- •Жалпы физиология Студенттерге арналған әдістемелік оқу - құралы Алматы, 2013 ж.
- •1. Қозғыш тіндер физиологиясы і. 1.1. Тақырып: Қозғыштық. Қозғыштықтың көрсеткіштері. Қозғыш тіндердің биоэлектрлік құбылыстары.
- •VI. Студенттердің өзіндігінен дайындалуға арналған сұрақтар:
- •V. Ақпараттық дидактикалық бірлестік.
- •Жұмыс №1. Бақаны қимылсыздандыру тәсілі.
- •Жұмыс №2. Жүйке-ет препаратын даярлау тәсілі.
- •4.2. Гальванидің екінші тәжірибесі (металсыз жиырылу).
- •Жұмыс №3. Қозу табалдырығын тура және жанама тітіркендіру арқылы анықтау әдісі.
- •Жұмыс № 4. Қозатын тіндердегі биоэлектрлік құбылыстар.
- •4.1. Гальванидің бірінші тәжірибесі.
- •Жұмыс № 5. "Екінші тетанус" тәжірибесі (Маттеучидің тәжірибесі).
- •Жұмыс № 6. Электромиография.
- •Жұмыс № 7. Жақ еттерінің биологиялық потенциалдарын жазып алу.
- •Жұмыс № 8. Хронаксиметрия.
- •VI. Студенттердің өзіндігінен дайындалуға арналған сұрақтар:
- •V. Ақпараттық дидактикалық бірлестік. Зертханалық жұмыстарды жүргізу әдістері мен аннотациясы.
- •Балалар қозғалтқыш аппаратының жас ерекшелігі
- •Парабиоз. Синапстардың физиологиялық қасиеттері.
- •Vі. Студенттердің өзіндігінен дайындалуға арналған сұрақтары:
- •V. Ақпараттық дидактикалық бірлестік. Зертханалық жұмыстарды жүргізу әдістері мен аннотациясы. Жұмыс №1. Жүйке талшығы бойымен қозудың жеке өтуі.
- •Жұмыс №2. Жүйке талшықтарының қажымауы.
- •Жұмыс №3. Парабиоз.
- •Жұмыс №4. Қозудың жүйке талшығы бойымен екі бағытта тарауы.
- •Жұмыс №5. Жүйкенің тұтастығы туралы заң.
- •Жұмыс №6. Жүйке-бұлшықет түйіспесіндегі қозу өтуінің бұзылуы.
- •Ерте онтогенездегі қозғалтқыш нейромотор бірлігінің сипаттамасы.
- •1.4. Қозғыш ұлпалар физиологиясына арналған ситуациялық есептер
- •Қозғыш тіндер физиологиясы бойыншы тест сұрақтары
- •2. Орталық және вегетативтік жүйке жүйесі физиологиясы
- •2.1. Тақырып: Орталық жүйке жүйесінің рефлекстік қызметі. Жұлын рефлекстері. Рефлекс уақыты
- •III. Сабақтың мақсаты:
- •IV. Студенттердің өздігінен дайындалуына арналған сұрақтар:
- •Ақпараттық-дидактикалық жиынтық.
- •2.2. Тақырып: Жүйке орталықтары, олардың физиологиялық қасиеттері. Ожж-дегі тежелу. Ожж-нің рефлекстерді үйлестіру (координациялау) қызметі.
- •III.Сабақтың мақсаты:
- •IV. Студенттердің өздігінен дайындалуына арналған сұрақтар:
- •V. Ақпараттық-дидактикалық жиынтық.
- •Бір ізді жинақы қозу Кеңістіктік жинақы қозу
- •I. 2.3. Тақырып: Вегетативтік жүйке жүйесі. Ми бағанасының тонустық рефлекстері.
- •III. Сабақтың мақсаты:
- •IV. Студенттердің өздігінен дайындалуына арналған сұрақтар:
- •Ақпараттық-дидактикалық жиынтық.
- •2.4. Мәселелік тапсырмалар:
- •11. Парасимпатикалық жүйке жүйесінің 1-нейрондарының орналасқан жерлері:
- •12. Ахилл рефлексінің жұлындағы орталығы
- •13. Рефлекс доғасы звеносы мен қызметі арасындағы сәйкестілік
- •14. Тізе рефлексінің жұлындағы орталығы
- •15. Рефлекстің орталық уақыты дегеніміз -
- •3. Ішкі сөлініс бездер физиологиясы
- •III. Сабақтың мақсаты: Студент білуі қажет:
- •Студент орындауы қажет:
- •IV. Студенттердің өздігінен дайындалуына арналған сұрақтар:
- •Ақпараттық дидактикалық жиынтық:
- •Сабақтың мазмұны
- •3.2. "Ісб физиологиясы" тақырыбы бойынша мәселелік тапсырмалар
- •4. Қосымша
- •Арқылы қозудың таралу механизмі.
- •Ұсынылатын әдебиеттер тізімі Негізгі әдебиеттер:
- •Қосымша әдебиеттер:
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Қосымша әдебиеттер:
- •Ағылшын тілінде:
- •Қосымша әдебиеттер:
- •Қозғыш тіндер физиологиясы................................................ .........3
Бір ізді жинақы қозу Кеңістіктік жинақы қозу
4-жұмыс. Аяқты жазу рефлексі орталығының доминантты қозуы
Жұмыстың орындалуы: Тәжірибе жұлынды бақаға жасалады. Жотаны бойлай отырып сегізкөзден 1,5-2,0 см жоғары жерден бастап, ұршық буынына дейінгі арадағы арқа көлденең тарта тілінеді. Тілінген теріні сыртқа қарай қайырып, ұршық буынының тұсынан санның тамыр-жүйке шоғырын тауып алады. Финдер инесіне сабақталған жіпті осы шоғырдың астынан өткізеді. 1 Гц жиілікте қозу табалдырығына тең күшпен табан терісін тітіркендірсе, бақаның сирағы бүгіледі. Сонан соң, бірінші электродпен астынан өткізілген жіппен сан терісінің жүйкесін көтеріп, табалдырыққа тең күшпен тітіркендіреді. Мұнымен қатар екінші электродпен бақа табанын тітіркендіреді. Сол кезде жазылу рефлексінің орталығы доминантты қозуға келеді . Сондықтан бүгілудің орнына жазылу рефлексі жүреді.
5-жұмыс. Бақаның құшақтау рефлексі орталығының
доминантты қозуы
Жұмыстың орындалуы: Жұлынды бақаны астыңғы иегінен штативке іліп, зерттеуші оның көкірек терісін бармағымен басады. Сол кезде бақа бармақты құшақтап алады, осы сәтте оның артқы аяғының терісін пинцетпен шымшып алса, құшақтау рефлексі одан сайын күшейе түседі.
I. 2.3. Тақырып: Вегетативтік жүйке жүйесі. Ми бағанасының тонустық рефлекстері.
II. Тақырыптың маңыздылығы: Вегетативтік жүйке жүйесі ішкі ағзалардың қызметін, зат алмасуын, өсіп-өну үрдістерін реттейді. Вегетативтік қызметтер біздің ырқымызға бағынбайды. Вегетативтік жүйке жүйесі құрылымының қалыптасуы мен жетілуі, дүниеге келуге дейінгі жүйке жүйесінің ажыратылуынан бастап, дүниеге келгеннен кейін бірнеше жылдан соң аяқталады. Вегетативтік жүйке жүйесінің морфологиялық және функциялық ерекшеліктерін білу болашақ дәрігерлерге аурулардың патогенезін түсіну және оларды анықтап, дұрыс ем қолдану үшін керек.
III. Сабақтың мақсаты:
Студент білуі қажет:
1. Сомалық және вегетативтік жүйке жүйесінің морфо-физиологиялық
ерекшеліктері.
2. ВЖЖ-нің физиологиялық ерекшеліктері.
3. ВЖЖ-нің рефлекстік доғасы.
4. Холинергилік және адренергилік жүйке талшықтары.
5. Вегетативтік рефлекстер.
6. Вегетативтік қызметтің орталықтары.
7. Статикалық және стато-кинетикалық рефлекстер.
Студент орындауы қажет:
1. Данини-Ашнер(жүрек-көз рефлексі).
2. Студенттерден Геринг рефлексін бақылау.
3. Сопақша ми ядросын және құрсақ қуысындағы ағзалардың.
рецепторларын тітіркендіру нәтижесінде туатын жүректің вегетативтік
рефлекстері.
IV. Студенттердің өздігінен дайындалуына арналған сұрақтар:
1. Сомалық және вегетативтік жүйке жүйесінің морфологиялық-физиологиялық ерекшеліктері.
2. ВЖЖ-нің физиологиялық ерекшеліктері.
3. ВЖЖ-нің рефлекстік доғасы.
4. Холинергилік және адренергилік жүйке талшықтары.
5. Вегетативтік рефлекстер.
6. Симпатикалық және парасимпатикалық жүйке жүйесінің әртүрлі ағзаға
әсер етуінің жалпы сипаттамасы.
7. Ми бағанасының тонустық рефлексті атқарудағы рөлі.
8. Статикалық және стато-кинетикалық рефлекстер.
