ. Соңғы үштігіндегі Ұлыбритания, Франция.
- •17 Тақырып. Хх ғасырды бірінші жартысындағы ақш
- •18 Тақырып. Хх ғасырды бірінші жартысындағы Ұлыбритания
- •19 Тақырып. Хх ғасырды бірінші жартысындағы Франция
- •20 Тақырып. Хх ғасырды бірінші жартысындағы Германия
- •21 Тақырып. Хх ғасырды бірінші жартысындағы Италия
- •22 Тақырып. Хх ғасырдың екінші жартысы ххі ғасырдың басындағы Солтүстік Америка елдері
- •23 Тақырып. Хх ғасырдың екінші жартысы ххі ғасырдың басындағы Ұлыбритания
- •24 Тақырып. Хх ғасырдың екінші жартысы ххі ғасырдың басындағы Франция
- •25 Тақырып. Хх ғасырдың екінші жартысы ххі ғасырдың басындағы Германия.
- •26 Тақырып. Хх ғасырдың екінші жартысы ххі ғасырдың басындағы Италия
- •2.3. Семинарлық сабақтар жоспары
- •1 Тақырып. Хvіі ғ. Ағылшын буржуазиялық революциясы (1640-1660 жж.)
- •Әдістемелік нұсқау
- •2 Тақырып. Англияның Солтүстік Америка отарларында тәуелсіздік үшін соғысы және і революция. Ақш тың құрылуы.
- •Әдістемелік нұсқау
- •3 Тақырып. Ұлы Француз буржуазиялық революциясы (1789-1799 жж.)
- •Әдістемелік нұсқау
- •4 Тақырып. Ақш-тағы азамат соғысы
- •Әдістемелік нұсқау
- •5 Тақырып. Ақш президенті ф.Рузвельттің
- •Әдістемелік нұсқау
- •6 Тақырып. Испаниядағы революция және азамат соғысы
- •Әдістемелік нұсқау
- •7 Тақырып. Екінші дүниежүзілік соғыс
- •Әдістемелік нұсқау
- •8 Тақырып. Франция: іv Республикадан V Республикаға ауысу
- •Әдістемелік нұсқау
- •9 Тақырып. 1945-1970 жж. Еуропадағы интеграциялық процесс
- •Әдістемелік нұсқау
- •2.5 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары.
- •1 Тақырып. Ұлы жағрафиялық жаңалықтар және отарлық жүйенің қалыптасуы
- •2 Тақырып. Швейцариядағы Реформация. Еуропадағы феодалдық реакция және контрреформация
- •3 Тақырып. Еуропадағы абсолютизмнің тарихи мазмұны
- •4 Тақырып. Еуропадағы жаңа заман басталған дәуірдегі ірі әулеттер (патшалық) генеологиялық кестесі
- •5 Тақырып. Испан мұрагерлігі үшін соғыс
- •6 Тақырып. Австрия мұрагерлігі үшін соғыс және жеті жылдық соғыс
- •7 Тақырып. Тәуелсіздік үшін соғыс жылдарындағы халықаралық қатынастар
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •8 Тақырып. Наполеон соғыстары дәуіріндегі халықаралық құжаттар
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •9 Тақырып. Германияның бірігуі
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •10 Тақырып. Италиядағы Риссорджименто
- •11 Тақырып. Германия империясының конституциясы. 1871 жылы 16 ақпан
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •12 Тақырып. Еуропалық интеграцияның қазіргі кезеңі: Ортақ рыноктан Еуроодаққа ауысу
- •13 Тақырып. Германияның бірігуі
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •2.6. Студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша сабақтар жоспары
- •7 Тақырып. Франциядағы і империя және Наполеон соғыстары
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •8 Тақырып. 1871 жылғы Париж коммунасы
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •9 Тақырып. Герман социал-демократиясының революциялық күрес кезеңінде
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •10 Тақырып. Неоконсерватизм революциясы кезеңіндегі ақш-тағы екіпартиялық жүйе
- •Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
- •2.6.1 Курс бойынша жазба жұмыстардың тақырыбы
- •2.7. Оқу сабақтарына бағдарламалық және мультимедиялық ілеспе.
- •2.8 Өзіндік бақылау үшін тест тапсырмалары
- •2.9 «Мамандану елдерінің тарихы (Батыс)» пәні бойынша емтихан сұрақтары
- •Қысқартылған журнал аттары
- •Мазмұны
- •«Мамандану елдерінің тарихы (батыс)» пәні бойынша
- •5В020200 - Халықаралық қатынастар
Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
Наполеон соғыстары кезіндегі құжаттар, соғыстардың мәні менен мақсаттарын байқататын келісімдерге көңіл бөлу. 1807 жылға дейін соғыстар Наполеон тарапынан қорғану соғыстары екенін студент көрсете білуі керек.
Екіншіден, құжаттардың мазмұнынан соғыстардың империялық сипат ала бастағанын анықтай білу қажет. Наполеон жеңілген кездегі келісімдердің мазмұнына мысал: Шимон бітімінен антифранцуздық одақтастардың Еуропаны бөлісу мақсаттарын анықтау керек.
Негізгі әдебиет: 1-3,20,21,27,29,131,132,152,154
Қосымша әдебиет: 29,33,53,54,55,61,84,95,154
9 Тақырып. Германияның бірігуі
Тапсырма
1. Германяда ХІХ ғ. бірінші жартысында капитализмнің дамуы. Буржуазиялық – либералдық оппозиция және демократиялық қозғалыс 1830-1840 жж.
2. 1848-1849 жж. Германиядағы революция. Ұлттық құрылтай жиналысы және 1849 ж. көктеміндегі халық көтерілісі. Пруссиялық уния құру сәтсіздігі.
3. 1850-1860 жж. өндірістік төнкеріс капиталистік даму. Буржуазиялық партиялардық құрылуы.
4. Пруссиядағы конституциялық шиеленіс князь О.Ф. Бисмарктің Германияны жоғарыдан біріктіруінің басталуы. Даниямен соғыс.
5. Австрия-Пруссия соғысы және Солтүстік Германия одағын құру.
6. Бисмарктың Германияны толық біріктіру жолындағы дипломатиясы. Франция-Пруссия соғысы және Германияның ІІ империя болып жариялануы оның конституциялық құрылысы.
СОӨЖ-ні өткізу түрі
Келесі деректермен және зеріттеулермен жұмыс жасау: Бисмарк О. Мысли и воспоминания. - М., 1940-1941. -Т.1-3; Хрестоматия по всеобщей истории государства и права – М.1996; Хрестоматия по новой истории. 1640-1870. – Под ред. В.Г.Сироткина М, 1990; Галкин И.С. История Германской империи 1815-1871.-М., 1986; Монархи Европы-М., 1996 Германская история в новая и новейшая время т. М.,1970 Чубинский В.В. Бисмарк. Политическая биография. -М.,1997.
Жұмысты орындауға қажет әдістемелік нұсқау
1. 1815 ж. Вена конгресі. Германияның бытыраңқылығын «Герман одағы» атты конфедерациясын құруға сол кездегі ішкі және халықаралық саяси күштер мүдделі екендігімен түсіндіру керек.
Француз революциясы және 1813 ж. азаттық өрлеу ықпалынан туған демократиялық қозғалыстар бытыраңқылық жағдайда бүкілұлттық сипат ала алмағаның сол сияқты буржуазиялық оппозицияның да (1831, 1840жж.) ұлт атынан басшылық жүргізе алмағанын байқау керек.
1830-1840 жж. капиталистік өндірістік төңкерістің Германияның кейбір аймақтарнда ғана (Пруссия, Саксония) өріс алып, Пруссияның теміржолдар мен кедендік одақ құрғаның, сонымен бірге ауылшаруашылықта жартылай феодалдық қанаудын сақталғаның сараптай отырып, елдің өндірістік және қоғамдық дамуына басты кедергі, тежеу фактор Германияның бытыраңқылығымен түсіндіре білу керек (төменде көрсетілетін құжаттық деректерде нақтылы материалдар бар)
2. 1848-1849жж. революция бүкілхалықтық көтерілістер ретінде оңтүстік-батыс (Франция әскерінен ) және Пруссияның Рейн-Вестфалия аймақтарында басталған болатын. Бірақ революцияның тағдыры Герман одағындағы екі ұлы мемлекет – Австрия, Пруссия орталықтарынан байланысты болды. Венадағы көтеріліс 1848ж. 13-15 наурызда жеңгеннен кейін, 18-19 күні Берлинде халық көтерілісі сипатын алды. Көңіл аударатын мәселені айтсақ, бұл екі орталықта халықтың көтерілісін бастайтын демократиалық саяси топтың (партиялық) болмауы. Ол уақытша басшылыққа келген ірі буржуазия (либериал бекзадалар да ) ескі үстемшіл үкіметпен тіл табысуға ұмтылғанын ұмытпау керек.
1848ж. сәуірдегі батыс Германиядағы және шетелден келген республикашылдардың легиондары аса ерте қимылдағанының зардабын шекті. Неміс халқы бүкілгермандық құрылтай жиналысына сенуде болатын.
Сол құрылтай жиналыс (Франкфуртте) басынан бастап конституциялық жолмен және екі княздік-корольдік үкіметтер мен ымыра жолымен қимылдады. Баяу қимылдап конституцияның әрбір бабын ұзақ талқылап, жиналыс уақытын өткізіп алды. Еуропалық оқиғалар контрреволюцияға ұласқан кезде ұсынған конституцияны патшалар (Пруссия королі және т.б.) мойындағысы келмеді. Конституция үшін көтерілген неміс халқы (1849ж. мамыр-маусым-шілде) тек Саксония, Пруссиның батыс аймақтарын және Баден қайтады. Бұл көтерілістерді Пруссия армиясы тыныштандырды 1848-1849 жж. Германиядағы революция баяғы бытыраңқылықтан оқиғалардың бір уақытта болмай және аймақтық жағынан шағын күрес ошақтарына бөлінгенінен, герман буржуазиясының әлсіздігінен зардап шегіп жеңілгенін зерделеу керек. Германия бірігуге қарсы күресіне күштердің де мықтылығын соның ішінде Австрия мен Ресейдің 1850-1851жж. Пруссия униясын (біріктірудің бір жолын) кескектеп тоқтатып тастағанына аса көңіл бөлген тиіс.
3. 1850-1860жж. 20 жылдың ішінде Германия өндірістік елге айналғаның өнеркәсіпен сауда, ауылшаруашылықтың да даму көрсеткіштерімен негізден дәлелдеу керек. Осы дамудың нәтижесінде Германияда буржуазиямен пролетариаттың қалыптасқаның және олардың саяси партияларының құрылуын байқату керек.
1850ж. халықаралық саяси жағдайдың өзгергенің суреттегенде Австрияның ішінде ұлт-азаттық күрестің нәтижесінде, ал Ресейдің Қырым соғысы және ішкі реформалар барысында әлсірегендерінің мәнін Германия үшін қолайлы жағдай туғызғаны ретінде қараған жөн.
4. 1850ж. аяғында заманның өзгеруіне орай Пруссияда жаңа король Вилгельм І, кезінде реформалар басталғаның сараптай келіп 1860-1862жж. Пруссиядағы конституциялық шиеленіс билеуші таптар арасында (буржуазия мен монархия) жанжал басталғанының себептерін талқылай келіп князь Отто Фон Бисмарктың билік басына келгенің, оның асқан шешімділігін, көріпкелділігін, болаттай қайтпастығын (железный канцлер) нақтылы оқиғалар мен негіздеген жөн. Бұл арада Дания жеріндегі неміс бауырларын азат ету мақсатын жамылып Австрияны (қас жауын) одақтас қылып Данияны азат етілген Шлезвик, Гольштейния бөліске салғанда Австриямен шиеліністі қолдан жасап асқан шеберлік пен оқиғаны соғысқа тірегенің байқатқан жөн.
5. Бұл соғыс Бисмарктың алдын ала оқиғалардың мәнін түсінгендігінін көрінісі және оны асқан дипломатиялық мәмлегерлігін байқатады (мысалға, Италиямен одақ құру, Франция императорымен келісімдер). Соғыстың барысында да ол соғыста тез аяқтау мақсатында асқан көріпкелдік қабілет байқатады (Венаға жорыққа қарсы шығуы ). Бұл мәмлегерлектің тағы бір көрінісі Ресей басшылығын алдай білуі. Солтүстік герман одағын құрғанда да Бисмарк мемлекеттік және дипломатиялық оралымдылық пен ептілік, көріпкелдікті байқатады. Мысал, одақтың саяси құрылысы.
6. Алғашқы екі соғыс кезінде де, олардан кейін де Бисмарк Франция императоры Луи Наполеон Бонапартты алдап соғып, енді күшейіп алғаннан соң Германияның толық бірігуіне қарсы тек ІІ империя екенін оны соғыс барысында күйретпей мәселе шешілмейтінің жақсы түсінген ол, енді Франциямен соғысқа дайындалды. Осы мәселені қарағанда халықаралық шиелініске сылтау болған Испания мұрагерлігі мәселесі асқан шеберлікпен пайдалана алғаның жан-жақты суреттеу керек.
Соғысты дайындап жүргізуде де саяси алғышарттар дайындау, соғыс ашу кінәсін жауға мойындату–бұл да бір үлкен тұлғаның данышпандылығын байқатқан т.с.
Германия империясының конститутциясы қабылдаған кезде де Бисмарк тарихшылар мен саясаткерлер атауы «Бисмарктың мұрасы» аталған Германиядағы жаңа құрылған ІІ империяға демократиялық кескін бергенін орасан саяси болжампаздық деп таныған жөн.
Негізгі әдебиет: 1-3,20,21,27,29,131,132,152,154
Қосымша әдебиет: 29,33,53,54,55,61,84,95,154
