- •Пәннің оқу-әдістемелік кешені «Бейорганикалық және органикалық химия»
- •Глоссарий
- •1.1 Химияның негізгі түсініктері
- •1.3 Газдардың негізгі заңдары
- •Кабдулкаримова к.К., Омарова н.М.,Абекова р.С. Жалпы химия курсы бойынша есептер мен жаттығулар. – Семей,2012 – 3-7 беттер.
- •Химияның негізгі стехиометриялық заңдарын қолдана білу;
- •Сонымен бірге заттың мөлшері «моль» деген ұғымды түсініп,
- •Газдардың заңдарын қолданып, олардың молярлық массаларын анықтауды білу қажет.
- •Омаров т.Т., Танашева м.Р. Бейорганикалық химия.Алматы: жшс рпбк «Дәуір», 2008. 5-26 беттер.
- •Кулажанов к.С., Сулейменова м.Ш. Неорганическая химия. Учебник для студентов специальностей 5в072700 и 5в072800, обучающихся по кредитной технологии/ Алматы: 2012. 17-28 стр.
- •1.Атомдағы электронның энергетикалық жағдайын сипаттайтын төрт квант сандарын;
- •2. Олардың өзара байланысын;
- •3.Атомдағы электрондардың энергетикалық орбитальдардың толтырылуы Паули принципі, Гунд және Клечковский ережелеріне сай жүретіндігін білу керек.
- •Модуль 3. Химиялық процестер жүруінің негізгі заңдылықтары
- •3.2 Гиббс энергиясы және химиялық реакциялар бағыты
- •1.Тура реакцияның жылу эффектісі кері таңбамен алынған кері реакцияның жылу эффектісіне тең.
- •2.Реакцияның жылу эффектісі оның нәтижесінде түзілген заттардың түзілу жылуларының (энтальпияларының) қосындысынан реакцияға қатысатын заттардың түзілу жылуларының қосындысын алып тастағанға тең:
- •4.2 . Гетерогенді және гомогенді жүйелердегі химиялық тепе-теңдік. Ле Шателье принципі .
- •Модуль 4. Ерітінділер. Электролиттер ерітіндісі
- •5.1 Ерітінділер. Ерітінділер концентрациясы. Заттар ерігіштігі
- •5.2 Күшті және әлсіз электролиттер. Сутектік көрсеткіш
- •6.2 Гидролиз түрлері. Гидролиз дәрежесі және константасы
- •Осы дәріс материалымен танысқан соң, мына мағлұматтарды :
- •Модуль 5. Тотығу-тотықсыздану реакциялары. Электродтық потенциалдар
- •7.2 Электрондық баланс әдісімен химиялық реакциялар теңдеулерін құру
- •7.3 Ттр жүруіне көптеген факторлар әсері
- •Осы дәріс материалымен танысқан соң, мына мағлұматтарды :
- •8. 2 Электр қозғаушы күш және оның өлшем бірлігі
- •Осы дәріс материалымен танысқан соң, мына мағлұматтарды :
- •Дәріс № 9. Электролиз. Катодтық және анодтық процестер.Электролиз заңдары. Коррозия және металдарды коррозиядан қорғау
- •9.2 Коррозияның негізгі түрлері. Коррозия активаторлары және ингибиторлары
- •Осы дәріс материалымен танысқан соң, мына мағлұматтарды :
- •Модуль 6. Химиялық байланыс. Комплексті қосылыстар
- •Осы дәріс материалымен танысқан соң, мына мағлұматтарды :
- •Фосфорды алу, қолданылуы, қосылыстары, қасиеттері
- •12.2 Жалпы сипаттамасы. Фосфорды алу. Фосфордың оттекті және сутекті қосылыстары,қасиеттері, алу. Фосфор қышқылы, қасиеттері, алу, тұздары, қасиеттері
- •Фосфордың металл еместермен қосылыстары
- •Фосфордың металлмен қосылыстары
- •13.2 Алу, қасиеттері, қолданылуы
- •13.3 Қосылыстары, алу, қасиеттері, қолданылуы
- •Оттекті қосылыстар
- •13.4 Халькогендердің жалпы сипаттамасы
- •13.5 Алу, қасиеттері, қолданылуы
- •13. 6 Қосылыстары, алу, қасиеттері, қолданылуы
- •1.Нұрақметов н.Н., Ташенов ә.К. Бейметалдар химиясы.Алматы: жшс рпбк «Дәуір», 2011. 127-223 беттер.
- •2.Кулажанов к.С., Сулейменова м.Ш. Неорганическая химия. Учебник для студентов специальностей 5в072700 и 5в072800, обучающихся по кредитной технологии/ Алматы: 2012. 209-226 стр.
- •3.Кабдулкаримова к.К., Омарова н.М.,Абекова р.С. Жалпы химия курсы бойынша есептер мен жаттығулар. – Семей,2012 – 112-127 беттер.
- •14.2 VII b топша элементтері . Элементтердің жалпы сипаттамасы. Марганецтің оттекті қосылыстары, ерекшеліктері. Рений қосылыстары, қасиеттері, қолданылуы
- •15.2 I b топша элементтері. Жа лпы сипаттамасы, электрондық формулалары. Тотығу дәрежелеріне байланысты қосылыстары. Комплекс қосылыстары, алу, қасиеттері
- •15.3 II b топша элементтері. Табиғатта кездесуі, алу .Элементтердің химиялық қасиеттері, қолданылуы. Қосылыстары, алу, қасиеттері . Комплексті қосылыстары, алу, қасиеттері
- •Осы дәрістер материалдарымен (элементтер химиясы) танысқан соң, мына мағлұматтарды :
- •1. Угай я.А. Неорганическая химия. - м.: Высш.Шк. , 1988. 334 – 349 с., 133 - 137 с.,119 – 125 с.
- •2.Кулажанов к.С., Сулейменова м.Ш. Неорганическая химия. Учебник для студентов специальностей 5в072700 и 5в072800, обучающихся по кредитной технологии/ Алматы: 2012. 209-226 стр.
- •3.Кабдулкаримова к.К., Омарова н.М.,Абекова р.С. Жалпы химия курсы бойынша есептер мен жаттығулар. – Семей,2012 – 138-157 беттер.
- •Үа топшасының элементтері (азот және фосфор)
- •Via(оттегі, күкірт) және viia(хлор, йод) топша элементтері
- •Периодтық жүйедегі vіі а топшасының элементтері (хлор, иод)
- •Тәжірибе №2. Темір (іі) қосылысының тотықсыздандырғыш қасиеті
- •Тәжірибе №3. Темір (ііі) қосылысының тотықтырғыш қасиеттері
- •Тәжірибе №4. Темір тұздарының гидролизі
- •Тәжірибе №5. Кобальт (іі) және никель (іі) гидроксидтері. Гидроксидтерді алу және олардың тотығуы
- •Тәжірибе №6. Кобальттің комплексті қосылыстары
- •Тәжірибе №7 марганец (іі) гидроксидін алу және оның қасиеттері
- •Тәжірибе №8 марганец (іі) қосылысының тотықсыздандырғыш қасиеті
- •Тәжірибе №9 марганец (үіі) қосылысының тотықтырғыш қасиеті
- •Тәжірибе № 10 марганец (іі) тұздарының гидролизі
- •Зертханалық сабақтың тқырыбы № 15 периодтық жүйедегі і в, іі в, уів топшаларының элементтері (мыс, мырыш, кадмий, хром, молибден) зертханалық сабаққа әдістемелік нұсқау
- •Тәжірибе №1: мыстың сұйытылған және концентрлі қышқылдармен әрекеттесуі
- •Тәжірибе №2 мыстың (іі) аз еритін тұздарын алу
- •Тәжірибе №3 мыстың комплексті қосылыстары
- •Тәжірибе №4 мырыш пен кадмий гидроксидтері және олардың қасиеттері
- •Тәжірибе №5 мырыш және кадмий тұздарының гидролизі
- •Тәжірибе №6 хром (ііі) гидроксидін алу және оның қасиеттері
- •Тәжірибе №7 хром (ііі) тұзының тотықсыздандырғыш қасиеттері
- •Тәжірибе №8 хроматтар мен дихроматтар
- •Тәжірибе №9 аз еритін хроматтар алу
- •Тәжірибе №10 хроматтардың тотықтырғыш қасиеттері
- •15.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтары
- •Студенттің өздік жұмысына (сөж) арналған тапсырмалар
- •Химиялық байланыстардың түрлері
- •Органикалық реакциялардың түрлері
- •Органикалық қосылыстардың классификациясы
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Органикалық химия зертханасында жұмыс орындаудың жалпы ережелері
- •Органикалық қосылыстардың сапалық анализі
- •Қаныққан көмірсутектер (алкандар) Қаныққан көмірсутектердің гомологтық қатары. Жалпы формуласы. Изомериясы. Номенклатурасы
- •Алкандарды алу
- •Физикалық қасиеттері
- •Химиялық қасиеттері. Қолданылуы
- •Қолданылуы
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Көмірсутектерді (алкандарды) алу және химиялық қасиеттері
- •Алкандар тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу әдістері
- •Қанықпаған көмірсутектер (алкендер) Этиленді көмірсутектердің гомологтық қатары. Жалпы формуласы. Изомериясы. Номенклатурасы
- •Химиялық қасиеттері. Қолданылуы
- •Алу жолдары. Физикалық қасиеттері
- •Физикалық қасиеттері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Көмірсутектерді (алкендерді) алу және химиялық қасиеттері
- •Алкендер тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу әдістері
- •Қанықпаған көмірсутектер. Алкиндер (ацетилен көмірсутектері) Ацетилен көмірсутектерінің гомологтық қатары. Жалпы формуласы. Изомериясы. Номенклатурасы
- •Алу жолдары. Физикалық қасиеттері
- •Химиялық қасиеттері. Қолданылуы
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Көмірсутектерді (этиндерді) алу және химиялық қасиеттері
- •Алкиндер тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомериясы және номенклатурасы (атауы)
- •Химиялық қасиеттері
- •3. Алу әдістері
- •Қанықпаған көмірсутектер (алкадиендер) Алкадиен көмірсутектерінің гомологтық қатары. Жалпы формуласы. Изомериясы. Номенклатурасы
- •Дивинилді (бутадиен-1, 3) және изопренді алу
- •Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Алкадиендер тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомериясы және номенклатурасы (атауы)
- •Химиялық қасиеттері
- •Алу әдістері
- •Көмірсутектердің галоген туындылары Изомериясы. Номенклатурасы. Физикалық қасиеттері
- •Алу әдістері
- •Физикалық қасиеттері
- •Галоген туындыларының маңызды өкілдері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Көмірсутектердің галоген туындыларын алу
- •Көмірсутектердің галогентуындылары тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу әдістері
- •Гидроксиқосылыстар және оның туындылары Гидроксиқосылыстардың жіктелуі. Изомериясы. Аталуы
- •Алу әдістері
- •Химиялық қасиеттері
- •Екі атомды спирттер (гликольдер)
- •Алу әдістері
- •Химиялық қасиеттері
- •Үш атомды спирттер
- •Спирттердің қасиеттерін зерттеу
- •Жай эфирлер Жай эфирлердің түзілуі. Оларды алу. Физикалық және химиялық қасиеттері. Қолданылуы
- •Алу әдістері
- •Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Жай эфирлер алу және химиялық қасиеттері
- •Спирттер, жай эфирлер тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •Оксоқосылыстар. Альдегидтер мен кетондар Альдегидтер мен кетондардың құрылысы, изомериясы, атауы
- •Қаныққан альдегидтер мен кетондар
- •Химиялық қасиеттері
- •Альдегидтер мен кетондарды алу. Қолданылуы
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Альдегидтер мен кетондардың қасиеттерін зерттеу
- •Альдегидтер мен кетондар тақырыбы бойынша есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу әдістері
- •Карбон қышқылдары және оның туындылары Қаныққан карбон қышқылдарының жіктелуі. Атауы
- •Қанықпаған бір негізді қышқылдар. Алу. Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Қанықпаған және қаныққан екі негізді қышқылдар. Алу. Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Карбон қышқылдарының қасиетін зерттеу
- •Карбон қышқылдары тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу әдістері
- •Күрделі эфирлер. Майлар Күрделі эфирлердің түзілуі. Оларды алу. Физикалық және химиялық қасиеттері. Қолданылуы
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Күрделі эфирлер. Майлар тақырына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу әдістері
- •Азотты органикалық қосылыстар. Нитроқосылыстар Жалпы формуласы. Изомериясы, жіктелуі, аталуы
- •Алу жолдары
- •Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Қолданылуы
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Алифатты қатарының аминдері
- •Аминдерді алу, қолданылуы
- •Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Нитрилдер және изоцианидтер Изомерия, атауы, алу, қасиеттері
- •Алу жолдары
- •Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Амин қышқылдары
- •Амин қышқылдарының жіктелуі
- •Изомерия
- •Химиялық қасиеттері
- •Алу жолдары
- •Пептидтер және пептиттік байланыстар. Ақуыздар
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Амин қышқылдарының қасиетін зерттеу
- •Аминдер. Амин қышқылдары. Ақуыздар тақырыптарына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу жолдары
- •4. Ақуыздар
- •Ароматты көмірсутектер (арендер) Бензолдың жалпы формуласы. Гомологтық қатары. Изомериясы және номенклатурасы (аталуы)
- •Химиялық қасиеттері
- •Бензол сақинасындағы бағытталу ережесі
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Бензол және оның гомологтарының қасиеттерін зерттеу
- •Ароматты көмірсутектер тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Бензол қатарының көмірсутектерін алу әдістері
- •Химиялық қасиеттері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Бір атомды фенолдың қосылыстарын алу және қасиеттерін зерттеу
- •Фенолдар тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •1. Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3.Фенолдарды алу әдістері
- •Ароматты аминдер Құрылысы. Номенклатура, изомерия
- •Алу әдістері
- •Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Гетероциклді қосылыстар Жалпы сипаттамасы, физикалық және химиялық қасиеттері
- •Бес мүшелі гетероциклдер
- •Алты мүшелі гетероциклдер
- •Алу әдістері
- •Химиялық қасиеттері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Гетероциклді қосылыстар тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •Көмірсулар Жалпы мәліметтер, құрылысы
- •Моносахаридтер
- •Химиялық қасиеттері
- •Полисахаридтер, құрылысы. Физикалық және химиялық қасиеттері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- •Көмірсулар. Моно-, ди -, полисахаридтердің химиялық қасиеттері
- •Көмірсулар тақырыбына есептер мен жаттығулар
- •Изомерия және номенклатура
- •2. Химиялық қасиеттері
- •3. Алу жолдары
- •Жоғары молекулалық қосылыстар Жалпы сипаттама
- •Полимерлерді алу әдістері
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары:
- •Органикалық қосылыстардың генетикалық байланысының кестесі
- •Алкандар қатарындағы изомерлер саны
- •Изомерлер түрі
- •Тақырыптарды қорытындылауға арналған есептер мен жаттығулар (тезаурус бойынша тексеру сұрақтары) Вариант 1
- •Вариант 3
- •Вариант 4
- •Вариант 5
- •Вариант 6
- •Вариант 7
- •Вариант 8
- •Вариант 9
- •Вариант 10
- •Вариант 11
- •Вариант 12
- •Вариант 13
Вариант 3
Мына кестеге сәйкес жүретін реакциялар теңдеулерін жазу керек:
Функционалды Х және У топтарын анықтап, барлық жүретін реакциялардың жағдайларын көрсету керек.
Метанол мен этиламин қоспасының буы жететіндей мөлшердегі оттегі жанғанда 43,2 г су және 4,48 л (қ.ж.) газ түзілген, бірақ бұл газ натрий гидроксиді ерітіндісімен жұтылмайды. Жүрген реакциялар теңдеулерін жазып, этиламиннің алғашқы қоспадағы массалық үлесін анықтау керек.
Вариант 4
1. Мына кестеге сәйкес жүретін реакциялар теңдеулерін жазу керек:
Функционалды Х және У топтарын анықтап, реакциялардың жүретін жағдайларын көрсету керек.
2. Фенол мен изопропиламин қоспасы жеткілікті мөлшердегі оттегіде жанғанда 13,5 г су және 1,12 г (қ.ж.) түзілген газ натрий гидроксиді ерітіндісінде жұтылмайды. Жүрген реакциялар теңдеулерін жазып, алғашқы қоспадағы изопропиламиннің массалық үлесін есептеу керек.
Вариант 5
Мына кестеге сәйкес жүретін реакциялар теңдеулерін жазу керек (реакциялардың жүру жағдайларын көрсету керек):
С4Н5Na → С4Н6 → С4Н8О → С4Н11О2N
Теңдеулерде реагенттер мен реакция өнімдерінің структуралық формулаларын жазып, аттарын атау керек.
Майдың толық қышқылдық гидролизі нәтижесінде 55,6 г линолен қышқылы (С17Н29СООН) және 9,2 г глицерин түзілген. Сонымен бірге гидролиз нәтижесінде түзілген олеин қышқылының (С17Н33СООН) массасын есептеу керек.
Вариант 6
Мына кестеге сәйкес жүретін реакциялар теңдеулерін жазу керек (реакциялардың жүру жағдайларын көрсету керек):
С3Н8О → С3Н6О2 → С3Н5СIО → С3Н5О2Nа → С6Н12О2
Теңдеулерде реагенттер мен реакция өнімдерінің структуралық формулаларын жазып, аттарын атау керек.
Массалары бірдей мөлшерде алынған пропанол, пропион қышқылы және фенол араластырылған. Осы қоспамен ас содасының тек 5,68 г ғана реакцияға түседі. Алынған заттар қоспасының осындай өлшемімен натрий гидроксидінің қанша максимал массасы әроекеттеседі?
Вариант 7
Мына кестеге сәйкес жүретін реакциялар теңдеулерін жазу керек.
Вг2(1 моль) 5% NaOH CuO t KMnO4
С3Н8 ───→ А ───→ В ───→ С ───→ Д
t 0 H2O H2SO4
А-Д қосылыстарының структуралық формулаларын жазып, аттарын атау керек.
Этилацетата и гексилацетата қоспасын жаққанда түзілген су массасы 2,70 г. 150С температура мен қалыпқысымда бөлінген көмір қышқыл газының көлемін есептеу керек.
Вариант 8
Мына кестеге сәйкес жүретін реакциялар теңдеулерін жазу керек:
СI2 (1 моль) КОН Н2О КМnO4
С2Н8 ────→ А ────→ В ────→ С ────→ Д
hυ спирт H2SO4 H2SO4
А-Д қосылыстарының структуралық формулаларын жазып, аттарын атау керек.
2. Құрамына тек олеин қышқылының қалдығы кіретін май жартылай гидролизге ұшырағанда алғашқы май массасының 58,19%-тін құрайтын глицериннің күрделі эфирлерінің қоспасы түзілген. Жартылай гидролизге ұшыраған осы май өнімдері қоспасының 1 кг массасы қанша сутегінің мөлшерін қосып ала алады?
