- •3.Кушылмалар диктанты.
- •7. Кушылмалар диктанты.
- •8. Сүзлек диктанты.
- •Искәртмәле һәм аңлатмалы диктантлар.
- •Аңлатмалы диктантлар.
- •Иҗади диктантлар.
- •Күрмә диктант.
- •Контроль диктантлар.
- •Мөстәкыйль эшләр.
- •Аваз һәм хәреф.
- •Күрмә диктант.
- •Сайланма диктант.
- •2. Калын әйтелешле сүзләрне сайлап язарга.
- •Контроль күчереп язу.
- •Сузык аваз хәрефләре.
- •Сүзлек диктанты.
- •Аңлатмалы диктант.
- •1.Сүзлек диктанты.
- •Сүзлек диктанты.
- •Контроль диктант.
- •Я, ю, е хәрефләре.
- •1. Сүзлек диктанты.
- •2. Аңлатмалы диктант.
- •1. Сүзлек диктанты.
- •1. Сүзлек диктанты.
- •Иҗади диктант.
- •Контроль дитант.
- •Сайланма диктант.
- •Сайланма диктант.
- •Үткәннәрне кабатлау өчен контроль диктантлар. Урман.
- •2 Нче сыйныф.
- •Я хәрефе. Сүзлек диктанты.
- •Сайланма диктант.
- •В хәрефе. Сүзлек диктант.
- •Сайланма диктант.
- •Сайланма диктантлар.
- •1) Ипи булса …
- •Яшенле яңгыр.
- •Иҗади диктантлар.
- •Аңлатмалы диктант.
- •Контроль диктантлар. Тиен.
- •Сайланма диктантлар.
- •Иҗади биремле диктантлар.
- •Бирелгән сүзләргә мәгънәдәш сүзләр табып язарга.
- •Контроль диктантлар. Урман.
- •Контроль диктантлар.
- •1. Балыкчылар.
- •2. Урманда.
- •7. Кызлар.
- •Урманның файдасы.
- •Синеке – илнеке.
- •3 Нче сыйныф.
- •Татарстан.
- •Иҗади диктантлар.
- •Хәтер диктанты.
- •Сайланма диатант.
- •Яшеллек яме.
- •Контроль диктант. Карлар ява.
- •Кушма һәм парлы сүзләрнең дөрес язылышы. Сүзлек диктант.
- •Иҗади диктант.
- •Контроль диктантлар. Көнчыгыш көзе.
- •Урманның дусы.
- •Сүз төркемнәре. Исем. Грамматик биремле диктант.
- •Кыш көне урманда.
- •Контроль диктант. Кар яуган.
- •2. Икенче җөмләдә баш кисәкләрне табып астына сызарга. Кычытканның файдасы.
- •Стилистик биремле диктант.
- •Контроль диктантлар.
- •Сыйфат дәрәҗәләре. Аңлатмалы диктант.
- •Аңлатмалы диктант.
- •1. Туган телебез – татар теле.
- •2. Грамматик биремле диктант.
- •Фигыль. Ирекле диктант.
- •Искәртмәле диктант.
- •Авылда яз.
- •Сайланма диктант.
- •Үткән заман хикәя фигыль.
- •Минем бакчам.
- •Боерык фигыль.
- •Күмәч пешерүчеләр җыры.
- •Киләчәк заман хикәя фигыль.
- •Ирекле диктант.
- •Контроль диктантлар. Кыр казы.
- •Һәйкәл янында.
- •Контроль күчереп язу.
- •Искәртмәле диктант. Урманнарны саклагыз!
- •Контроль диктант. Безнең песи.
- •Сүзтезмә. Аңлатмалы диктант. Безнең Муса.
- •Ирекле диктант.
- •Абдулла Алиш.
- •Контроль күчереп язу.
- •Курайлы елгада кыш.
- •Сорау җөмлә. Сайланма диктантлар.
- •2. Куян.
- •Җәй көне авылда.
- •Искәртмәле диктант.
- •Яшенле яңгыр.
- •Ирекле диктант. Игеннәр.
- •Ия белән хәбәр. Иярчен кисәкләр. Контроль күчереп язу.
- •Чебиләр сөенделәр.
- •Искәртмәле диктант.
- •Аңлатмалы диктантлар.
- •Төнге учак.
- •Контроль диктант.
- •Абдулла Алиш.
- •Туристлар.
- •Таштугай.
- •4 Нче сыйныф.
- •Сайланма диктантлар.
- •Җәйге кояш астында.
- •Агыйдел.
- •Сүз төркемнәре. Искәртмәле диктантлар.
- •Икесе дә мин үзем.
- •Сентябрь.
- •Ирекле яки сайланма диктантлар
- •Апрель.
- •Көз килде.
- •Күрмә диктант.
- •Контроль диктант. Актаныш кешеләре.
- •Аңлатмалы диктантлар.
- •Зәңгәр чишмә авылы.
- •Сайланма диктант.
- •Күрмә-ишетмә диктант. Агыла да болыт агыла.
- •Искәртмәле-сайланма диктант.
- •Зәңгәр күлдә Ай коена.
- •Иҗади диктант.
- •Аңлатмалы диктант.
- •Түгәрәк алан.
- •Контроль күчереп язу.
- •Сайланма диктантлар.
- •Балык тоту.
- •Язгы аваз.
- •Сүзлек диктанты.
- •Иҗади диктант.
- •Аңлатмалы диктант.
- •Таштугай.
- •Контроль диктантлар.
- •Исем. Сүзлек диктантлары.
- •Контроль күчереп язу.
- •Яңгырдан соң.
- •Сайланма диктантлар.
- •Сабан туенда.
- •Карабодай.
- •Яшенле яңгыр.
- •Шомырт агачының бәйрәме.
- •Иҗади диктант.
- •Җәйге лагерь.
- •Язгы урман.
- •Сайланма диктантлар.
- •Октябрь.
- •Контроль диктантлар.
- •Язгы урман.
- •Контроль диктант.
- •Кошлар.
- •Сайланма диктантлар.
- •Бала йокысы.
- •Сәгать.
- •Иҗади диктантлар.
- •Кышны каршылау.
- •Контроль диктантлар.
- •Беренче кар.
- •Көзге бакча.
- •Контроль диктант.
- •Кыңгырау чәчәкләр.
- •Табигатьнең язгы яме.
- •Ел буена өйрәнгәннәрне кабатлау. Сайланма диктантлар. Кызыма.
- •Карлыгач.
- •Яз билгеләре.
- •Контроль диктантлар.
- •Авылда кыш.
- •Көнбагыш.
- •Туган ил кайдан башлана?
- •Дельфин да күрмәгән.
- •Урман тургае.
Дельфин да күрмәгән.
Сез Алмазны күрдегезме? –
Кайткан диңгез буеннан.
Ул кабырчык җыйган анда
Һәм көнозын коенган.
Коенган ул иртән, көндез,
Коенган ул кичен дә.
Кыскасы, бер ай буена
Яткан ул су эчендә.
Ләкин ул диңгез эченә.
Ахры, бер дә кермәгән:
Диңгездә бер ай ял итеп,
Бер дельфин да күрмәгән.
Диңгез буйлары матурдыр,
Анысын аңлыйм да мин.
Тик бер дельфин да күрмәсәм,
Аңа атланып йөрмәсәм,
Диңгезгә бармыйм да мин!
(Роберт Миңнуллин.)
Текстны укыгыз һәм күчереп языгыз.
Урман тургае.
Санап бетергесез канатлы җырчылар яши безнең якларда. Иртә язда урман-кырларга чыксаң, әйләнеп кайтасың килми. Сайрар баркылдыкны гына тыңлап кара. Күпле тыңласаң да, туйдырмый. Аңа бүтән кошлар кушыла. Әйтерсең җыр ярышы ачканнар, баркылдык әйтерсең бу хорда башлап җырлаучы. Ашыкмыйча, тәмен белеп кенә башкара ул җырын. Аның белән ярышса, тик урман тургае гына ярышыр.
Урман турае бик
иртә кайта, сабан тургаеннан бер дә
калышмый. Кыш әле калын тунын салмаган,
ә
Җәйге төндә урман тургаен агач башында күрә алмассың.Ул ак болытлар янына омтылыр, зәңгәр күктән табигатькә мәдхия җырлар.
Урман тургае көзге салкында да сайраудан туктамый. Болытлы көзге күктә урман тургаеның моңлы җырын ишетсәң, гүзәл җырчының туган ил белән хушлашуы дип кабул ит.
(Гарәфи Хәсәнов)
Фигыльләрнең заманнарын билгеләгез.
5. Түбәндәге фигыльләрне, үрнәктә күрсәтелгәнчә, төркемләп языгыз.
Уйлау, яту, язу, сикерү, бару, җырлау, йөзү, көлү, шаулау, чәчү, йөгерү, шатлану, йөрү, бию, уку, тырмау, казу, сөйләү, елау, ачулану, чабу, утыру, борчылу, сөенү, туктау, уру, сөрү, пешерү.
Үрнәк:
Физик хезмәтне белдергән фигыльләр: сөрү, …
Акыл хезмәтенә караган фигыльләр: уку, …
Хәрәкәт белдерә торган фигыльләр: бию, …
Хис һәм тойгы белдергән фигыльләр: сөенү, …
6. Фигыльләрне киләчәк заман формасына куеп шигырьне күчереп языгыз.
Тавык.
Кытаклап чыкты тавык,
Кытаклый ул мактанып.
Нәрсәгә бик шатланган?
Чөнки ул күкәй салган.
«Әби килеп алсын, - ди, -
Балалар куансын», - ди.
(Әнәс Кари.)
7. Укыгыз, тиңдәш кисәкле җөмләләрне күчереп языгыз.
Кояш чыкты, җир йөзен җылытты. Урманнарда, яшел аланнарда чәчәкләр, ал, кызыл, сары, зәңгәркерфекләрен ачып, кояшка елмайдылар. Әнә эшчән бал корты да, чәчәктән чәчәккә кунып, без-з-з, без-з-з итеп татлы ширбәт җыя. Чуар бизәкле күбәләкләр иртәнге саф һавада очып-мәтәлеп уйныйлар. Җитез тиен ботактан ботакка сикерә, чикләвекләр эзли. Куак артында, куян сагалап, хәйләкәр төлке посып утыра. Куе булып кура җиләге үскән чытырмалыкта кәкре тәпиле йөнтәс аю җиләк ашап йөри.
Күл буенда тамыр җәйгән биек наратта карт тукран – Тук-тук бабай йокысыннан уянды. Аның томшыгы без кебек үткен, уктай җитез. Тукран үзенең без томшыгы белән агач кайрысын тишә дә аннан корткыч бөҗәкләрне чүпли.
(Җәвад Тәрҗеманов.)