4.4 Жарықтандыру

Жобаланып отырған цехта табиғи жарықпен қоса түнгі уақытта электр жарығын қоданамыз. ҚР СНжЕ 2.04-05-2002 [25]. Жарықтандыру нормасы Е=220 мк.

Жарықтандыру есебін қолданылатын ағынды жарық коэффициенті әдісі бойынша жүргіземіз. Жарық тиегін таңдаймыз, лампа қызу қуаты 500 Вм жарық ағыны .

Жарықтандырғыштар саны

мұндағы E_u – жарықтың нормасы

S – жарықталатын аудан, м²

Цехтың өлшемдері

а=95 м (ұзындығы), в=80 м (ені)

n=30 м (биіктігі)

S=aв=9580=7600 м²

к_з – запас коэффициент (к_з – 1,4)

 - минималды жарықтандыру коэффициенті (=0,913)=I/L қолданылатын жарық ағынның коэффициенті

- жарықталатын жұмыс алаңы мен свительник орналасқан арадағы биіктік, м

n_о=1,1 м – свительниктің төменгі жағымен төбеге дейінгі жағымен төбеге биіктік. h_p=10 м еден деңгейінен жарықталатын алаңға дейінгі шартты биіктік L=25 м енді

i=7600/30(95+80)=1,4

қолданатын жарық ағынының коэффициенті

_{r=l/i=1/1,4=0,7}

шам санын есептейміз

N=(220·7600·1,4·0,913)/8400·0,7=363 дана

Желдеткіш ұйымдастыру. Жобаланып отырған цехтың, яғни өндірістік ғимараттың ауасын тазартып тұру үшін желдеткіштер қажет. Цехта қалған қалдықтар қайтып өңдегенде 10 мкм көлеңде шаңдар ұшады. Бұл шаңдар адам денсаулығына қауіпті, сондықтан оларды желдеткіш арқылы тазартып тұру қажет.

Менің жобамда ПДК=10мг/м³. Өндірісте табиғи және жасанды желдеткіш қолданылады.

Цехтың көлемі:

V=958030=228000

ПДК=10 мг/м³ берілген шаңды W=100 г/сағ шаң концентрациясы жұмыс орындағы С_рз =2,8 кг/м³

С_п =0,3 мг/м³

Ауадағы концентрациясы

м³/сағ

м³/сағ

K=G_пр/V=48000/228000=0,2 м²/сағ

Менің жобамда қолданатын микроклимат өндіріс ортасының метрологиялық шарттары температура салыстырмалы ылғалдылық және ауаның қозғалыс жылдамдығы адам организмінің жылу алмастырғышын анықтағанда және организмнің әр түрлі жүйенің функционалды күйіне еңбектілігінде және денсаулыққа әсер етеді. Цехта ылғалдылық - 60 %.

4.5 Өндірістік шу мен діріл

Шудың ұзақ уақытты әсер етуінен орталық нерв жүйесімен есту анализаторы зақымданып, эндогендік жүйенің қызыметіне өзгерістер туғызады. ҚР СНжЕ 2.03-05-2001[26].

Шуға қарсы шаралар:

1. Шулы технологиялық процестерді шусыз процестерге айырбастау;

2. Машинаның металды бөлшектері шусыз қозғалатын бөлшектермен алмастыру, мысалы пластмассалармен

3. Машиналарды уақытымен жөндеп майлап тәртіпке келтіру.

4. Аэродинамикалық шуға қарсы тұншықтырғыштар қолданылады. Діріл деп – механикалық тұрғыдан құрал жабдықтардың тербелістік дірілдік қозғалыста адам денсаулығына зиянды әсер етуін айтамыз.

Дірілге қарсы шаралар:

1. Агрегаттардың, жабдықтардың жобаланған цехтың іргетасына жақын қойылуы.

2. Конструктордың тығыз қатты қосындылары бар жерге прокладкалар қою.

3. Машинанлар мен оның орнатылған базасының арасына арматизациялық сүйеніштер қою керек.

4.6 Өртке қарсы шаралар

Жобаланып отырған цех қауіпсіздігі бойынша “А” категориясына жатады. ҚР СНжЕ 2.02-01-2001[27]. Жобаланып отырған цехтағы өрттің шығу себептері: оттегімен абайсыз жұмыс істеуден сумен жанасу кезіндегі өнімдердің тарылу кезіндегі өртті болдырмау үшін шаралар қарастырылған.

Жобаланып отырған цехта жанбайтын материалдан, кірпіштен, бетоннан, темірбетоннан, металдың формаларымен қапталған сырты кірпішті қабырғалар қоямыз.

1. Сатылы аудандар жүкпен оңай өтуді қамтамасыз етеді;

2. Екі эвакуациялық шығу есіктері қарастырылған;

3. Цехтың айналасындағы жолдар бетон;

4. Еденге болаттық плиталар қолданылады;

5. Газды шығару үшін қосымша ыдыстар бар.

Жобалаушы зауыты орыны және онда орналасқан жабдықтар 2-дәрежелі өртке төзімділікке жатады. Найзағайдан қорғану бойынша зауыт 2-категорияға жатады. Сондықтан зауытта стерженді найзағай қайтарғыштар бар, оның қимасы 100 м² болу керек. Желдеткіш қондырғылар жанбайтын материалдан жасалған. Өлшеуіш құрал шриккілер өртті бақылап, өшіріп жауып тұрады.

9-кесте

Өрт қауіптілік дәрежесіне сәйкес категориялар

Категориялары	Сипаттамасы
А Жарылуға қауіпті	Жанғыш газдар (ЖГ), оңай тұтанғыш сұйықтықтар (ОТС) температурасы 28°С-тан аспайтын осындай мөлшерде, жарылғыш, булыгаздыауалы қоспа түзуі мүмкін, оның жануы есептеулі түрде дамиды, бөлмеде жарылуының шекті қысымы 5кПа-дан асады. Осындай мөлшерде сумен, ауа оттегісімен немесе бір-бірімен әрекеттескен кезде жануға және жарылуға әрекетті заттар мен материалдардың бөлмедегі шекті қысымы 5кПа-дан асады.
Б Жарылуға қауіпті	Жанғыш шаңдар немесе талшықтар, ОТС тұтану температурасы 28°С-тан аспайтын заттар. Осындай мөлшердегі жанғыш сұйықтықтар(ЖС), жарылғыш шаңауалы немесе буауалы қоспа түзетін, жанған кезде жалыны есептеулі дамитын заттар, бөлмедегі жарылу қысымы 5кПа асады.

9-кестенің жалғасы

Категориялары	Сипаттамасы
B Өртқауіпті	Жанғыш және қиынжанғыш сұйықтықтар, қатты жанғыштар және қиын жанатын заттар мен материалдар (соның ішінде шаңдар мен талшықтар), оттегімен, ауамен немесе бір-бірімен әрекетке түскен кезде тек жанатын заттар мен материалдар, олар бар орындар шарттарға сай келсе, онда олар А немесе Б категорияларына жатпайды.
Г	Жанбайтын заттар мен материалдар жанғыш заттар, ұсақталған немесе ерітілген түрінде,өңдеу процесі сәулелі жылудың, шоқтың және оттың түзілуімен қатар жүреді; жағып жіберілетін немесе жанар май ретінде утилизаторға жіберілетін жанғыш газдар, сұйықтар және қатты заттар.
Д	Суық күйіндегі жанбайтын заттар мен материалдар