Семинар тақырыбы: Өндіріс режимі мен қызметкерлердің жеке режимі

1. Герцберг теориясы бойынша қажеттіліктердің түрлері және олардың өзара әсері.

2. Марапаттау көлемі қызметкердің орындаған жұмысының көлеміне байланысты болатын өтемақы жүйесі.

3. Өндірістің икемділігіне талаптар

Негізгі әдебиеттер: 15(б.17-23), 17 (б.75-86)

Қосымша әдебиеттер: 5 (б.75-86)

Семинар тақырыбы: Жұмысшылардың еңбек өтелу ақысының жүйесі

1. Қазақстан Республикасындағы еңбекақы төлемдерін арттыру мен жұмысшылардың жағдайын жақсарту бағыттары.

2. Еңбекке ақы төлеу тәртібі мен еңбек ресурстарын қорғау жағдайы

Негізгі әдебиеттер: 11 (б.17-23), 12 (б.25-36),

Қосымша әдебиеттер: 2 (б.25-36), 5 (б.45-66)

Семинар тақырыбы: Кәсіпорынды басқаруға персоналдың қатысуы

1. Қызметкердің және кәсіпорынның еңбек потенциялының дамуы.

2. Персонал басқару жүйеснің ұйымдастырушылық құрылымын құру кезеңдері.

3. Отандық және шетелдік ұйымдарға кадр бөлімінің функцияларының айырмашылығы

Негізгі әдебиеттер: 21(б.17-23), 22 (б.25-36)

Қосымша әдебиеттер: 4(б.31-36),

Семинар тақырыбы: Адам ресурстарын басқарудағы шетелдік тәжірибе

1. Басқарудың американдық және жапондық әдістерінің ерекшеліктері.

2. Дамыған елдердегі кадр саясатының негізгі функциялары.

3. Мамандарды дайындау тәжірибесі мен қасиеттері (АҚШ, Жапония)

Негізгі әдебиеттер: 24(б.7-22), 25 (б.15-26)

Қосымша әдебиеттер: 5(б.11-18)

Тәжірибелік тапсырмалар

1-тапсырма. Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін тадау

Сабақтың мазмұны.

Ұйымдастыру бөлімі:

• оқытушы мен студенттердің танысуы;

• оқу курсының мақсатын анықтау;

• оқудың объектісі, заты және әдісі;

• курстың құрылымы, логикасы және мазмұны;

• кіші топтарға бөлу;

• кәсіпорын мен құрылымдық қызметтер бөлімшесіндегі персоналдың саны және сапалық параметрлерімен қамтамасыз етуді зерттеу;

• кәсіпорында персоналдың тиімділігін анықтау, интенсивті және экстенсивті пайдалануды бағалау;

• кәсіпорын персоналын толық және тиімді пайдалану мүмкіншіліктерін анықтау.

Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін талдау.

Кәсіпорынды еңбек ресурстарымен қамтамасыз ету мен оны қолдану тиімділігінен барлық жұмыстың көлемі мен құрал-жабдықтарды, машиналарды, механизмдерді қолдану деңгейі байланысты болады, осының себебінен өнім өндіру көлемі оның өзіндік құны, таза табыс және т.б. экономикалық көрсеткіштері өзгеріп отырады.

Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін нақты кезеңдегі қызметкерлер санын, категориясын, мамандығын жоспар бойынша қажеттілікпен салыстыру арқылы анықталады. Көбінесе кәсіпорындарды аса маңызды, қажетті мамандармен қамтамасыз ету мәселесін талдауға көп назар аударылады.

1.1 – кесте.

Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуі

Жұмыскерлер категриясы	Саны		Қамтамасыз етілгені, %
Сонымен қатар, жұмысшылар, олардан: пішуші	160	164	102,5
инженерлік-техникалық қызметкерлер мен кызметшілер	40	36	90,0

Сонымен қатар, персоналдың сапалық құрамын біліктілік деңгейі бойынша талдау қажет (1.2.-кесте).

1.2-кесте.

Біліктілік деңгейіне байланысты жұмысшылардың құрамы

Жұмысшылар разряды	Тарифтік коэффи- циенттер	Жыл соңындағы жұмысшылар саны, адам
		өткен жылы өткен жыл	есеп беру жылы
1	1,00	10	9
2	1,30	15	13

Жұмысшылардың орташа тарифтік коэффициенті мен орташа тарифтік разрядына қарап, оның біліктілік деңгейі есеп беру жылында арифметикалық орташа өлшенген есеппен санағанда бірнеше рет көтерілген.

Жұмысшылардың біліктілік деңгейі көбінесе жасына, еңбек өтіліне (стаж), біліміне және де т.б. байланысты болады. Сондықтан талдау процесінде жұмысшының осы белгісінің өзгеру құрамы зерттеледі.

1.З-кесте.

Кәсіпорын еңбек ресурстарының сапалық кұрамы

Көрсеткіш	Жұмысшылардың жыл соңындағы саны		Меншіктік үлесі, %
	өткен жыл	есеп беру жылы	өткен жыл	есеп беру жылы
Жұмысшылырадың тобы: жасына қарай, 20 жасқа дейін	15	9	10	5
20-дан 30-ға дейін	15	25	10	13
30-дан 40-қа дейін	30	34	20	20
40-тан 50-ге дейін	30	81	20	30
50-ден 60-қа дейін	38	34	26	20
60-тан үлкен	21	17	14	10
Барлығы	150	170	100	100
Біліміне қарай: бастауыш	5	-	3,3	-
Аяқталмаған орта	30	34	20	20
Орта маманданған	105	119	70	70
Жоғары білім	10	17	6-7	10
Барлығы	150	170	100	100
Еңбек өтіліне байланысты: 5 ж дейін	15	20	10	12
5-тен 10-ға дейін	22	22	15	13
10-нан 15-ке дейін	30	43	20	25
15-тен 20-ға дейін	45	46	30	27
20-жоғары	38	39	25	23
Барлығы	150	170	100	100

Жұмыс күшінің қозғалысы арқасында олардың сапалық құрамы өзгеріп отыратындықтан бұл мәселеге талдау кезінде көп назар аударылады.

1.4- кесте.