37. Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 г. І яе роля ў гістарычным лёсе беларускага народа.

Часовы урад сваiх абяцаннняу не выконвау.Насельнiцтва Беларусi пакутвала ад цяжару утрымання больш як 2-х мiльеннай армii.Восенню 1917г. яшчэ больш пагоршылася сацыяльна-эканамiчнае становiшча.У Беларусi бальшавiкi умацавалi свае пазiцыi толькi у Мiнскiм i Гомельскiм Саветах.Сялянскiя Саветы знаходзiлiся пад уплывам эсэрау.25 кастрычнiка 1917г. бальшавiкi зверглi Часовы урад у Петраградзе.Мiнскi Савет 25 кастрычнiка абвясцiу сябе уладай.Быу арганiзаваны ваенна-рэвалюцыйны камiтэт (ВРК) на чале з

Ландэрам.Процiдзеянне бальшавiкам у Мiнску Камiтэт выратавання рэвалюцii (Калатухiн).На барацьбу з iмi бальшавiкi Мiнска вызвалi войскi з Заходняга фронту.Мiнскi Савет узяу уладу.У Магiлеве,дзе была Стаука Вярхоунага Глаунакамандуючага генерала Духонiна,з дапамогай бальшавiкоу з Петраграда на чале з прапаршчыкам Крыленка была устаноулена Савецкая улада.Армii Заходняга фронту перайшлi на бок бальшавiкоу.26 лiстапада 1917г. быу створаны выкынаучы камiтэт Зыходняй вобласцi i фронту.Тыя Саветы,дзе бальшавiкi не мелi пераважнай большасцi,распускалiся,праводзiлiся новыя выборы,якiя забяспечвалi усталяванне сваей улады.Такi характар насiла змена улады у Вiцебску i Гомелi.У лютым 1918г. бальшавiкi амаль завяршылi працу па арганiзацыi Савецкай улады у губернях,паветах.

Бальшавiкi пачалi праводзiць сацыяльна-эканамiчную палiтыку.Над прадпрыемствамi быу устаноулен рабочы кантроль.Нацыяналiзаваць паспелi толькi 11 прадпрыемствау.Рабочыя атрымалi 8-гадзiнны рабочы дзень,пачалася барацьба з беспрацоуем.Бальшавiкi змагалiся са злачынцамi.30 лiстапада 1917г. была створана у Беларусi мiлiцыя.

38. Беларусь ва ўмовах германскай акупацыі. Абвяшчэнне бнр.

На акyпованай немцамi тэрыторыi Беларyсi панавала ваенная адмiнiстрацыя. Акyпанты перадавалi фабрыкi i заводы iх былым yладальнiкам, памешчыкам вярталася iх зямля. Праводзiлiся рэвiзii прадyктаy. У германiю адправiлi толькi з Мiнска на працy 15000 чалавек. У адказ вясной 1918г. yспыхнyлi сялянскiя паyстаннi y Слyцкiм, Лепельскiм, Гомельскiм паветах. Дзейнiчалi партызанскiя атрады y ваколiцах Полацка, Вiцебска, Оршы i г.д.. У снежнi 1919г. Чырвоная Армiя заняла Мiнск, а потым замацавалася на лiнii

Вiльня-Лiда-Слонiм. На yсёй тэрыторы Беларyсi снова yмацавалася yлада бальшывiкоy. Каб прыбавiць да сябе беларyскi народ i yзняць мiжнародны прыстыж, бальшывiкi вырашылi абвясцiць БССР. 1 стyдзеня 1919г. y Смаленскy быy абнародаваны Манiфест Часовага yрада Беларyсi, якi абвясцiy yтварэнне БССР. 2-3 лютага па прапанове Свярдлова i Усебеларyскi з'езд Саветаy прыняy рашэнне аб аб'яднаннi БССР з Лiтоyскай ССР. Сyверынетэт БССР прыняyся бальшывiкамi y ахвярy iдэi сyсветнай рэвалюцыi. Быy создан савет Народных Камyнараy. З настyпленнем Палякаy Лiтоyска-Беларyская дзяржава таксама хyтка памерла як i нарадзiлася. На тэрыторыi Беларyсi бальшывiкi распачалi палiтыкy-"Ваеннага камyнiзма".

Абвяшчэнне БНР.9 сакавіка 1918 г. адбылося пашыранае пасяджэнне выканкома Савета Усебеларускага з’езда. На пасяджэнні была прынята 2-я Устаўная грамата да народа Беларусі. У гэтым дакуменце Беларусь абвяшчалася Народнай Рэспублікай.Аднак ў граматах не былі дастаткова выразна акрэслены сацыяльна-палітычныя задачы.Таму выпрацоўваецца агульная тактыка ў нацыянальным пытанні.25 сакавіка 1918 г. на сесіі Рады была прынята Устаўная грамата. Грамата павінна была завяршыць працэс самавызначэння і канчаткова канстытуіраваць утварэнне беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці. Галоўным у грамаце было абвяшчэнне незалежнасці Беларусі.Найбольшую самастойнасць Рада БНР атрымала ў галіне культуры і адукацыі.Народны сакратарыят БНР атрымаў ад нямецкага камандавання некаторыя правы і ў галіне міжнароднай палітыкі.Вось у такіх складаных умовах Рада БНР на закрытым пасяджэнні прыняла тэкст тэлеграмы германіі, у якой выказвалася падзяка за вызваленне Беларусі ад бальшавіцкага прыгнёту і анархіі.Пасылка Радай тэлеграмы выклікала востры палітычны кразіс у самой Радзе, яе пакінулі эсэры, меншавікі, яўрэйскія сацыялісты.Крызіс прывёў да расколу БСГ.Пасля вайны на вызваленай тэрыторыі Беларусі была адноўлена савецкая ўлада. Ствараліся яе органы: ваенныя саветы, рэвалюцыйныя камітэты, выканкомы Саветаў.Такім чынам, абвяшчэнне БНР з’явілася першай спробай рэалізацыі на практыцы беларускай ідэі, што ўзнікла яшчэ на пачатку ХІХ ст., сукупнасці ўсіх трох яе асноватворных элементаў – нацыянальнай свядомасці, нацыянальна-культурнага адраджэння і нацыянальнай дзяржаўнасці.Аднак гэта быў першы крок барацьбы за беларускую дзяржаўнасць. Незалежнасць і свабода, аб’яўленыя 25 сакавіка 1918 г., так і засталіся жаданнем і надзеяй.