- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі м.Әуезов атындағы оңтүстік қазақстан мемлекеттік университеті
- •Зертханалық практикум
- •Оқу құралы
- •Мазмұны
- •«Процестер және аппараты» курсы жалпы инженерлiк дайындауда қорытындылаушы, ал арнаулы (инженерлiк) дайындық бағытында негiз қалаушы пән болып табылады.
- •Зертханалық жұмыс № 1
- •Құбырдың гидравликалық кедергісін анықтау
- •1.1. Теориялық бөлім
- •Қондырғыны сипаттау
- •1.3. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •Жергілікті кедергілерді анықтау
- •1.4. Есептеуді жүргізу тәртібі
- •1.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 2 сұйықтың қозғалыс режимін анықтау
- •2.1. Теориялық бөлім
- •2.2. Қондырғының сипаттамасы
- •2.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •2.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •2.5. Бақылау сұрақтары
- •Зерханалық жұмыс № 3 Қатты заттар бөлшектерін қабатының жалған сұйылу гидравликасын зерттеу
- •3.1. Теориялық бөлім
- •3.2. Қондырғының сипаттамасы
- •3.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •3.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •3.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 4 Араластыруға жұмсалған энергияны анықтау
- •4.1. Теориялық бөлім
- •4.2. Қондырғыны сипаттау
- •4.3. Жұмысты жүргізу әдісі
- •4.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •5.2. Қондырғыны сипаттау
- •5.3. Жұмысты жүргізу реті
- •5.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді талдау
- •5.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 6 Сүзу процесінің турақтыларын анықтау.
- •6.1 Теориялық бөлім
- •6.2. Қондырғының сипаттамасы
- •6.1. Қондырғының сипаттамасы
- •6.4. Тәжірибе мәліметтерш өңдеу
- •7.2.Қондырғының сипаттамасы
- •7.3. Тәжірибені жүргізу жұмыстары
- •7.4.Обработка опытных данных
- •7.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 8 жылу алмастырғыштың «түтік ішінде түтік» үлгісінің жылу өту коэффициентін анықтау.
- •8.1. Теориялық бөлім
- •8.2. Қондырғының сипаттамасы және жұмыс жүргізу методикасы.
- •8.3. Қондырғының жұмысы.
- •Қондырғыны жұмысқа қосу.
- •8.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу.
- •8. 5 Бақылау сұрақтары.
- •Зертханалық жұмыс № 9 Қондырылған колоннаның (бағананың) гидравликалық кедергісін зерттеу.
- •9.1. Теориялық бөлім
- •9.2. Қондырғыны сипаттау.
- •9.3. Тәжірибені жүргізу жұмысы
- •9.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •9.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 10 радиациялық кептіру процесін зерттеу
- •10.1. Теориялық бөлім
- •Кептірудің тепе-теңдігі
- •Ылғалдың материалмен байланыс түрлері
- •Материалдың ылғалдылығы
- •Кептіру кинетикасы
- •10.2. Қондырманың сипаттамасы
- •10.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •10.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •10.5. Бақылау сұрақтары:
- •Зертханалық жұмыс № 11 Сұйықтарды жай айдау
- •11.1. Теориялық бөлім
- •11.2. Қондырғының сипаттамасы
- •11.3. Тәжірибе жүргізу тәртібі
- •11.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •11.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 12 Қысымдағы жазық бетті сүзгіні сынау
- •12.1. Теориялық бөлім.
- •13.2. Қондырғының сипаттамасы
- •12.4. Тәжірибе мәліметтерін қорытындылау
- •12.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханал ық жұмыс № 13 Циклонда газды шаңнан тазалау
- •13.1. Теориялық бөлім
- •13.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •13.3. Жұмысты жүргізу тәсілі
- •13.4. Алынған мәліметтерді өңдеу
- •Қабылданған белгілеулер:
- •13.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 14 Жалған сұйылу және пневмотасымалдаудағы екі фазалы ағын гидродинамикасының негіздері
- •14.1. Теориялық бөлім
- •Қабаттың гидравликалық кедергісі
- •Жалған сұйылу жылдамдығы
- •Ұшырып әкету (еркін қозғалыс) жылдамдығы.
- •Пневмотасымалдау (Пневмотранспорт)
- •14.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •14.3. Тәжірибені орындау тәсілі
- •14.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •14.6. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 15 Сұйық ортада араластыру процестерін зерттеу
- •15.1. Теориялық бөлім
- •Арасаластыруға жұмсалған қуаттың шығыны
- •Араластырғыштары бар аппараттардағы жылдамдық өрісі.
- •15.3. Зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •15.4. Сұйықтың еркін пішінді бетін зерттегендегі зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •15.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •16.3. Зерттеуді жүргізу әдістемесі және тәжірибе нәтижелерін өңдеу.
- •16.5. Бақылау сұрақтары
13.2. Қондырғының сипаттамасы
Лабораториялық қондырғы сүзгіш 1, суспензия түсетін бак 4, насос 3, өлшегіш ыдыс 5, құбырлар, бекіткіш – реттеуші арматурадан тұрады. I корпусқа табақша сүзгіштің тікбұрышты металдан жасалған 5 мкм тесікшелері бар материал бекітілген. Қысым манометр 15 арқылы өлшенеді. Бак су өлшеуіш шынымен 14 жабдықталған. Лабораториялық қондырғыны жұмысқа дайындау үшін суспензия шыққанда насос сүзгішпен бірнеше рет сүзіледі. Насос арқылы бактың төрт төменгі жағына S тәріздес насадка 17 арқылы суспензияның жақсы араласуы үшін бағытталады. Сүзгіш қалқандарын жуу үшін су жіберіледі, жуып болған соң су вентиль 12 арқылы ағып кетеді.
12.3. Жұмыс жүргізу тәртібі
1. Жұмыс алдында қондырғының іске жарамдылығы тексеріледі. Вентильдер 6,10,11,12,13 және пробкалы кран 9 жабық болуы қажет. Насос 3 іске қосылады, 6,7 және 16 вентильдердің көмегімен суспензияның қажетті қысымы реттеледі. Насосты жұмысқа қосқаннан кейін 5-7 мин циркуляция әсерінен суспензия бөлшектері біркелкі орналасқан соң лабораториялық тәжірибені іске асыруға болады.
2. Бірінші тәжірибе қисық сызық құру мақсаты мен сүзгіштің жоғары өнімділігін анықтау. Тәжірибе былай жасалады: 7 вентиль жабылғанда бірден 9кран сүзінді қабылдағыш 5 ашылады. 16 вентиль арқылы сүзгіштегі қысым реттеледі. 5 өлшегіш ыдысты бірінші бес тамшы пайда болғанда секундомер іске қосылып, бірден уақытында жиналған сүзінді өлшемі де белгілі болады. Өлшемдердің нәтижесі 12.1 кестеге жазылады.
Тәжірибе аяғында процесс соңының қысымын белгілеп, сонан соң вентиль 10-ны ашып бакқа 4 сүзіндіні құяды. Сонан кейін 9 кранды вентиль 10 және вентиль 7 ашады. Қондырғыда суспензияның циркуляциясынан пайда болған сүзгіш бетіндегі тұнбаны жуады.
3. Сүзудің тұрақтылығын лабораторияда анықтау үшін кемінде екі рет тәжірибе жүргізу керек. Себебі өнеркәсіптік сүзгіштердің көбіне ортадан тепкіш насос арқылы суспензия беріледі. ∆P=const процесс жүйесінде қатаң сақталмайды. Мұндағы өлшем нәтижесі 12.2 кестеге түсіріледі.
4. Тұнба массасы мен алынған сүзіндінің байланысы х=mт/V 300-500мл суспензияны алып кетеді. Сүзінді мензуркамен өлшенеді. а mт өлшеу әдісімен анықталады. егер сүзуші материал суспензияның х көлемін толықтай бірден бөле алса, бастапқы суспензия G, кг қатты/кг с, онда
х=ρс· G (12.12)
мұндағы: pс-сүзіндінің тығыздығы, кг/м3
5. Тәжірибе аяқталғанда суспензияның 1 сүзгіштен төгеміз, 5 өлшеуіш ыдыстан тұратын сүзгіштен 4 баққа сүзіндіні құяды. 10,11 вентильдер ашылады, сүзгіш жуылады.
Сурет.12.2. Қондырғының технологиялық сызбасы
1 – сүзгілеу корпусы, 2 – сүзгілеуші элемент, 3 - насос 4 – суспензия шығатын бак, 5 - өлшеуіш ыдыс, 643, 16 – вентилдер, 15-манометр, 17 - S – пішінді насадка, 14- су өлшегіш шыны.
