3.Оқылым-графикалық таңбалар арқылы қағаз бетіне түскен сөздер мен тіркестерді қабылдай отырып,сауатты,ұғынықты оқу және қажетті деректі сұрыптап алу

Айтылым- тілдік қарым-қатынас барысында адамның өз ойын жарыққа шығару процесі

Тыңдалым-қарым-қатынасты жүзеге асыратын тілдік тұлғаларды тыңдау,есту арқылы есту және ұғу

Жазылым-тілдік тұлғалардың графикалық,фонемалық жүйесіне негізделген;лингвистикалық,психологиялық,физиологиялық әдістемелік ерекшеліктерге қатысты тілдік материалдың мазмұны мен формасын бірдей қамтитын ,адамдардың ұзақ мерзімдегі қарым-қатынасына мүмкіндік беретін күрделі тарихи әрекет

Тілдесім әрекетінің атқаратын қызметі-тілдік қарым-қатынасты жүзеге асыру

19 Билет

1.Ғалым Ф.Оразбаеваның пікірінше,тілдік қатынастың негізгі құрамы мынадай болып бөледі:1.Тілдік қатынасты іс жүзіне асырушылар 2.Тілдік байланысқа қатысушылардың қызметі 3.Сөйлеу мүшелерінің бірлігі 4.Қатысымдық тұлғалардың жиынтығы. Тілдік қатынасты іс жүзіне асырушылардың қатарына Баяншы,Тұлға,Қабылдаушылар жатады.Тілдік қатынасқа т.сушілердің ең басты қызметі-қатысысдық,байланыстырушылық,эксперссивтік.Қатысымдық қызмет бойынша баяндаушы мен қабылдаушылар тілдік қатынастың барлық түрлерін іс жүзіне асыра келіп ,хабар арқылы бір-бірімен қатынастық қызмет атқарады.Байланыстырушылық қызмет-тілдік қатынасты іске асырушылардың бір-бірімен тығыз байланысты көрінеді.Мұнда негізгі қызмет атқаратын-хабарды жеткізетін тұлғалар.Ол баяншы мен қабылдаушыны байланыстырады және тілдік қатынастың түсінікты болуын қамтамасыз етеді.

2. 1Ақпаратты не деректі хабарлайтын-баяншы;2.Ақпаратты жеткізетін-тұлғалар; 3.Ақпаратты не деректі –Қабылдаушы.Баяншы-сыртқы объективтік әсерді,өмірді сезінуден,пайымдаудан туған санадағы ойды түрлі тілдік амал-құралдардың,тұлғалардың көмегімен екінші біреуге баяндау;Тұлғалар-хабарлаушыдан шыққан дерек туралы басқа адамның санасында ұғым тудыратын ,оған ақпараттың түсінікті болуын қамтамасыз ететін ,адамдар арасындағы қатысымдық бірліктер.Қабылдаушы-белгілі бір хабарды қабылдап алып,оның тілдік тұлғалар арқылы түсініп,ой мен паймыдау арқылы өз санасына жеткізіп,әрі қарай іске асырушы. Баяншыға да,қабылдаушыға да бәріне ортақ әрекет-байланыс,қатынас.Ал байланыс тілдік қатынас арқылы жүзеге асады.

3.

20 Билет

1. Ғалым Ф.Оразбаеваның пікірінше,тілдік қатынастың негізгі құрамы мынадай болып бөледі:1.Тілдік қатынасты іс жүзіне асырушылар 2.Тілдік байланысқа қатысушылардың қызметі 3.Сөйлеу мүшелерінің бірлігі 4.Қатысымдық тұлғалардың жиынтығы. Тілдік қатынасты іс жүзіне асырушылардың қатарына Баяншы,Тұлға,Қабылдаушылар жатады.Тілдік қатынасқа т.сушілердің ең басты қызметі-қатысысдық,байланыстырушылық,эксперссивтік.Қатысымдық қызмет бойынша баяндаушы мен қабылдаушылар тілдік қатынастың барлық түрлерін іс жүзіне асыра келіп ,хабар арқылы бір-бірімен қатынастық қызмет атқарады.Байланыстырушылық қызмет-тілдік қатынасты іске асырушылардың бір-бірімен тығыз байланысты көрінеді.Мұнда негізгі қызмет атқаратын-хабарды жеткізетін тұлғалар.Ол баяншы мен қабылдаушыны байланыстырады және тілдік қатынастың түсінікты болуын қамтамасыз етеді.

2.Тілдік қатынастың педагогикалық негізі-табиғат пен қоғамдағы ерекше құбылыс адамға,оның өмірдегі орнына ,тілдік қарым-қатынасына байланысты.Педагогика адам тәрбиесіне тікелей қатысты болғандықтан,оның адамдар арасындағы қарым-қатынасқа да әсері мол.Тілдік коммуникация адамдардың тіл арқылы түсінісуін қамтамасыз етіп қана қоймайды,сонымен қатар,жалпы адамға тән қасиеттерді меңгеруге көмектеседі.Олар бір-бірімен сөйлесумен,пікірлесумен шектелмейді.Тілдесудің нәтижесінде бірінің жанын бірі ұғады,бірінің сезіміне,мінезіне екіншісі әсер етеді.Сөйтіп,жалпы адамзаттың тәрбиелік жүйесі қалыптасады.Тілдік қатынас тілді меңгерумен бірге адамды тәрбиелеуді қатар алып жүреді.Белгілі бір тілді ұлт өкілдеріне үйрету арқылы біз тілдік қарым-қатынасты да жолға қоямыз.Тіл арқылы оқушылардың іскерлігін,сөйлеу дағдыларын,әдептерін қалыптастырамыз.

3.БАҚ –тұлғаларға әртүрлі мәліміттерді ашық жариялауға арналған әлеуметтік мекемелер.БАҚ-тың тілі хабар алушыларға ,түсінікті ,нақты,көркем тиянақты жинақталып жазылған,ойы шашыраңқы болмауы керек.

БАҚ қоғам өмірі үшін маңызды мәселелерді талқылап,жарыққа шығарады.Газеттерде,журналдарда жазылған мақалаларды қарап,-мысалыэкономикалық өзекті мәселені алар болсақ ондағы тіл есеп –қисап ,бюджет,тұтынушы секілді әртүрлітерминдерден тұрады.