- •“Тамақтан уланудың” жiктелуi
- •Токсикоинфекцияныңжалпысипаттамасы
- •Тағамдықтоксикоинфекциялар
- •Шартты-патогендi микроорганизмдерменшақырылғантоксикоинфекциялар
- •Iшектаяқшалары-e.Coli
- •Тағамдықтоксикоинфекцияпрофилактикасы
- •Бактериалдытоксикоздар
- •Ботулизм
- •Этиологиясыменпатогенезi.
- •Стафилококкты улануды шақыруға себепші азық-түліктер
- •Кремді кондитерлік бұйымдар
- •Ботулизм ауруының туындауындағы азық-түліктердің ролі.
- •Ботулизмауруыныңпрофилактикасы:
- •Тамақтан улану профилактикасының негізгі ұстындары
- •1. Инфекция қоздырғышының көзін оқшаулау
- •2. Тамақтан улану қоздырғыштарыныңазық-түліктерде тұқымдану жолын үзу
- •Микроорганизмдердің көбеюі мен токсин түзуінің алдын алу
- •4.Эпидемиологиялық жағынан қауіптілік туғызатын азықтарды залалсыздандыру
- •Тағамдық микотоксикоздар
- •Фузариотоксикоздар
- •Эрготизм
- •Табиғатынан улы өсімдік және жануар текті өнімдермен улану
- •Дәнді дақылдың арам шөптерінің улы тұқымдарымен улану (арам шөптік токсикоздар).
- •Триходесмотоксикоз (жергілікті энцефалит)
- •Есіртпе үйбидайықпен улану
- •Балықтың улы тіндерімен улану.
- •Ішкі секреция бездерінен улану.
- •Белгілі жағдайда улылық қасиетке ие болған өсімдік текті азық-түліктермен улану
- •Амигдалин
- •Соланин
- •Азық-түліктердің құрамына түскен түрлі қоспалардан болған жедел уланулар
- •Азық-түліктердің құрамына химиялықзаттардыңтүрліқоспаларының түсуінен болған уланулар
- •Металл қосылыстарының қоспасы
- •Азық-түліктердің құрамына түскен түрлі қоспалардан болған созылмалы уланулар. Созылмалы алиментарлы нитратты-нитритті метгемоглобинемия.
- •Этиологиясы белгісіз тамақтан уланулар
- •Пестицидтердiңжiктелуi
- •Гигиеналықжiктемесi
- •Пестицидтерді гигиеналық бағалау
- •Пестицидтердің негізгі топтарының қысқаша сипаттамасы
- •10.2.1 Пестицидтердің ауыл шаруашылығында қолданылуына санитариялық қадағалауды ұйымдастыру
- •Зерттеуге сынама алу
- •Пестицидтің қалдық мөлшерін анықтау үшін алынған сынаманы лабораториялық зерттеу
- •Азық-түліктегі пестицидтің микромөлшерін анықтау әдістері.
- •Пестицидтің азық-түліктегі қалдық мөлшерін анықтауғажүргізілген сараптаманың қорытындысын жазу
- •10.2.2 Пестицидтер тиісті мөлшерден асып кеткен жағдайда азық-түліктерді іске жаратудың жолдары
- •«Тамақтан улануды ескерту бойынша сэқб-ғы ұйымдастыру жұмыстары» Тамақтан улануды санитариялық-эпидемиологиялық тергеу
- •Санитариялық-эпидемиологиялық станция мамандарымен тамақтан улану індетін тергеу алгоритмі
- •Тамақтан улануды тергеу мен медициналық жәрдем көрсету барысындағы емдеу және санитарлық дәрігер істерінің өзара тығыз байланысы
- •Тамақтан улану туралы шұғыл хабарлама
- •Тамақтан улану кезінде зардап шеккендерге сауал қою формасы
- •Сынама үлгілерін алу және лабораторияға жеткізу
- •Тамақтан улануды тергеу актысын құрастыру
- •Тағамдықбояуыштар
- •Тағамдыққышқылдар
- •Технологиялықпроцестi жылдамдатқыштар
- •Консерванттар
- •Металданжасалғаныдыстар
- •Темiрменшойыннанжасалғаныдыстар
- •Полиолефиндер
- •Поливинилхлорид
- •Фторопластар
- •Полистирол
- •Полиакрилаттар
- •Аминопласттар
Полиолефиндер
Кеңтарағанполиолефиндергемыналаржатады: төменгi, орташа, жоғарғықысымдағыполиэтилендер, полипропилен, полибутилен. Полиэтиленагрессивтi ортағахимиялықтұрақтылығыжоғары, ылғалөткiзбейдi, аязғашыдамды. -15 градустан 110 градусқа (С) дейiншыдамды. Ауаныңоттегiсi менультракүлгiнсәулелердiңәсерiненескiредi. Полиэтиленпленкатүрiндеәртүрлi өнiмдердi (нан, сүт, балық, кондитерлiкбұйымдар, сусымалыөнімдер) орауғақолданылады. Полипропиленненконсервiлеугеқолданылатынқақпақтар, қоғамдықтамақтанукәсiпорынындапайдаланылатын шайтабақтар (поднос), ыдысжуатынмашинаныңдеталдарыдайындалады.
Санитариялық-химиялық, токсикологиялыққасиеттерi бойыншаполиолефиндерзиянсыззаттарғажатады. Бiрақкейжағдайдаолардыңқұрамындаболатынжекелегенхимиялыққосындылартағамдықөнiмдердiңорганолептикалыққасиеттерiннашарлатуымүмкiн. Полиолефиндерүшiнгигиеналықтұрғыданшектеушi болыпматериалдарменөнiмдердiң, сығындылардыңорганолептикалыққасиеттерiнеәсерi саналады.
Поливинилхлорид
Полимерматериалдардыңмаңыздыөкiлi. Оғантөзiмдiлiк, қаттылық, химиялықтұрақтылыққасиеттерi тән. Минус 10 градустан 65 градусқадейiншыдамды. Поливинилхлоридтеназық-түлiккеарналғанұсақтараларды, қондырғылардыңбөлектерiн, трубалардайындайды. Поливинилхлоридтiңбiртүрi – поливинилдi спирттеншұжықтың, қаттысырлардыңқабықшаларындайындайды. Поливинилхлоридсуда, спиртте, бензиндеерiмейдi, минералқышқылдардыңәсерiнетұрақты.
Фторопластар
Бұларэтиленқатарындағыфторланғанкөмiрсутегiнiңтехникалықаталуы. Мұндағысутегi атомынфторнемесехлормолекулаларыменалмастыруарқылысуыққа, температурағатөзiмдiлiгiмен, химиялықтұрақтылығымен, мықтылығыменсипатталатынматериалдаралуғамүмкiндiкбередi. Фторопластардыңнеғұрымкеңтарағанөкiлi болыпфторопласт-4 саналады. Олкейдефторлон-4 делiнсе, алшетелдердетефлондепаталады. Химиялықтұрақтылығыбойыншафторопласт-4 белгiлi пластмассаларменқатарпайдалыметалдардан даасыптүседi. Концентрацияланғанматериалдар, органикалыққышқылдар, сiлтiлер, ерiткiштербұлполимергеәсеретпейдi. Олжоғарыылғалдылыққашыдамдылықпен, атмосфералықтөзiмдiлiкпенсипатталады, олардыңөнiмдерi минус 270 градустан плюс 250 градусаралығындақолданылуымүмкiн. Гигиеналықжәнетоксикологиялыққасиеттерi бойыншафторорганикалықполимерлертөменгi молекулалыққосындылардыңкөшiп-ауысуыкезiндеқауiптiлiктудыруымүмкiн. Санитариялық-химиялықзерттеулерденегiзгi гигиеналықкөрсеткiшболыпкөмiртегi тотығының, фторлысутегiнiңсулыжәнемайлысығындыларғакөшiпауысуысаналады.
Полистирол
Ылғалғажәнемайғатөзiмдiлiгiмен, мықтылығыменсипатталады. Полистиролтүссiзоңайбоялады, одандайындалғанбұйымдардықайтаөңдеугеболады. Полимердiңкемшiлiктерi: максималдыпайдаланутемпературасы 75-80 градусқадейiн, күнсәулесiнiңәсерiненескiредi. Гигиеналықбағалаукезiндестирол 0,1 мг/лдейiнгi мөлшердесулысығындығакөшiпауысқандығыанықталған.
Полиакрилаттар
Бұлқосындылардың iшiндекеңқолданылатыныполиметилметакрилат, оныплегсигласнемесеоргшыны (оргстекло) дептеатайды. Полимермеханикалықтұрғыданжақсытөзiмдi, минералдыжәнеорганикалыққышқылдардыңараластырылғанерiтiндiлерiне, сiлтiлерге, майларғатұрақты. Полимерденкондитерлiкцехтардажәненанпiсiруөнеркәсiптерiндеқамыр, ашытқы, жемiс-жидекмассаларындайындауғақолданылатыныдыстаржасалынады.
