- •1.Прадмет, задачы дысцыпліны “Гісторыя дзяржавы і права Беларусі
- •2 Рэформы патрыятычнай партыі ў рп (60-70-е г.Г. 18 ст.).
- •2. Рэформы ў галіне дзяржаўнага кіравання, праведзеныя Чатырохгадовым соймам 1788-1792 г.Г.
- •4.1 Канцэпцыі паходжання дзяржаўнасці ўсходніх славян. Асаблівасці працэсса дзяржаваўтварэння на землях Беларусі
- •4.2 . Канстытуцыя 3 мая 1791 года. Узаемнае заручэнне абодвух народаў (лістапад 1791 г.): гісторыка-прававая характарыстыка.
- •5.1. Палітычны лад дзяржаў-княстваў на тэрыторыі сучаснай Беларусі ў IX - XII стагоддзях. Сістэма органаў улады і кіравання (князь, рада, веча-сойм).
- •5. 2. Гісторыка-прававая ацэнка трох падзелаў Рэчы Паспалітай.
- •6.1 Крыніцы старажытнага права. Субсідыярныя крыніцы ў старажытным праве ўсходніх славян.
- •6.2 Змены ў прававым становішчы розных груп насельніцтва Беларусі ў канцы XVIII- пачатку XIX стагоддзя.
- •7.2. Адміністарцыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі ў канцы XVIII- першай палове XIX стагоддзя.
- •8.1 Першыя пісанныя помнікі права. Міжнародныя дагаворы з нямецкімі купцамі.
- •8.2. Органы кіравання і суда на тэрыторыі Беларусі ў першай палове XIX стагоддзя.
- •1. Асноўныя канцэпцыі і падыходы да праблем утварэння Вялікага Княства Літоўскага. Прадўмовы ўзнікнення беларуска-літоўскай дзяржавы
- •9. 2. Аграрная рэформа ў Расійскфй Імперыі. (1861 г.). Асаблівасці скасавання прыгоннага ладу на тэрыторыі Беларусі.
- •2. Адметнасці правядзення судовай буржуазнай рэформы (1864 г.) на тэрыторыі Беларусі.
- •2. Адметнасці правядзення земскай буржуазнай рэформы (1864 г.)
- •2. Перамога Савецкай улады на Заходнім фронце. Аблвыканкамзах (Абласны выканаўчы камітэт Заходняга фронту) і яго пазіцыя па нацыянальнаму пытанню.
- •14.1 Прававое становішча саслоўя мяшчан у вкл у XIV – XVI стст.
- •14.2 Эвалюцыя нацыянальна-дзяржаўнай палітыкі пасля лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. (бнк, Цэнтральная Рада Беларускіх арганізацый, Вялікая Беларуская Рада).
- •2. Брэст-Літоўскі дагавор. Абвяшчэнне Беларускай Народнай рэспублікі (бнр). Устаўныя граматы бнр.
- •Билет 17
- •2. Утварэнне ссрб (бсср). I з’езд Саветаў Беларусі. Дэкларацыя з’езда.
- •18.2 . Канстытуцыя ссрб 1919 года (гісторыя распрацоўкі і прымання, агульная характарыстыка).
- •19.1 Органы ўлады і кіравання ў гарадах з магдэбургскім правам
- •2. Прычыны ўтварэння і ліквідавання Літоўска-Беларускай сср.
- •20.2 . Другое абвяшчэнне ссрб. Дэкларацыя аб аб’яўленні незалежнасці ссрб.
- •21.2 . Другі з’езд Саветаў Беларусі. Дапаўненні да Канстытуцыі.
- •23/2. Дзяржаўна-прававыя адносіны бсср і рсфср (1919 - 1922 гг.).
- •2. Асноўныя накірункі развіцця права бсср у 20-30-я гады.XX cтст.
- •2.Грамадзянскі кодэкс бсср 1923 г. Гісторыя распрацоўкі і агульная характарыстыка.
- •1. Прычыны прыняцця Другога Статута вкл (1566 года) і яго характарыстыка.
- •2. Судовы лад у бсср у 20-30-я гг хх стагоддзя.
- •Билет 29
- •2. Канстытуцыя бсср 1937 года. Змены ў структуры і кампетэнцыі органаў дзяржаўнай улады.
- •1. Пытанні дзяржаўнага права ў Статутах Вялікага княства Літоўскага ў 1529, 1566 і 1588 гадоў.
- •30.2 . Прычыны і сутнасць парушэння законнасці ў Беларусі ў канцы 20-х - пачатку 50-х гадоў хх ст.
- •2. Змены ў міжнароднай дзейнасці бсср пасля Вялікай Айчынай вайны. Удзел Беларускай сср ва утварэнні аан.
- •1 Злачынства і пакаранне па Статуту Вялікага Княства Літоўскага 1588 года.
- •35.2 . Канстытуцыя бсср 1978 года (крыніцы, распрацоўка і прыняцце, агульная характарыстыка).
- •37.1 Асноўныя этапы судовай рэформы XVI стагоддзя. Нарматыўныя прававыя акты, прынятыя ў ходзе рэформы.
- •37.2 . Кадыфікацыя крымінальнага права ў 1960 гадах.
- •38.1 Сістэма парэформенных мясцовых судоў вкл. Судовыя ўраднікі: кампетэнцыя і юрысдыкцыя
- •38.2 Змены ў крымінальным заканадаўстве бсср другой паловы 60-х – 90-х гадах хх стагоддзя
- •41.2 Распад Саюза Савецкіх Сацыялістычных рэспублік. Утварэнне снд. Заканадаўчае афармленне дзяржаўнай незалежнасці беларускай дзяржавы
- •42.1 Дзяржаўны лад вкл ў складзе Рэчы Паспалітай (роля соймаў, соймікаў, канфедэрацый, элекцыя манарха).
- •2. Канстытуцыя Рэспубліцы Беларусь 1994 года (прычыны распрацоўкі, гісторыя абмеркавання і прыняцця. Агульная характарыстыка.).
- •2. Змяненні і дапаўненні да Канстытуцыі, прынятыя рэспубліканскімі рэферэндумамі 24 лістапада 1996 г. І 17 кастрычніка 2004 г
1 Злачынства і пакаранне па Статуту Вялікага Княства Літоўскага 1588 года.
Ни один из Статутов не содержит четкого определения понятия преступления, но из сравнительно-правового анализа статей Статута 1588 г. можно сделать вывод, что законодатель признает преступлением противоправное , виновное действие (бездействие), несущее в себе элемент общественной опасности и посягающее на общественный строй, собственность, права и интересы частных лиц. Отсутствие четкого определения понятия “преступление” обусловило и отсутствие единого термина. Даже в Статуте 1588 г. содержится большое количество слов, означающих уголовно-наказуемое действие (бездействие): выступ, вина, своволенство, неслушеньство и др. Но как бы не называлось правонарушение уголовное в XVI в. для него всегда характерна одна сущностная черта – противоправность. Классификация преступлений ( по объекту и по степени общественной опасности) свидетельствует о продуманной и сравнительно гуманной для своего времени карательной политике. О гуманизме уголовного права и та обстоятельность, с которой законодатель разработал состав преступления для учета его элементов при определении наказания (субъект общий, специальный, одно лицо, группа лиц; все элементы субъективной стороны : вина, мотив, цель; при установлении объективной стороны принималось во внимание само действие (бездействие), последствия, причинная связь, рецидив и конкретные условия совершения правонарушения: место, способ, время и т.д.) Гуманизм уголовного права ВКЛ в XVI в. и в том, что постоянно повышается возраст уголовной ответственности (по Статуту 1566 г. с 14 лет, а по Статуту 1588 г. с 16 лет) и устанавливается срок давности в 3 года, по истечении которого дело не могло возбуждаться в суде (Статут 1588 г. , разд. XI, арт. 52).
В Статутах публично-уголовные наказания обретают стройную систему и теоретическое обоснование. Законодатель, используя различные слова (“каранья”, “вина”, “покута” и др.), определяет наказание как зло или страдание, причиняемые преступнику с целью возмездия или устрашения. Наказание – это кара, установленная законом, за причинённое зло потерпевшему, мера государственного принуждения. Она проявляется в ограниченном либо полном лишении прав осуждённого, в причинении ему физических страданий, материальных лишениях и т.д. Диапазон наказаний по Статуту 1588 г. весьма широк: от смертной казни в различных её формах до штрафа. Вид и форма наказания зависели не только от вида преступления, но и от мельчайших обстоятельств состава преступления. Кроме того, оно зависело от социальной принадлежности потерпевшего, т.е. наказание носило ярко выраженный классовый характер. Классовый характер уголовного права проявлялся и в том, что за аналогичное правонарушение представители привилегированных сословий несли более мягкое наказание, чем простые люди. Так, за убийство шляхтича взыскивался штраф в размере 100 коп грошей, и виновный присуждался к смертной казни (разд. X, арт. 27),а за крестьянина – 25 коп грошей и смертная казнь (разд. XII, арт. 2 Статута 1588 г.). Оценивая уголовное право ВКЛ в XVI в., в целом можно сказать, что оно содержит как прогрессивные положения, многие из которых опережали своё время, так и негативные черты, свойственные любому феодальному праву (публичность осуществления наказания, жестокость некоторых форм смертной казни: четвертование, сожжение и др., наличее телесных наказаний, объявление виновного вне закона и изгнание за пределы государства и др.).
