- •1 Прадмет и задачы курса «Метадалогiя гiсторыi»
- •2. Антычная гiстарыяграфiя.
- •3.Гістарыяграфія Сярэднявечча.
- •4.Гістарыяграфія новага часу і эпохі Асветніцтва.
- •5. Гістарыясофія э.Канта і ф.Гегеля
- •7. Неаканціянства, аксіялагічны метад.
- •8. «Філасофія жыцця»
- •9. Марксісцка-ленінская метадалогія гісторыі.
- •10. Школа «Аналаў»
- •11.Сучасныя метадалагічныя канцэпцыі гістарычнага даследавання.
- •12.Фармацыйны падыход у гістарычнай навуцы.
- •13.Цывілізацыйны падыход у гістарычнай навуцы.
- •14. Фармацыйны і цывілізацыйны падыходы: праблема суадносін.
- •15. Прадмет гістарычнай навукі.
- •16.Класіфікацыя навук. Месца гістарычнай навукі ў сістэме грамадска-гуманітарных ведаў.
- •17. Спецыфіка гістарычнага пазнання.
- •18.Суб'ектна-аб'ектныя адносіны ў гістарычнай навуцы.
- •19. Гісторыя і сучаснасць.
- •20. Гістарычная навука і палітыка-ідэалагічная практыка.
- •21.Сацыяльныя функцыі гістарычнай навукі.
- •22. Функцыя сацыяльнай памяці.
- •23.Навукова-пазнавальная функцыя.
- •24.Выхаваўчая функцыя.
- •25.Палітыка-ідэалагічная функцыя.
- •26. Гістарычная крыніца.
- •27.Гістарычны факт.
- •28. Эмпірычны і тэарэтычны ўзроўні пазнання ў гістарычным даследаванні.
- •29. Катэгорыі гістарычнай навукі і іх прырода.
- •30. Апісанне ў гістарычнай навуцы.
- •31.Прынцыпы гістарычнага пазнання: агульная характэрыстыка.
- •32.Прынцып гістарызму.
- •33. Прынцып аб'ектыўнасці.
- •34. Каштоўнасны падыход ў гісторыі.
- •35. Прынцып сістэмнага падыходу.
- •36. Агульналагічныя і агульнанавуковыя метады ў гістарычным даследаванні.
- •37. Гістарычны і лагічны метады.
- •38. Спецыяльныя гістарычныя метады.
- •39.Колькасныя(матэматыка-статыстычныя) метады.
- •40.Метады псіхагісторыі.
- •41.Герменеўтыка і лінгвістыка.
- •42. Семіотыка.
19. Гісторыя і сучаснасць.
"Гісторыя – гэта фундамент, на каторым будуецца жыццё народа. І нам, каб адбудаваць сваё жыццё, трэба пачаць з фундамента, каб будынак быў моцным," – такімі злабадзённымі і сёння словамі пачынае сваю "Кароткую гісторыю Беларусі" дзеяч беларускага адраджэння пачатку ХХ ст. Вацлаў Ластоўскі. І сапраўды, без ведання сваёй гісторыі, сваіх каранёў народ не мае будучыні.
Сёння вывучэнне студэнтамі курса "Гісторыя Беларусі" займае важнае месца ў агульнай сістэме падрыхтоўкі сучаснага дыпламаванага спецыяліста. Гісторыя вывучае мінулае чалавецтва і накіравана на фарміраванне сістэмы ведаў, неабходных для адукаванага чалавека. Асаблівасць гісторыі вынікае з таго, што яе галоўнай мэтай з'яўляецца вывучэнне чалавечай паўсядзённасці як у прасторы, так і ў часе.
Гісторыя дапамагае даведацца пра мінулае сваёй радзімы, больш дакладна вызначыць яе месца сярод іншых краін і народаў. Нездарма старажытныя рымляне казалі: "Гісторыя - настаўніца жыцця". Веданне гісторыі ва ўсе часы лічылася рысай добрага густу. Напрыклад, французскі кароль Генрых ІV аднойчы заявіў: "Пра што можна размаўляць з чалавекам, калі той не ведае гісторыі?" Вядомы нямецкі рэфарматар М. Лютэр быў нават больш прамалінейны: "Цкаванне гісторыі ёсць адметная рыса татарскага і цыклапічнага варварства, д'ябальскае глупства!" Словы дзвюх згаданых асоб не згубілі сваю актуальнасць і сёння. Вывучэнне гісторыі Беларусі садзейнічае фарміраванню больш глыбокага разумення сучаснай сацыяльна-палітычнай, эканамічнай і культурнай сітуацыі ў краіне. Да таго ж атрыманыя веды спатрэбяцца студэнтам пры вывучэнні спецыяльных, у тым ліку эканамічных і правазнаўчых дысцыплін.
Галоўнай мэтай вучэбнай дысцыпліны ў вышэйшай установе з'яўляецца фарміраванне ў студэнтаў сістэмы ведаў аб асноўных этапах этнічнай гісторыі Беларусі, сацыяльна-палітычным, эканамічным, культурным жыцці беларускага народа ў кантэксце гісторыі сусветнай цывілізацыі.
Сутнасць гісторыі, з пункту гледжання многіх даследчыкаў, складае параўнальна-гістарычны метад, дзякуючы якому становіцца магчымым даследаваць агульнае і адметнае ў паступальным развіцці народа, пазбегнуць пераважна апісальнага характару. Новая метадалогія гісторыі зыходзіць з пазіцый неабходнасці ўсебаковага аналізу падзей і з'яў на базе рэчаісных дакументаў, прыняцця гістарычнага працэсу такім, які ён быў, неабходнасці вывучэння нацыянальнай гісторыі ў цеснай сувязі з гісторыяй сусветных цывілізацый.
20. Гістарычная навука і палітыка-ідэалагічная практыка.
Гісторыя як навука, выяўляючы на аснове тэарэтычнага асэнсавання гістарычных фактаў заканамернасці развіцця грамадства, дапамагае глыбока асэнсоўваць навукова абгрунтаваны палітычны курс, пазбягаючы тым самым суб’ектыўных рашэнняў палітычнага характару. Разам з тым веданне гісторыі спрыяе вызначэнню аптымальнага варыянту палітыкі кіраўніцтва масамі і ўзаемадзеяння з імі розных партый і рухаў.
У апошні час усё больш значнай грамадскай патрэбай становіцца задача патрыятычнага выхавання маладога пакалення. Думаецца, што менавіта адлюстраванне складанай гістарычнай карціны рэальных цяжкасцяў і памылак, а таксама шляхоў іх пераадолення, дапаможа сфармаваць сапраўдную любоў да сваёй Радзімы і гонар за яе народ і гісторыю.
У сістэме падрыхтоўкі маладых спецыялістаў важнае месца належыць айчыннай гісторыі. З’яўляючыся неад’емным элементам жыцця грамадства, гістарычная навука выконвае значныя функцыі, якія выцякаюць з аб’ектыўных грамадскіх патрэбаў. Па-першае, гэта фарміраванне нацыянальнай самасвядомасці, самаідэнтыфікацыі грамадства праз веданне сваёй гісторыі. Па-другое, - тлумачэнне і прагназаванне развіцця грамадскіх працэсаў для эфектыўнага кіравання дадзеных грамадствам, што немагчыма без выкарыстання гістарычных ведаў. Па-трэцяе, гістарычная навука заклікана выконваць выхаваўчую функцыю, якая заключаецца ў фарміраванні сацыяльнай псіхалогіі маладога пакалення ў адпаведнасці з сучаснымі ўяўленнямі аб сацыяльнай норме, шляхам выкарыстання гістарычнага матэрыялу, які змяшчае ўзоры дзейнасці або паводзін. Гэта спрыяе пазітыўнай ацэнцы прыналежнасці да дадзенага грамадству, што неабходна для яго развіцця. Мінулае і сучаснасць грамадства мае патрэбу не толькі ў строгай навуковай ісціны аб уласным канкрэтна-гістарычным развіцці, але і ў здаровым грамадскім самасвядомасці, які дазваляе весці годнае і ўзаемапаважлівы зносіны з іншымі народамі. Усе гэтыя функцыі павінны рэалізоўвацца ў працэсе вывучэння айчыннай гісторыі ў вышэйшай навучальнай установе.
