- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі м.Әуезов атындағы оңтүстік қазақстан мемлекеттік университеті
- •Зертханалық практикум
- •Оқу құралы
- •Мазмұны
- •«Процестер және аппараты» курсы жалпы инженерлiк дайындауда қорытындылаушы, ал арнаулы (инженерлiк) дайындық бағытында негiз қалаушы пән болып табылады.
- •Зертханалық жұмыс № 1
- •Құбырдың гидравликалық кедергісін анықтау
- •1.1. Теориялық бөлім
- •Қондырғыны сипаттау
- •1.3. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •Жергілікті кедергілерді анықтау
- •1.4. Есептеуді жүргізу тәртібі
- •1.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 2 сұйықтың қозғалыс режимін анықтау
- •2.1. Теориялық бөлім
- •2.2. Қондырғының сипаттамасы
- •2.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •2.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •2.5. Бақылау сұрақтары
- •Зерханалық жұмыс № 3 Қатты заттар бөлшектерін қабатының жалған сұйылу гидравликасын зерттеу
- •3.1. Теориялық бөлім
- •3.2. Қондырғының сипаттамасы
- •3.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •3.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •3.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 4 Араластыруға жұмсалған энергияны анықтау
- •4.1. Теориялық бөлім
- •4.2. Қондырғыны сипаттау
- •4.3. Жұмысты жүргізу әдісі
- •4.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •5.2. Қондырғыны сипаттау
- •5.3. Жұмысты жүргізу реті
- •5.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді талдау
- •5.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 6 Сүзу процесінің турақтыларын анықтау.
- •6.1 Теориялық бөлім
- •6.2. Қондырғының сипаттамасы
- •6.1. Қондырғының сипаттамасы
- •6.4. Тәжірибе мәліметтерш өңдеу
- •7.2.Қондырғының сипаттамасы
- •7.3. Тәжірибені жүргізу жұмыстары
- •7.4.Обработка опытных данных
- •7.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 8 жылу алмастырғыштың «түтік ішінде түтік» үлгісінің жылу өту коэффициентін анықтау.
- •8.1. Теориялық бөлім
- •8.2. Қондырғының сипаттамасы және жұмыс жүргізу методикасы.
- •8.3. Қондырғының жұмысы.
- •Қондырғыны жұмысқа қосу.
- •8.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу.
- •8. 5 Бақылау сұрақтары.
- •Зертханалық жұмыс № 9 Қондырылған колоннаның (бағананың) гидравликалық кедергісін зерттеу.
- •9.1. Теориялық бөлім
- •9.2. Қондырғыны сипаттау.
- •9.3. Тәжірибені жүргізу жұмысы
- •9.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •9.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 10 радиациялық кептіру процесін зерттеу
- •10.1. Теориялық бөлім
- •Кептірудің тепе-теңдігі
- •Ылғалдың материалмен байланыс түрлері
- •Материалдың ылғалдылығы
- •Кептіру кинетикасы
- •10.2. Қондырманың сипаттамасы
- •10.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
- •10.4. Тәжірибеден алынған деректерді өңдеу
- •10.5. Бақылау сұрақтары:
- •Зертханалық жұмыс № 11 Сұйықтарды жай айдау
- •11.1. Теориялық бөлім
- •11.2. Қондырғының сипаттамасы
- •11.3. Тәжірибе жүргізу тәртібі
- •11.4. Тәжірибеден алынған мәліметтерді өңдеу
- •11.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 12 Қысымдағы жазық бетті сүзгіні сынау
- •12.1. Теориялық бөлім.
- •13.2. Қондырғының сипаттамасы
- •12.4. Тәжірибе мәліметтерін қорытындылау
- •12.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханал ық жұмыс № 13 Циклонда газды шаңнан тазалау
- •13.1. Теориялық бөлім
- •13.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •13.3. Жұмысты жүргізу тәсілі
- •13.4. Алынған мәліметтерді өңдеу
- •Қабылданған белгілеулер:
- •13.5. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 14 Жалған сұйылу және пневмотасымалдаудағы екі фазалы ағын гидродинамикасының негіздері
- •14.1. Теориялық бөлім
- •Қабаттың гидравликалық кедергісі
- •Жалған сұйылу жылдамдығы
- •Ұшырып әкету (еркін қозғалыс) жылдамдығы.
- •Пневмотасымалдау (Пневмотранспорт)
- •14.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •14.3. Тәжірибені орындау тәсілі
- •14.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
- •14.6. Бақылау сұрақтары
- •Зертханалық жұмыс № 15 Сұйық ортада араластыру процестерін зерттеу
- •15.1. Теориялық бөлім
- •Арасаластыруға жұмсалған қуаттың шығыны
- •Араластырғыштары бар аппараттардағы жылдамдық өрісі.
- •15.3. Зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •15.4. Сұйықтың еркін пішінді бетін зерттегендегі зертханалық жұмысты орындау тәртібі
- •15.2. Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •Зертханалық қондырғының сипаттамасы
- •16.3. Зерттеуді жүргізу әдістемесі және тәжірибе нәтижелерін өңдеу.
- •16.5. Бақылау сұрақтары
3.2. Қондырғының сипаттамасы
Қондырғы жайма тақтаға бекітілген (сур. 3.2.) ішкі диаметрі 50 мм колонна (құбыр) К1 –ден тұрады. Құбырдың ішінде 4 металл тор бар. Әр тордың үстіне қатты бөлшектер (силикагель) бар (3 сурет). Компрессор арқылы берілетін ауа диафрагмадан (5) өтеді және В вентилінің көмегімен құбырдың (К1) төменгі торының астына беріледі. В2 вентилі ауаны атмосфераға жіберу қызметін атқарады. Гидравликалық кедергі Д2 диффенренциалды манометрмен өлшенеді. Оны П1 ауыстырып, қосқыш арқылы төменгі секцияның (1-ші қалып) , не басқа секциялардың (2,3 – қалып), немесе бүкіл құбырдың қысым айырмашылығын өлшеуге болады (4-ші қалып). Құбыр арқылы өтетін ауаның мөлшері диаметрі 9 мм диафрагмаға қосылған Д1 дифференциалды манометрдің көрсетуінен анықталады.
3.3. Тәжірибені жүргізу тәсілі
Жұмысқа кірісер алдында В1 вентилін толық жабады және атмосфераға қосатын В2 вентилін ашады. Осыдан кейін ауа компрессорын іске қосады. Ауаның алғашқы мөлшерін Д1 дифференциалды манометрінің көрсетуі шамамен 100 мм су бағанасымен болатындай етіп В1 вентилін ашады. П1 ауыстырып, қосқыштың көмегімен ауаның мөлшерін, Д1 дифференциалды манометрі арқылы төменгі секциядағы қысым айырмашылығын өлшейді. Есеп кестесіне өлшеудің қорытындысын жазып алғаннан кейін, көрсетілген тәртіппен ауаның екінші, үшінші және тағы сол сияқты ең жоғарғы мөлшеріне жеткенше өлшеулер жүргізеді. Ауаның мөлшері, дифференциалды манометрдің көрсетуімен, су бағанасымен шамамен 10 мм-ге өсіп отыруы тиіс.
Жұмыс аяқталғанда атмосфераға шығатын вентильді толық ашады, ал 1-ші вентильді жабады және ауа компрессорын тоқтатады.
Сур. 3.2. қондырғы сипаттамасы
К1 – колонна, Д1, Д2 – диф.манометры, П1 – қайта қосқыш, Д3 – диафрагма.
Тәжірибенінің өлшеу нәтижесін 3.1. кестесінің байқау хаттамасына жазады.
кесте 3.1. Байқау хаттамасы
№ пп |
Дифманометрдің көрсетуі Д1 h1, мм су.бағ |
Ауаның мөлшері V, м3/с |
Ауаның жылдамдығы w, м/с |
Д2 дифференциалды манометрдің көрсетулері (гидравликалық кедергі) h2, мм су.бағанасы. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3.4. Тәжірибелік мәліметтерді өңдеу
1. 3.1 кестедегі мәліметтер бойынша әр қабатқа Р-ның -ға байланысын көрсететін график сызады, бұл жерде:
(3.10)
мұнда: VСЕК – жұмсалған ауаның мөлшері , м3/с;
F – аппараттың диаметрі D = 50 мм болғандағы көлденең қимасының ауданы, м2.
Жұмсалған ауаның мөлшерін анықтау:
(3.11)
мұнда: - жұмсалу коэффициенті, = 0,6;
f0 – диафрагманың көлденең қимасының ауданы, диаметрі d = 9 мм, м2;
h1 –диф.манометра Д1 көрсеткіші, м;
с – манометрдегі сұйықтың тығыздығы, кг/м3;
Г –ауаның тығыздығы, кг/м3.
2. Р = f(w) графигімен ауыспалы жалған сұйылу жылдамдығын анықтайды.
3. Критикалық жылдамдық бойынша Лященко санын есептеу:
мұнда: қ – қатты бөлшектің тығыздығы, кг/м3.
4. /2, 108бет/ суретте Ly = f(Ar, ) байланысы бойынша Lу1 және = 0,4 сәйкес Lу2 белгісін табу, ал Ar белгісімен бөлшектің диаметрін анықтау:
(3.12)
5. /2, 108бет/ суретте Ly = f(Ar, ) байланысы бойынша Ar және = 1 сәйкес Lу2 белгісін табу, ол арқылы 2 ұшыру жылдамдығы мен V 2- ні есептеу:
2
=
3
;
м/с
Бөлшектерді ұшыру кезіндегі ауаның мөлшері
6. Бөлшектердің пішінін коэффициентін анықтау
(3.13)
мұнда: қ – қатты материалдың тығыздығы (силикагель), кг/м3;
- қозғалыссыз қабаттың кеуектілік, = 0,4 .
7. Әр секциядағы түйіршіктердің салмағын анықтау:
