5 Тәжірибелік тапсырмаларды орындаудағы оқушылардың өзіндік жұмысы

(45-50 мин):

Тапсырма 1.

Тұрақты пломбалардан цементтер тобына жататын материалдарды дайындау техникасы.

Айнадан жасалған пластинка, шпатель және цемент алынады. Айнаға арнайы қасықпен не шпательмен ұнтақ алынып, оның жанына бір тамшы ерітінді тамызылады. Шпательмен ерітінді жайылып оған аз- аздан ұнтақ қосылады да араластырылады. Ұнтақты қамыр тектес пайда болғанша қосылады. Дайындау уақыты 45 – 60 секунд.

6 Күнделіктермен жұмыс істеу:

әр түрлі топқа жататын пломбалық материалдарды дайындау ережесін күнделіктерге жазып түсіреді.

7. Өткен сабақты пысықтау (10 мин)

I-вариант

11. Тұрақты пломбалық материалдарға қойылатын талаптар:

А) тіске шайнау кезінде түсетін механикалық әсерге, қысымға, үйкеленуге төзімді болуы керек

Б) ауыз қуысының сұйықтықтарының, сілекенйдің әсеріне химиялық тұрақты болуы керек

В) көлемін және көрінісін ұзақ уақытқа өзгертпеуі керек

Г) ағзаға, шырышты қабыққа және тіс тіндеріне зиянгды әсері болмауы керек

Д) барлық жауабы дұрыс

12. Цемент ұнтағының құрамындағы төмендегі зат оның жабысқақтығын қамтамасыз етеді:

А) алюминий тотығы

Б) ортофосфор қышқылы

В) кремний тотығы

Г) мырыш тотығы

Д) көмір сулары

13. Тұрақты пломбалық материалдарға қойылатын талаптар:

А) ұлпаны термиялық жолмен тітіркендірмеу үшін төмен жылу өткізетін болу керек

Б) термиялық кеңеюдің жылулық коэфиценті тістің қатты тіндеріне жақын болуы керек

В) пломбаны қуысқа ендіру, оны мүсіндеукезінде оңай болу үшін ол жұмсақ болуы керек

Г) пломба тіс қабырғаларына жақсы жабысуы және тіс түсіне сәйкес болуы керек

Д) барлық жауабы дұрыс

14. Тұрақты пломбалық материалдарға қойылатын талаптар:

А) ұлпаны термиялық жолмен тітіркендірмеу үшін төмен жылу өткізетін болу керек

Б) ауыз қуысының сұйықтықтарының, сілекенйдің әсеріне химиялық тұрақты болуы керек

В) пломбаны қуысқа ендіру, оны мүсіндеукезінде оңай болу үшін ол жұмсақ болуы керек

Г) ағзаға, шырышты қабыққа және тіс тіндеріне зиянгды әсері болмауы керек

Д) барлық жауабы дұрыс

15. Мырыш фосфатты цементтерді қару уақыты:

А) 30 – 40 секунд

Б) 50 – 60 секунд

В) 60 – 90 секунд

Г) 100 – 120 секунд

Д) 1 – 2 минут

16. Силикат цемент пломбаларын қолданғанда ұлпа төмендегі заттың әсерінен өлеттенеді:

А) кремний қышқылынан

Б) фтор қосындыларынан

В) мышяк қышқылынан

Г) жақсы жабыспағандықтан

Д) тез қатып қалуынан

17. Композициялық пломбалық материалдардың астына оқшаулау үшін төмендегі пломбаны қойып болмайды:

А) фосфат цементті

Б) цинкоксиэвгенол цементті

В) бактерицитті цементті

Г) стеклоиномерл цементті

Д) висцин цементті

18. Цементтерді қолдану орны

А) ортодонтиялық аппараттарды бекітуде

Б) тұрақты пломбаны оқшаулауда

В) жасанды сауытты бекітуде

Г) арналарды пломбалауда

Д) барлық жауабы дұрыс

19. Алюминий тотығы пломбаға

А) қаттылық пен мықтылық береді

Б) жылтыр түс береді

В) жақсы жабысқақтық береді

Г) жұмсақтық береді

Д) барлық жауабы дұрыс

10. Магний тотығы пломбаға

А) қаттылық пен мықтылық береді

Б) жылтыр түс береді

В) жақсы жабысқақтық береді

Г) жұмсақтық береді

Д) барлық жауабы дұрыс

II-вариант

1.Композициялық пломбалық материалдардың астына оқшаулау үшін төмендегі пломбаны қойып болмайды:

А) фосфат цементті

Б) цинкоксиэвгенол цементті

В) бактерицитті цементті

Г) стеклоиномерл цементті

Д) висцин цементті

2. Тұрақты пломбалық материалдарға қойылатын талаптар:

А) тіске шайнау кезінде түсетін механикалық әсерге, қысымға, үйкеленуге төзімді болуы керек

Б) ауыз қуысының сұйықтықтарының, сілекенйдің әсеріне химиялық тұрақты болуы керек

В) көлемін және көрінісін ұзақ уақытқа өзгертпеуі керек

Г) ағзаға, шырышты қабыққа және тіс тіндеріне зиянгды әсері болмауы керек

Д) барлық жауабы дұрыс

3. Магний тотығы пломбаға

А) қаттылық пен мықтылық береді

Б) жылтыр түс береді

В) жақсы жабысқақтық береді

Г) жұмсақтық береді

Д) барлық жауабы дұрыс

4. Алюминий тотығы пломбаға

А) қаттылық пен мықтылық береді

Б) жылтыр түс береді

В) жақсы жабысқақтық береді

Г) жұмсақтық береді

Д) барлық жауабы дұрыс

5. Цементтерді қолдану орны

А) ортодонтиялық аппараттарды бекітуде

Б) тұрақты пломбаны оқшаулауда

В) жасанды сауытты бекітуде

Г) арналарды пломбалауда

Д) барлық жауабы дұрыс

6.Цемент ұнтағының құрамындағы төмендегі зат оның жабысқақтығын қамтамасыз етеді:

А) алюминий тотығы

Б) ортофосфор қышқылы

В) кремний тотығы

Г) мырыш тотығы

Д) көмір сулары

7. Тұрақты пломбалық материалдарға қойылатын талаптар:

А) ұлпаны термиялық жолмен тітіркендірмеу үшін төмен жылу өткізетін болу керек

Б) термиялық кеңеюдің жылулық коэфиценті тістің қатты тіндеріне жақын болуы керек

В) пломбаны қуысқа ендіру, оны мүсіндеукезінде оңай болу үшін ол жұмсақ болуы керек

Г) пломба тіс қабырғаларына жақсы жабысуы және тіс түсіне сәйкес болуы керек

Д) барлық жауабы дұрыс

8. Тұрақты пломбалық материалдарға қойылатын талаптар:

А) ұлпаны термиялық жолмен тітіркендірмеу үшін төмен жылу өткізетін болу керек

Б) ауыз қуысының сұйықтықтарының, сілекенйдің әсеріне химиялық тұрақты болуы керек

В) пломбаны қуысқа ендіру, оны мүсіндеукезінде оңай болу үшін ол жұмсақ болуы керек

Г) ағзаға, шырышты қабыққа және тіс тіндеріне зиянгды әсері болмауы керек

Д) барлық жауабы дұрыс

9. Мырыш фосфатты цементтерді қару уақыты:

А) 30 – 40 секунд

Б) 50 – 60 секунд

В) 60 – 90 секунд

Г) 100 – 120 секунд

Д) 1 – 2 минут

20. Силикат цемент пломбаларын қолданғанда ұлпа төмендегі заттың әсерінен өлеттенеді:

А) кремний қышқылынан

Б) фтор қосындыларынан

В) мышяк қышқылынан

Г) жақсы жабыспағандықтан

Д) тез қатып қалуынан

1-вар	1-д	2-в	3-д	4-д	5-в	6-а	7-б	8-д	9-а	10-г
2-вар	1-б	2-б	3-г	4-а	5-д	6-в	7-д	8-д	9-в	10-а

5 Оқушыларды бағалау (5 мин):

6 Сабақты қортындылау:(5 мин):

7 Үйге тапсырма: (5 мин)

Оқыту модулі Д1 - Стоматологиялық науқасты тексерудің негізгі әдістері

Өзіндік дайындалуға арналған сұрақтар:

1. Тексерудің негізгі әдістері дегеніміз не?

2. Сұрау дегеніміз не?

3. Қарап тексеру дегеніміз не?

4. Шұқып тексеру (зондтау) дегеніміз не?

5. Қағып қарау (перкуссия) дегеніміз не?

6. Сипап қарау дегеніміз не?

Үй тапсырмасын орындауға ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі:

7. Терапевтическая стоматология: руководство к практическим занятиям. Максимовский Ю.М.-М 2010

8. Терапевтическая стоматология. Боровский Е.В-М,2008г.

Қосымша:

5. Терапевтическая стоматология Царинский М.М Ростов на Дону, «Феникс» 2008 г.

6. Д.О.Мирзаева . Тіс пен ауыз қуысы ауруларын емдеу және алдын алу –оқу әдістемелік құрал Түркістан 2011 жыл

Стероидные противовоспалительные препараты. Классификация. Механизм действия и фармакологические эффекты.

Стероидные противовоспалительные препараты созданы на основе глюкокортикоидов естественных гормонов коры надпочечников.

Классификация

• Естественные глюкокортикоиды: кортизон, гидрокортизон.

• Синтетические глюкокортикоиды

• Негалогенизированные: метилпреднизолон, преднизолон. Галогенизированные (фторированные): бетаметазон (дипроспан*), дексаметазон, триамцинолон (кеналог*, полькортолон*, триакорт*).

Механизм действия и фармакологические эффекты

Глюкокортикоиды — гормоны, вырабатываемые корой надпочечников. Выделение их регулируется адренокортикотропным гормоном (АКТГ) гипофиза. Действуют глюкокортикоиды внутриклеточно на уровне ядерных структур, взаимодействуя со специфическими глюкокортикоидными рецепторами в цитоплазме клеток-мишеней. Образовавшийся гормонорецепторный комплекс подвергается конформационным изменениям, активируется, проникает в ядро клетки, где, связываясь с ДНК, оказывает влияние на экспрессию ряда генов. Влияя на транскрипцию широкого спектра генов, глюкокортикоиды оказывают существенное влияние на углеводный, белковый, жировой, пуриновый обмены и водно-солевой баланс. Активируя глюконеогенез в печени посредством утилизации аминокислот и снижая захват глюкозы клетками периферических тканей, глюкокортикоиды повышают концентрацию глюкозы в крови и гликогена в печени. Они тормозят биосинтез белка и усиливают его катаболизм в мышцах, соединительной ткани и коже, оказывают антианаболический эффект. При длительном их применении наблюдаются мышечная слабость, остеопороз, замедление процессов регенерации, у детей задержка роста, происходит перераспределение жира с увеличением его содержания в области верхней половины туловища, увеличивается концентрация жирных кислот и триглицеридов, развивается гиперхолестеринемия. За счет мине-ралокортикоидной активности глюкокортикоиды задерживают натрий и воду и увеличивают выведение калия и кальция.

В медицинской практике глюкокортикоиды используют в качестве высоко­активных противовоспалительных, противоаллергических, противошоковых и иммуносупрессивных средств.

Механизм противовоспалительного действия. Глюкокортикоиды — активные ингибиторы всех фаз воспалительной реакции. Стабилизируя мембраны клеток и органелл (особенно лизосомальных), они ограничивают выход из клетки протеолитических ферментов, тормозят образование свободных радикалов кислорода и перекисей липидов в мембранах, предупреждают деструкцию тканей. Действуя на экспрессию генов, они индуцируют биосинтез в лейкоцитах липокортинов белковых ингибиторов фосфолипазы А₂и уменьшают образование в очаге воспаления ЦОГ-2, что ограничивает продукцию арахидоновой кислоты из фосфолипидов клеточных мембран и синтез ее метаболитов медиаторов воспаления (проста-ноидов, лейкотриенов и фактора, активирующего тромбоциты). Под влиянием глюкокортикоидов уменьшается в очаге воспаления количество тучных клеток, вырабатывающих гиалуроновую кислоту, суживаются мелкие сосуды, снижается проницаемость капилляров, уменьшается экссудация жидкости. Глюкокортикоиды препятствуют прилипанию нейтрофилов и моноцитов к эндотелию сосудов, ограничивают их проникновение в ткани, снижают активность макрофагов и фибробластов, подавляют лимфопоэз, синтез гликозаминогликанов и белков, угнетают фазу пролиферации.

Учитывая иммунодепрессивное действие глюкокортикоидов, при воспалении инфекционного генеза их следует сочетать с антимикробной терапией.

Иммунодепрессивный эффект глюкокортикоидов обусловлен снижением уровня циркулирующих лимфоцитов и макрофагов, нарушением продукции и действия ряда интерлейкинов и других цитокинов, регулирующих различные фазы иммунного ответа, подавлением активности Т- и В-лимфоцитов, снижением продукции иммуноглобулинов, понижением содержания комплемента в крови, образованием фиксированных иммунных комплексов, угнетением образования фактора, ингибирующего миграцию макрофагов.

Противоаллергигеское действие глюкокортикоидов обусловлено подавлением различных стадий иммуногенеза. Они замедляют созревание и снижают количество циркулирующих базофилов, блокируют синтез и высвобождение из сенсибилизированных тучных клеток и базофилов медиаторов аллергии немедленного типа (гистамина, гепарина, серотонина и др.) и снижают чувствительность к ним эффекторных клеток, подавляют развитие лимфоидной и соединительной ткани, уменьшают количество Т- и В-лимфоцитов и тучных клеток, угнетают антителообразование.

Противошоковое и антитоксигеское действие глюкокортикоидов обусловлено участием их в регуляции сосудистого тонуса, водно-солевого баланса, а также повышением активности ферментов печени, участвующих в процессах биотрансформации эндогеных и экзогенных веществ. Они повышают чувствительность сосудов к катехоламинам и усиливают действие ангиотензина II, уменьшают проницаемость сосудов, задерживают натрий и воду, вследствие чего возрастает объем плазмы крови, уменьшается гиповолемия, нормализуется сосудистый тонус, улучшается сократимость миокарда, повышается АД.