Ботулизм ауруының туындауындағы азық-түліктердің ролі.

Балыққаботулизм қоздырғышы эндогендi(iшегiнен) жәнеэкзогендi (сыртқыортадан) жолментүседi. Балыққоздырғыштарүшiнекiншiлiктасымалдаушыболыптабылады, албекiретұқымдасбалықтарсезiмталемес, споралар ұзақ уақыт тұра алмай нәжістерімен шығып отырады. Сондықтанбалықөсiретiнсуқоймаларының, жағалаудағытопырақтыңсанитариялықжағдайыныңмаңызызор.

Шикі балықтар сақталу кезінде, микробтар балық етіне енуі мүмкін. Балықты аумен емес, қармақпен аулағанда, денелерінің бүтіндігі бұзылып,тасымалдау, бөлшектеу, өңдеуде ботулизм қоздырғышымен зақымдалады.Тірі балықтар ботулизм қоздырғышы үшін қолайсыз орта.

Консервілер ботулизм ауруын көкөніс, жемiс, ет консервілеудегi гигиеналық,технологиялық, жылуменөңделуталаптардыңқадағалан-бауымен байланысты, ол шикiзаттың топырақтағы ботулизм спорасымен ластануымен түсіндіріледі.

Шұжық өнімдері -бұл өнімдер ботулизм ауруында сирек жағдайда, тек шошқаның кептірілген еті жиі себепкер болған. Бірақ бұл жағдай үй жағдайында алдын ала вет.санитарлық тексеруден өтпеген мәжбүрліктен сойылған шошқаның кептірілген етінде, сою кезінде санитарлық талаптардың орындалмауы салдарынан, микробтардың өсуі мен токсин түзуіне қолайлы орта болады. Көбінесе шикілей ысталып, кептірілген ет өнімдері аса қауіптілік туындатады.

Ботулизмауруыныңпрофилактикасы:

Ботулизмпрофилактикасындаазықтардыдайындаудатағамөнеркәсiбiнде, үйжағдайындаболсадакелесi шаралардықамтиды:

1. Азықтықоздырғыштүсуденқорғау;

2. Микробтыңвегетативтi формаларыныңжойылуынқамтамасызететiнжеткiлiктi жылуменөңдеу;

3. Дайыназықтаспорадамып, микробтыңкөбеюi ментоксиннiңтүзiлуiнежолбермеу.

Консервөндiрiстерiндегi қолданылатынконсервiлеуәдiстерi барлықтехнологиялықталаптарменсанитариялықережелерорындалса, микробтыңтолықжойылуыннетiршiлiгiнтежеудi қамтамасызетедi. Негiзiненконсервiлеугеалынатыншикiзаттыңсапасы, сақталу, тазартылу, тасымалданужағдайындағыталаптарорындалуыныңмаңызызор.

Тағамөнеркәсiбiндеқолданылатынсудыңсапасы«Ауыз су» санитариялық-ережелер мен талаптарынасайболуыкерек.

СЭСмамандарыменсанитариялықағартуүйiнiңқызметкерлерi халықарасындажалпыақпаратқұралдарынқолданаотырып, үйжағдайындағыконсервiлеудiңгигиеналықталаптарыжөнiндекеңiненүгiт-насихатжұмыстарынжүргiзуi қажет. Әсiресе,

1)үйжағдайындасаңырауқұлақ, ет, балық, аскөктердi консервiлеугеқолданбау;

2)шикiзаттыңқұрамындатабиғиқышқылдарыболмасамiндеттi түрдесiркенелимонқышқылынрецептурағасәйкесқосу;

3)консервiлеугетекбалауса, жаңажұлынған, бүлiнубелгiлерi жоқкөкөнiстерменжемiстерқолдану;

4)көкөнiстерменжемiстердi топырағынанмұқиятжуып, жұмсақщеткақолданып, тазарту;

5) жылуменөңдеурежимi меныдыс, қақпақтарынстерилдеуталаптарынқатаңқадағалау;

6)үйжағдайындағыконсервiлердi мүмкiндiгiншетөменгi сақтап, бомбаждыбанкалардыжою;

7)жалпыбазарлардаүйжағдайындаәзiрленгенконсервiлердi сатуғатыйымсалынады;

8) балықөндiрiсiндебалықтыаулауда, iлмектi, тескiшқұралдарқолданбай, балықбүтiндiгiнбұзбайтынауларқолданғанжөн.

9) балықсақталуы, тазартылуы, өңделуi, тасымалдануыкезiндесанитариялықталаптарқадағаланып, бөлшектенгенбалықтарғатүйiрлi тазамұздарқолдану; балық тұздықтары 10%-н кем болмауы қажет

10)еткомбинатындамалдысою, терiсiнсыпыру, ұшалардыбөлшектеу, iшек-қарындыажыратукезiнделастанбауынқадағалап,щетка-душқолданаотырып, тазалау.

11)Еттi бөлшектеубөлмесiнiңтемпературасы 12⁰С, бөлшектеутақтайларыәрдайымыстықбуменөңделiп, тазартылыпотырукерек. Еттi 2-4⁰С-татұздауқажет.

12)үйжағдайындадайындалғанетөнiмдерiненкөбiнесеысталғаншошқаныңетi себепшi болады, ыстаудыңтехнологиялық, температуралық өңдеу талаптарынқадағалау.

13)Кез-келгеназықтытұтынаралдындажануартектi өнiмдергеветеринарлықкуәлiк, басқаазықтардыңсәйкестiксертификатыарқылысапалығынакөзжеткiзiпқолдану.