Өздік есімдіктер. Reflexive pronouns.

Өздік есімдіктер жекеше түрдегі есімдіктерге -self және көпше түрдегі есімдіктерге -selves жалғау арқылы жасалады.

Жақ	Жекеше түрі	Көпше түрі
1ж	Myself- өзімді	Ourselves- өзімізді
2ж	Yourself- өзіңді	yourselves- өздеріңізді
3ж	himself- өзін herself- өзін itself- өзін	themselves-өздерін

Өздік есімдіктер ағылшын тілінде сөйлемде етістіктен кейін тұрады.

Мысалы: Не defended himself bravely. Ол өзін батыл қорғады.

Demonstrative pronouns. Сілтеу есімдіктер.

Сілтеу есімдіктерге this (these) that (those) және it, such, same деген есімдіктер жатады.

This (these), that (those).

Сілтеу есімдіктерге жекеше түрінде this , that есімдіктері жатады көпше түрінде - these, those. Егер заттар сөйлеушінге жақын жерде орналасса, онда this, these есімдіктері қолданылады және сөйлемде олар зат есімнің алдында тұрады. That, those есімдіктері заттар сөйлеушіден алыстау тұрса қолданылады.

Мысалы: Тhis young man is my brother. Бұл жас жігіт менің ағам

Do yon know that man? Ана бір адамды білесіз бе?

These cigarettes are very good. Бұл темекі өте жақсы.

I like those flowers. Маған ана гүлдер ұнайды.

Indefinite pronouns. Белгісіз есімдіктер.

Ағылшын тілінде белгісіз есімдіктерге some, any, no, much, little, few, all, both, each, other, one есімдіктері жатады.

Some, any.

Ағылшын тілінде some есімдігі болымды сөйлемдерде қолданылады, any есімдігі сұраулы және болымсыз сөйлемдерде қолданылады.

1. Сөйлемдерде some, any есімдіктері көпше түрдегі зат есімнің алдында тұрады және ол бірнеше, ешқандай, қандай болмасын, қандай болсада, деп аударылады.

Мысалы: He asked me some questions.

Ол маған бірнеше сұрақ қойды.

He did not make any mistakes in his dictation.

Ол диктанта ешқандай қате жіберген жоқ.

2. Some, any есімдіктері сөйлемде саналмайтын зат есімнің алдында қолданылады және олар біразы, аздап, азғана, қанша болса да деп аударылады.

Мысалы: Bring me some milk, please.

Маған аздап сүт алып келіңізші.

Is there any butter on the table?

Үстелдің үстінде май бар ма?

Some есімдігі кейбір деген мағынада көпше түрдегі зат есімнің алдында қолданылады.

Мысалы: Some trees remain green all the year round.

Кейбір ағаштар жыл бойы жасыл болады.

Some есімдігі сөйлемде сан есімнің алдында тұрады және шамамен деп аударлады.

Мысалы: There were some fifty people there.

Онда шамамен 50 адам болды.

Ағылшын тілінде any есімдігі жекеше түрдегі саналатын және саналмайтын зат есімнің алдында тұрады. Аny кез-келген деп аударылады.

Мысалы: You may come here at any time.

Сенің осында кез-келген уақытта келуіңе болады.

Some және any есімдіктерінен туындаған есімдіктер.

Some, any есімдіктері -one, -thing және -body сөздерімен байланысып белгісіз есімдіктерді құрайды: someone, somebody біреу әлдекім, anybody, anyone кім де болса, something бірдеме, бір нәрсе, anything не де болса.

1. some, any есімдіктері сияқты someone, somebody және something есімдіктері болымды сөйлемдерде қолданылады, anyone, anybody және anything есімдіктері сұраулы және болымсыз сөйлемдерде қолданылады.

Мысалы: Give me something to read.

Маған бірдеме оқуға берші.

Did you see anybody (anyone) there?

Сіз ол жерден біреуді көрдіңіз бе?

2. Any есімдігі сияқты anyone, anybody, anything есімдіктері сөйлемдерде әркім, әр нәрсе деген мағынада болымды, болымсыз және сұраулы сөйлемдерде қолданылады.

All.

Ағылшын тілінде all есімдігі бүкіл, жалпы, барлық, бәрі деген мағынада көпше түрдегі саналатын зат есімдермен қолданылады.

All есімдігі бәрі, барлығы, бар, бүкіл деп аударылады және саналмайтын зат есімдермен қолданылады.

Мысалы: Нe spends all his free time in the reading-room.

Ол бүкіл бос уақытын оқу залында өткізеді.

Both.

Ағылшын тілінде both есімдігі екеу, екі деп аударылады. Зат есімдер сөйлемде the артиклімен және артикльсіз қолданылады. The артиклі сөйлемде “both” есімдігінен кейін тұрады.

Мысалы: Both (the) brothers live in Moscow.

Екі ағайын Мәскеуде тұрады.

Both my daughters are married.

Менің екі қызым тұрмыста.

Each and every.

Ағылшын тілінде each есімдігі әрбір, әркім, әрқайсысы деп аударылады. “Each” есімдігі жекеше түрдегі саналатын зат есімнің алдында тұрады.

Мысалы: Each student in our group has an English-Russian dictionary.

Біздің топтың әрбір студентінде ағылшын-орыс сөздігі бар.

Exercise 1: There are … pictures in the book. 2. Are there … new students in your group? 3. There are … old houses in our street. 4. Are there … English text-books on the desks? – Yes, there are … . 5. Are there … maps on the walls? – No, there aren’t … . 6. Are there … pens on the desk? – Yes, there are … . 7. Are there … sweets in your bag? – Yes, there are … .8. Have you got … English books at home? – Yes, I have … . 9. There are … beautiful pictures in the magazine. Look at them. 10. There is … ink in my pen: I can’t write.

Exercise 2: Choose the correct form of pronouns in brackets.

1. What colour is the shirt? It is so far that I can't see (it's/its/it) colour. 2. They rarely drive to (their/them/ theirs) office. They live near (it's/it/its). 3. Look at (me/ mine/my) new watch. Do you like (it/them/its)? 4. These books are (her/hers). Give (them/their/theirs) to (hers/ her). 5. Do you like (you/your/yours) new car? — Oh, (it's/it/its) has never let me down yet. 6. (Theirs/Their/ Them) work is much more difficult than (you/yours/ your) or (me/mine/my). 7. Why are (you/your/yours) sitting here? It is not (you/your/yours) desk, it is (me/ mine/my). 8. This tape recorder of (her/hers/she) is always out of order. — But so is (you/your/yours)! 9. She has not read a line of (you/your/yours), how can she criticize (you/your/yours) books? 10. The clock has stopped. Something may be wrong with (it's/it/its) spring. 11. (We/Our/Ours) was the last turn. 12. (Their/Theirs/ Them) knowledge of French is not much more superior to (we/our/ours). 13. He is a friend of (us/our/ours). (He/ His/Him) house is opposite (us/our/ours). 14. If these gloves are neither (she/her/hers) nor (you/your/yours), then they should be (me/my/mine). 15. He can live without (me/my/mine) help but not without (them/their/theirs).

Exercise 3: Fill in the blanks with the appropriate reflexive pronouns and translate the sentences into Russian.

1. I opened the door and found ___ facing a stranger. 2. Go and see it for___if you like. 3. The newcomers built the houses___. 4. Would you mind keeping your words to ___? 5. He has injured ___. 6. During the breaks they amused _____ in the bar. 7. We protect ___ from the cold with warm things. 8. She settled___in the armchair as comfortably as she could. 9. You can trust him. He is honesty __. 10. He cut____shaving this morning. 11 She burnt ___ironing a dress. 12. Don't blame___. It is not your fault. 13. Did you cut your hair___or did you go to the hairdresser's? 14. Aren't you hungry? Help ___ to the meat. It's delicious. 15. How did you enjoy___? 16. We must discuss everything to find the way out. Pull ___ together. 17. She dried __ with a blue towel. 18. He felt___getting angry. 19. They had to excuse ___ for their strange behaviour. 20. I want to insure___against any losses.

Exercise 4: Make the following sentences plural.

1. This is a new dictionary. 2. That is my file. 3. Is this your disk? 4. That was not my idea. 5. That man is a busker. 6. Give me that letter please. 7. That was a good time. 8. We'll never forget that year. 9. This computer is mine, and that one is my co-worker. 10. They lived in that place for many years. 11. This incident is rather strange. 12. Can you see that man? 13. Who is that woman? 14. This child is being difficult today. 15. Was that an old or a new edition? 16. This information is top secret. 17. That year was a lucky one. 18. That fax was for you. 19. This advice is very timely. 20. That money was for him, not for us.

Exercise 5: Fill in the blanks with some, any, no.

1. Unfortunately, they have got___money. 2. She wanted___stamps, but there were not___in the machine. 3. Is there___salt on the table? — No, there isn't. 4. I'd like to buy___new clothes, but I haven't___money. 5. When would you like to come? —___day would suit me. 6. If you had___sense you wouldn't have left your car unlocked. 7. She did not answer all the letters because she had___time. 8. Do you have___small change? — Hardly ___. 9. He returned home without___money. 10. Could you help me? I have___problems with my research.