Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМК Мамандану елінің тарихы БАТЫС.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
682 Кб
Скачать
☆

26 Тақырып. Хх ғасырдың екінші жартысы ххі ғасырдың басындағы Италия

1. ІІ ДЖС кейінгі жыдардағы Италия.

2. 60-70 жж. Италия.

3. 80-90 жж. Италия.

4. ХХІ ғ. басындағы Италия.

Карсыласу қозғалысы және республиканың құрылуы. 1945 ж. сәуір көтерілісі. Ұлттық майдан үкіметі. Саяси партиялардың рөлі. 1948 ж. парламенттік сайлаулар. ХДП билік басында. Аграрлық реформаның жүргізілуі, оның нәтижелері. Италиядағы әлеуметтік-экономикалық даму және ғылыми техникалық революция. Мемлекеттік реттеудің күшеюі.

50-60-шы жылдардағы Италияның ішкі және сыртқы саясаты. 70-ж. ортасындағы дағдарыс және Италия. Экономикадағы құрылымды өзгерістерге байланысты әлеуметтік және саяси күрестің шиеленісуі. Экстремизмге қарсы күрес.

Италияның ЕО, НАТО және басқа халықаралық ұйымдарға қатысуы. Балкан саясаты.

80-ші жылдардағы Италияның әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуы.

1994ж. сайлаулар. ХДП-нің үш саяси бағытқа бөлінуі. С.Берлускони үкіметі мен оның биліктен кетуі. 1996 ж. Парламенттік сайлаулар. Қоғамның 2-блокқа бөліну үрдісі: сол және оң. Р. Прадо үіметі, оның бағдарламасы. С.Берлускони.

Негізгі әдебиет: 1-3,20,21,27,29,131,132,152,154

Қосымша әдебиет: 29,33,53,54,55,61,84,95,154

2.3. Семинарлық сабақтар жоспары

1 Тақырып. Хvіі ғ. Ағылшын буржуазиялық революциясы (1640-1660 жж.)

Сұрақтар:

1. ХVІІ ғ. 1 жартысындағы Англияның әлеуметтік- экономикалық және саяси дамуы.

2. Англиядағы реформация. Революцияға дейінгі кезеңдегі діни және конституциялық шиеленістің өрши түсуі.

3. Англияның абсолютизмі Стюарт әулетінің дағдарысқа ұшырауы.

4. Революцияның басталуы және ұзақ парламенттің бағдарламасы.

5. Бірінші азамат соғысы және пресвитерияндық парламенттің саясаты.

6. Индепенденттер мен левеллрдің саяси пікірталасы. Екінші азамат соғысы және Карл І өлім жазасына кесілуі.

7. Индепенденттік республика кезеңі. Ішкі және сыртқы саясаты. Левеллер және диггерлердің бағдарламасының мақсаты және олардың әлеуметтік құрамы. Д. Лильберн. Д. Уинстенли.

8. Кромвелдің протекторатының диктатуралық билікке ұласуы және Реставрацияның себептері.

9. Англиядағы парламенттік монархияның қалыптасуы.

10. Англия буржузиялық революциясының нәтижесі мен маңызы.

Тапсырма

1. Англиядағы ортағасырлық және жаңа дәуірдегі әулеттердің генеалогиялық схемасын жасаңыз.

2. Англиядағы діни реформация қашан және қалай басталды.

3. Англияда рыноктық қатынастар неге қарқынды дамыды.

Негізгі әдебиет: 1-3,20,21,27,29,131,132,152,154

Қосымша әдебиет: 29,33,53,54,55,61,84,95,154

Әдістемелік нұсқау

Ағылшын революциясын түсіну үшін ең алдымен оның алғышарттары мен себептерін анықтау керек. Осымен байланысты революция қарсаңында Англиядағы феодалдық-абсолюттік құрылыстың дағдарысы мен мәнін түсінген жөн. Бұл арада XVI ғасырдағы әлеуметтік-экономикалық өзгерістер барысында капиталистік өнеркәсіптің алғашқы формаларының қалыптасқанын, үлкен өзгерістер өткенін, солардың нәтижесінде феодалдық таптың өзінде (жаңа бегзадалар), сол сияқты крестьяндар ішінде көзге түсетін әлеуметтік жіктелу өткенін айтқан жөн. Қорытындысында Англияда капиталистік қатынастар шешуші факторларға айналғаны дәлелденуге тиісті.

XVII ғасырда таққа отырған шотландиялық Стюарт әулеті (1603 ж.) Англияның ежелгі тәртібі мен саяси дәстүрлерін: парламент пен қауымдардың тарихи қалыптасқан заң шығару, салық пен саудадағы ерекше құзырларын түсінбей Еуропадағыдай дарабилік жүргізе бастағанын семинар барысында нақтылы факторлармен дәлелдеу керек. Стюарттар мен парламент арасында дін мәселесі жөнінде түсінбеушілік туғанына тоқтай келіп бұл елдегі протестантизм (пуратанизм) екі ағымнан: пресвитериандық және индепенденттіктен тұратындығын, олардың таптық мәнін бейнелеу қажет.

Стюарттардың диссиденттерді қуғындауы Карл I кезіндегі 11 жылға созылған дарабилік революциялық ахуал, Шотландия көтерілісі жағдайында (1639) монархияның қаржылық және әскери тығырыққа ұшырауы, парламент шақыруға мәжбүр болғанын айта келіп бұл революцияны зерделеу керек.

Революцияның 1640 жылы ұзақ парламентті шақырудан басталуы, оның алғашқы конституциялық кезеңі туралы сөз болғанда документтер жинақтарындағы (сборник документов по истории английской буржуазной революции, М,. 1973) буржуазиялық қайта құрулар мен программалық құжаттар, соның ішінде «Ұлы ремонстрация» жан жақты сарапталуы керек. Соның нәтижесінде алғашқы кезенде революцияға көсемдік жасаған одақтас таптардың – буржуазия мен жаңа бекзадалардың – төнкерісті реформа жолымен, монархиямен мәмілеге келуге тырысқаны анықталады. Осыдан келіп бірінші азамат соғысының пресвитериандар бастаған (1642-1644 жж.) кезеңіндегі оқиғалардың барысы түсінікті болуға тиісті.

Пресвитериандардың ымырашыл саясатына қарсы индепенденттер, О.Кромвель радикалды шешулік, пуритандық революция күштерін (жаңа үлгідегі армияны) ұсынды. 1644-1646 жж. индепенденттер үстемдігі орнайды.

Ағылшындық революция басталған күннен халық бұқарасының белсенділігін еске алсақ 1647-1649 жж. революцияның шарықтау кезеңінде теңдестірушілер (левеллерлер) қозғалысының сахнаға шығып шешуші ықпал еткені кездейсоқ оқиға емес. Левеллерлер қозғалысының себептері ұзақ парламенттің феодалдық тәуелділіктен азат ету мәселесін сыңар жақты шешуі мен байланысты. Бұл жерде 1646 ж. «Рыцарьлық ұстанымдарды жою» туралы заңды сараптау керек. Оның үстіне жер сатқанда, дін мәселесі шешілгенде крестьяндық бұқара мен жалпы еңбекші халық мүдделері еске алынбағаны айтылуға тиісті. Семинар барысында левеллер қозғалысы, оның көсемі Д.Лильбернның еңбектері, программасы («халық келісімі»), қозғалыстың сипаты мен нәтижесі сарапталуға тиісті.

1649-1653 жж. индепенденттік республиканың, мәні мен сипаты, теңдестірушілердің және жер қазушылар (диггерлер) қозғалыстарын, Ирландия көтерілісін басу Кромвельдің Диктатурасының алғышарттары болды.

Оливер Кромвельдің ішкі және сыртқы саясаты (жаулап алушылық) 1653 жылы желтоқсанда протекторлық билік (қамқорлық) – диктатураға апаруының себептері айтылуға тиісті.

Кромвель диктатурасы ол қайтыс болғаннан (1658 ж.) кейін 1659-1660 жж. қысқа мерзімдік II республика тұрақсыздығы жағдайында монархиялық реставрацияға ұшыратады.

1640-1660 жж. Ағылшын буржуазиялық революциясы Еуропалық масштабтағы деген мағына түсіндірілуі керек. Сонымен қатар бұл революцияның консервативтігі, феодализм шылауларының қалғаны дәлелденген, семинар барысында қорытындылану керек.

Семинар тақырыбын мазмұнды игеру үшін аталған құжаттар жинағымен қатар деректер тізімінде көрсетілген жаңа тарих пәнінің хрестоматиялары мен 1990 жылы шыққан құжаттар жинақтары, әдебиет ішінде С.А.Архангельскийдің (аграрлық мәселе), М.А.Баргтың (1991 ж), Т.А.Павлованың және шетелдік авторлар Ф.Гизоның, Т.В.Маколейдің, А.Мартонның, К.Хиллдың, Г.Холореншоудың және басқалардың тақырыбқа қатысты еңбектері оқылып, зерттелгені ләзім.