- •3.Кушылмалар диктанты.
- •7. Кушылмалар диктанты.
- •8. Сүзлек диктанты.
- •Искәртмәле һәм аңлатмалы диктантлар.
- •Аңлатмалы диктантлар.
- •Иҗади диктантлар.
- •Күрмә диктант.
- •Контроль диктантлар.
- •Мөстәкыйль эшләр.
- •Аваз һәм хәреф.
- •Күрмә диктант.
- •Сайланма диктант.
- •2. Калын әйтелешле сүзләрне сайлап язарга.
- •Контроль күчереп язу.
- •Сузык аваз хәрефләре.
- •Сүзлек диктанты.
- •Аңлатмалы диктант.
- •1.Сүзлек диктанты.
- •Сүзлек диктанты.
- •Контроль диктант.
- •Я, ю, е хәрефләре.
- •1. Сүзлек диктанты.
- •2. Аңлатмалы диктант.
- •1. Сүзлек диктанты.
- •1. Сүзлек диктанты.
- •Иҗади диктант.
- •Контроль дитант.
- •Сайланма диктант.
- •Сайланма диктант.
- •Үткәннәрне кабатлау өчен контроль диктантлар. Урман.
- •2 Нче сыйныф.
- •Я хәрефе. Сүзлек диктанты.
- •Сайланма диктант.
- •В хәрефе. Сүзлек диктант.
- •Сайланма диктант.
- •Сайланма диктантлар.
- •1) Ипи булса …
- •Яшенле яңгыр.
- •Иҗади диктантлар.
- •Аңлатмалы диктант.
- •Контроль диктантлар. Тиен.
- •Сайланма диктантлар.
- •Иҗади биремле диктантлар.
- •Бирелгән сүзләргә мәгънәдәш сүзләр табып язарга.
- •Контроль диктантлар. Урман.
- •Контроль диктантлар.
- •1. Балыкчылар.
- •2. Урманда.
- •7. Кызлар.
- •Урманның файдасы.
- •Синеке – илнеке.
- •3 Нче сыйныф.
- •Татарстан.
- •Иҗади диктантлар.
- •Хәтер диктанты.
- •Сайланма диатант.
- •Яшеллек яме.
- •Контроль диктант. Карлар ява.
- •Кушма һәм парлы сүзләрнең дөрес язылышы. Сүзлек диктант.
- •Иҗади диктант.
- •Контроль диктантлар. Көнчыгыш көзе.
- •Урманның дусы.
- •Сүз төркемнәре. Исем. Грамматик биремле диктант.
- •Кыш көне урманда.
- •Контроль диктант. Кар яуган.
- •2. Икенче җөмләдә баш кисәкләрне табып астына сызарга. Кычытканның файдасы.
- •Стилистик биремле диктант.
- •Контроль диктантлар.
- •Сыйфат дәрәҗәләре. Аңлатмалы диктант.
- •Аңлатмалы диктант.
- •1. Туган телебез – татар теле.
- •2. Грамматик биремле диктант.
- •Фигыль. Ирекле диктант.
- •Искәртмәле диктант.
- •Авылда яз.
- •Сайланма диктант.
- •Үткән заман хикәя фигыль.
- •Минем бакчам.
- •Боерык фигыль.
- •Күмәч пешерүчеләр җыры.
- •Киләчәк заман хикәя фигыль.
- •Ирекле диктант.
- •Контроль диктантлар. Кыр казы.
- •Һәйкәл янында.
- •Контроль күчереп язу.
- •Искәртмәле диктант. Урманнарны саклагыз!
- •Контроль диктант. Безнең песи.
- •Сүзтезмә. Аңлатмалы диктант. Безнең Муса.
- •Ирекле диктант.
- •Абдулла Алиш.
- •Контроль күчереп язу.
- •Курайлы елгада кыш.
- •Сорау җөмлә. Сайланма диктантлар.
- •2. Куян.
- •Җәй көне авылда.
- •Искәртмәле диктант.
- •Яшенле яңгыр.
- •Ирекле диктант. Игеннәр.
- •Ия белән хәбәр. Иярчен кисәкләр. Контроль күчереп язу.
- •Чебиләр сөенделәр.
- •Искәртмәле диктант.
- •Аңлатмалы диктантлар.
- •Төнге учак.
- •Контроль диктант.
- •Абдулла Алиш.
- •Туристлар.
- •Таштугай.
- •4 Нче сыйныф.
- •Сайланма диктантлар.
- •Җәйге кояш астында.
- •Агыйдел.
- •Сүз төркемнәре. Искәртмәле диктантлар.
- •Икесе дә мин үзем.
- •Сентябрь.
- •Ирекле яки сайланма диктантлар
- •Апрель.
- •Көз килде.
- •Күрмә диктант.
- •Контроль диктант. Актаныш кешеләре.
- •Аңлатмалы диктантлар.
- •Зәңгәр чишмә авылы.
- •Сайланма диктант.
- •Күрмә-ишетмә диктант. Агыла да болыт агыла.
- •Искәртмәле-сайланма диктант.
- •Зәңгәр күлдә Ай коена.
- •Иҗади диктант.
- •Аңлатмалы диктант.
- •Түгәрәк алан.
- •Контроль күчереп язу.
- •Сайланма диктантлар.
- •Балык тоту.
- •Язгы аваз.
- •Сүзлек диктанты.
- •Иҗади диктант.
- •Аңлатмалы диктант.
- •Таштугай.
- •Контроль диктантлар.
- •Исем. Сүзлек диктантлары.
- •Контроль күчереп язу.
- •Яңгырдан соң.
- •Сайланма диктантлар.
- •Сабан туенда.
- •Карабодай.
- •Яшенле яңгыр.
- •Шомырт агачының бәйрәме.
- •Иҗади диктант.
- •Җәйге лагерь.
- •Язгы урман.
- •Сайланма диктантлар.
- •Октябрь.
- •Контроль диктантлар.
- •Язгы урман.
- •Контроль диктант.
- •Кошлар.
- •Сайланма диктантлар.
- •Бала йокысы.
- •Сәгать.
- •Иҗади диктантлар.
- •Кышны каршылау.
- •Контроль диктантлар.
- •Беренче кар.
- •Көзге бакча.
- •Контроль диктант.
- •Кыңгырау чәчәкләр.
- •Табигатьнең язгы яме.
- •Ел буена өйрәнгәннәрне кабатлау. Сайланма диктантлар. Кызыма.
- •Карлыгач.
- •Яз билгеләре.
- •Контроль диктантлар.
- •Авылда кыш.
- •Көнбагыш.
- •Туган ил кайдан башлана?
- •Дельфин да күрмәгән.
- •Урман тургае.
Көз килде.
Әле кайчан гына ямь-яшел җәй иде. Кошлар җыры белән гөрли иде урманнар. Безнең тәрәзә каршында да зифа буйлы, бөдрә чәчле каен кызы җилфердәп тора иде. Җәй көннәрендә аңа нинди генә кош кунмады да ничек кенә сайрамады!
Ә хәзер дөнья тынып калды. Көз килде дә каен яфракларын асп-сары буяуга манып китте. Ә җил минем мескен дустымны кочаплап алды да дер селкетте. Сары яфраклары шыбырдап җиргә коелды. Бу көннәрдә кошлар да ерак-ерак илләргә китеп бардылар. Каен кызы яп-ялангач торып калды. Аңа бик салкын булыр инде.
Әмма борчылмыйм. Менә атна-ун көн узар да, ак тунын кигән кыш бабай килеп җитәр. Ул җирне ап-ак юрган белән каплап китәр. (119 сүз.)
(Нәби Дәүли.)
Исем һәм сыйфат кергән сүзтезмәләрнең астына сызарга.
Җәйге иртә.
Җәйге җылы көннәрнең берсе иде. Иртәнге кояш табигать белән исәнләште, җир өстенә көләч нурларын сипте. Җәйге табигать матурланып, җанланып китте.
Акрын искән җил тын су өстен җинелчә генә дулкынландырды. Иртәнге җил тавышын тыңлап торган вак камышлар күңелле генә кыштырдашып куйдылар. Җемелдек чык тамчылары белән дымланган куе үләннәр кояш нурлары астында тагын да яктыра төштеләр.
Кояшлы иртә меңләгән кошларны татлы йокыларыннан уятты. Алар киң һавада иркенләп канат җилпенделәр, азык эзләп очып киттеләр. Нурлы кояш һаман югары күтәрелде. Кичтән тынып калган иркен басуларда тормыш кайный башлады.
Тузанланган киң юллардан автомашиналар үтте. Басуларда көчле тракторлар гөрләште. Утлауга чыккан зур-зур көтүләр томанланган тау итәкләренә таралдылар. Җәйге аяз көннең гүзәл иртәсе менә шулай башланды. (110 сүз.)
(Шәриф Камал.)
Күрмә диктант.
Яздан аерып булмый Тукайны!
Язда килгән, язда ул янган.
Язы, киләчәге барлар ничек китсен,
ничек югалалсын дөньядан.
Апрель.
Кемнәр көтми ышанулар, гөлләр,
яшәүләр биргән бу айны?
Яздан, гаделлектән, киләчәктән
мөмкин түгел аеру Тукайны! (33 сүз.)
(Равил Фәйзуллин.)
Контроль диктант. Актаныш кешеләре.
Бу тирәләрдә табигать гаҗәп матур. Сөзәк тау тезмәләрен каплап алган катнаш урманнар, җиләкле аланнар, боргаланып аккан Сөн елгасы җәелеп ята. Боларның һәммәсе бер күрүдә үк күңелдә тирән эз калдыра. Җәй көне генә түгел, кыш көне дә Сөн буйлары бик ямьле була.
Байсар якларының кешеләре дә табигате кебек үк матур. Матурлык тышкы күренештә генә түгел бит. Кешеләрне барыннан да элек хезмәт бизи. Мактаулы хезмәте өчен исемен җырларга кушып җырларлык, романнарга, хикәяләргә герой итеп кертерлек кешеләр бар монда. (76 сүз.)
(Малик Хәмитов.)
Аңлатмалы диктантлар.
Май.
Май-матур аяк басты туган ягыма!
Майсыз кар бетми, дигән сүзне дөресләгәндәй, урмандагы коры елга төбендә дә карның эзе калмады. Җирне сусыл яшь үлән, агачларны озын һәм кызгылт песиләр, яшел яфраклар каплады. Хәзер кая карама шунда чәчәк… Табигать нинди иркен сулый! Хәтта сылу каеннар да чынлап торып җылы көннәр җитүенә ышанды, җилемле һәм хуш исле яфрагын ача башлады. Яңгыр һәм якты чыклар белән юынып, озын саргылт алкаларында энҗе-тамчылар асылындырып, күз чагылдырырлык балкуын, яшь ара елмаюын күрүе нинди күңелле!
Тирә-яктагы күркәм үзгәрешләрне җимеш бакчасында үсеп утырган алмагачлар да шәйләде. Барын күреп, барына сокланып, ә бигрәк, чыннан да җылы көннәр килүенә ышанып, зур кызгылт бөреләрен ача башлады. (100 сүз.)
(Гарәфи Хәсәновтан.)