Week 13

Tasks / Тапсырмалар:

1. Text “Engine lathe”

2. Grammar: Prepositions

3. Dialogue “Departure”

1. Read and translate the text: engine lathe

The engine lathe is the most commonly used machine-tool. It is used I for great variety о f meta1 operations, such as turning, drilling, screw cutting and many others.

The principal units of the lathe are the bed, the headstock, the tailstock and the carriage with the apron.

The bed is the base of any machine-tool and it is made of grey iron casting on which the saddle and the tailstock slide along special guide ways. The headstock is also located and bolted on the bed.

The headstock contains the spindle and the speed gearbox. The spindle is the part of the machine to which power is applied to rotate the work. The changing of the spindle speed is effected by levers.

The tailstock consists of a casting fitted to the bed. The function of the tailstock is to support one end of the work turned between centers and to mount the tools.

The carriage of the lathe, which carries the tool, is made up of two principal parts: the saddle and the apron. The saddle travels along the guide ways of the bed. The apron represents the front wall of the carriage. On the front of the apron are mounted the handles and levers by which the actions of the tool are controlled.

Match the words and learn them:

1. engine lathe

2. turning

3. drilling

4. screw cutting

5. headstock

6. tailstock

7. saddle

8. lever

9. apron

10. carriage

11. guide ways

12. handle

Answer the questions:

1. What operations are the engine lathe used for?

2. What are the principal units of the lathe?

3. What units are located on the bed?

4. What is the function of the tailstock?

5. Where are the handles and levers mounted?

Fill in the gaps with suitable words:

1. The unit that contains the spindle and the gearbox is called....

2. The unit that supports one end of the work turned between centers is called ...

3. The unit which carries the tool is called....

a) the carriage b) the headstock c) the tailstock

4. The units, by which the actions of the tool are controlled, are called....

a) guide ways b) the saddle and the apron c) levers and handles

2. Grammar: Preposition

From. Көмекші сөз from -нан , -нен, -дан, -ден, -тан, -тен деп аударылады.

I shall stay in the library from five till seven. Мен кітапханада бестен жетіге дейін боламын.

In. Көмекші сөз in мерзімді, мезгілді көрсеткенде айтылады және -да, -де, -та, -те жалғауларымен аударылады.

In January. Қаңтарда.

They will arrive in May. Олар мамырда келеді.

He will return in a week. Ол бір жұмадан кейін келеді.

Off. Көмекші сөз оff заттың бетінен, бөлініп алынған кезде қолданылады.

He took all the things off the table. Ол бүкіл заттарды үстел үстінен жинады

The cat fell off the roof. Мысық төбеден құлап түсті.

On. Егер де зат есімдер үстінде немесе үстіне деген жағдайда көмекші сөз оn қолданылады, сонымен қатар күн аттары, күн жатысы алдында қолданылады:

The telegram is lying on the table. Жедел хат үстелдің үстінде жатыр.

I was there on Tuesday. Мен онда сейсенбі күні болдым.

We returned to Moscow on the 1^th of September. Біз Мәскеуге бірінші қыркүйекте қайтып оралдық.

Out of. Көмекші сөз out of бір нәрсенің ішінен бағытты көрсету мақсатында қолданылады.

He walked out of the house. Ол үйден шықты.

He ran out of the room.Ол бөлмеден жүгіріп шықты

Over. Көмекші сөз over жоғары, үстінде,жоғарыдан деп аударылады.

An aіr plane flew over the town. Қаланың үстінен ұшақ ұшып шықты.

There were over a hundred people at the meeting. Жиналыста жүзден астам адам болды.

Past. Көмекші сөз past қасынан, жанынан деп аударылады және уақыт туралы айтылғанда кейін деген мағынада пайдаланылады.

He walked past the house.Ол үйдің қасынан өтіп кетті.

It is half past three.Қазір сағат үш жарым.

Round (Around). Көмекші сөз round (around) айнала,айналасында деп аударылады.

There are many flowers around the house.Үйдің айналасында көп гүлдер бар.

The door is locked, you will have to go round. Есік жабық, сізге үйді айналып өтуге тура келеді.

Since. Көмекші сөз since мезгіл үстеумен қолданылады: since when - қашаннан бері, since then - содан бері.

He left Moscow last year and I have not seen him since.Ол өткен жылы Мәскеуден кетіп қалды және мен оны содан бері көргенім жоқ.

Through. Көмекші сөз through арқылы, ішімен деп аударылады

He was walking through the forest.Ол орман арқылы келді.

Till (Until). Көмекші сөз till (until) дейін, шейін деп аударылады.

I′ll stay here till (until) Monday. Мен дүйсенбіге дейін осында қаламын.

I shall work from nine to (till) three. Мен сағат тоғыздан үшке дейін жұмыс істеймін.

To. Егер де сөйлемде бағыт көрсетілсе,онда көмекші сөз to қолданылады.

They went to the Crimea. Олар Қырымға кетті.

He came to the meeting at 5 o′clock.Ол жиналысқа сағат бесте келді.

Towards. Көмекші сөз towards қарай, бағытында деп аударылады.

He was walking towards the sea. Ол теңізге қарай бара жатырды.

The ship sailed towards the south. Кеме оңтүстікке қарай жүзіп бара жатырды.

Under. Көмекші сөз under астында деп аударылады.

He was lying under a tree.Ол ағаштың астында жатырды.

He put the basket under the table.Ол кәрзеңкені үстелдің астына қойды.

Up. Көмекші сөз up жоғары, өрге деп аударылады.

He went up the stairs.Ол баспалдақпен жоғары көтеріліп кетті.

The steamer sailed up the river. Параход өзенмен жоғары қарай жүзді.

Exercise 1: Fill in the blanks with in, into, to, at, on, out of, from,. off where necessary.

1. He took the wallet ___of his pocket, opened it and put the cheque ___it. 2. He took his suitcase___ the rack and got ___the train. 3. She got ___the car and went ___ the club. 4. The president arrived ___the airport___ ten minutes' time before the flight. He quickly got ___the plane and some minutes later the plane took __. 5. Get ___the bus. It will take you ___the Green Park. 6. I haven't heard ___ him for ages. He went ___Canada two years ago, but I don't know if he is ___Canada now or somewhere else.7. When he came ___ home, he took ___ his coat, hang it ___the hook and sat ___ the armchair. 8. A lot of tourists ___ different counties arrive ___ Moscow every year. 9. He's never been ___any foreign country. 10. Go ___ the mirror and have a look ___yourself. 11. Welcome___ Egypt! A flight ___ this wonderful country will take you about four hours. 12. A sparrow flew ___the room through a window. 13. What time does this train get ___Scotland? — It arrives ___Glasgow at 10.25 p.m. 14. When you leave the building, turn ___the left___ the High Street. 15. Take the hat ___the boy. Don't you see what he is doing with it?

Exercise 2 : Fill in the blanks with down, up, under, below, over, above where necessary.

1. Why are you so late? — Our car stuck ___the bridge. 2. You are cold. Put this plaid ___your knees. 3. It seems to me that she is ___twenty-one. 4. There is nothing new ___the sun. 5. The branch hit me just___ the elbow. 6. Climb ___at once! You may fall! 7. My house is ___the street, on the hill, and my brother lives ___the street, by the river. 8. We are on the second floor in the dining room now. ___it there used to be a bedroom of the countess and ___it you can see the famous orangery which has been carefully kept for two centuries already.