- •1. Гісторыя як навука. Фармацыйны і цывілізацыйны падыходы да вывучэння гісторыі.
- •2. Перыядызацыя айчыннай і сусветнай гісторыі. Крыніцы вывучэння гісторыі Беларусі.
- •3. Даіндаеўрапейскі перыяд этнічнай гісторыі Беларусі.
- •4.Бронзавы век на тэрыторыі Беларусі.Рассяленне індаеўрапейцаў.
- •5.Жалезны век на тэрыторыі Беларусі. Пачатак рассялення славян і славянізацыя балтаў.
- •6.Фарміраванне феадальных адносін і ўзровень сацыяльна-эканамічнага развіцця беларускіх зямель у IX – XIII стст.
- •7.Станаўленне раннефеадальных дзяржаўных утварэнняў усходніх славян. Кіеўская Русь.
- •8.Полацкае і Тураўскае княствы ў іх – хі ст., іх узаемаадносіны з Кіевам і Ноўгарадам.
- •10.Духоўнае жыццё ўсходніх славян у эпоху ранняга Сярэднявечча. Прыняцце хрысціянства і распаўсюджванне пісьменнасці.
- •9.Феадальная раздробленасць. Месца і роля беларускіх зямель у барацьбе з крыжацкай агрэсіяй і набегамі ардынцаў (канец хіі – пачатак хііі ст.).
- •11.Сацыяльна-эканамічныя і палітычныя перадумовы ўтварэння вкл. Роля усходнеславянскіх зямель у працэсе дзяржаўнага будаўніцтва.
- •12. Працэс фармiравання I развiцця вкл
- •13.Цэнтралізатарская палітыка і ўмацаванне ўлады вялікіх князёў літоўскіх. Крэўская унія.
- •14.Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель у складзе Вялікага княства Літоўскага ў хіу – хуі ст.
- •16. Асаблівасці развіцця культуры бел. Зямель у складзе вкл у 14-16 стст.
- •17. Асноўныя канцэпцыі этнагенэзу беларусаў у Сярэднія вякі. Эканамічныя і палітычня фактары кансалідацыі бел. Этнасу (народнасці).
- •18.Люблінская унія і ўтварэнне Рэчы Паспалітай.
- •19.Бел. Землі ў геапалітычнай прасторы Еўропы Новага часу. Войны 16-18 стст. І іх наступствы.
- •20.Сацыяльна-эканамічнае развіццё бел. Зямель у другой палове 16-18 стст.
- •21.Палітычны крызіс і падзелы рп. Уключэнне бел. Зямель у склад Расійскай імперыі.
- •23. Асноўныя тэндэнцыі і дасягненні ў развіцці культуры Беларусі ў кантэксце эпох Адраджэння і Асветніцтва.
- •24. Асноўныя напрамкі палітыкі расійскага самадзяржаўя на Беларусі ў канцы 18 – першай палове 19 стст.
- •25.Асаблівасці сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі ў першай палове хіх ст.
- •26. Шляхі развіцця капіталістычных адносін. Прамысловы пераварот, яго вынікі і асаблівасці ў Беларусі.
- •27.Беларусь у вайне 1812 года.
- •28.Культура Беларусі ў першай палове хіх ст. Зараджэнне і развіццё беларусазнаўства
- •31. Шляхі развіцця капіталістычных адносін. Прамысловы пераварот, яго вынікі і асаблівасці ў Беларусі.
- •32. Грамадска-палітычны рух у Беларусі ў першай палове хіх ст. Шляхецкія паўстанні і іх наступствы для беларускіх губерняў.
- •33. Рэвалюцыя 1905-1907 гг.
- •34. Культура Беларусі ў другой палове хіх ст.
- •35. Геапалітычнае становішча і сацыяльна-эканамічная сітуацыя ў Беларусі ва ўмовах Першай сусветнай вайны.
- •36. Лютаўская рэвалюцыя 1917 года ў Беларусі. Беларускі нацыянальны рух і яго роля ў рэвалюцыйным працэсе пачатку XX ст.
- •37. Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 г. І яе роля ў гістарычным лёсе беларускага народа.
- •38. Беларусь ва ўмовах германскай акупацыі. Абвяшчэнне бнр.
- •39. Стварэнне беларускай савецкай дзяржаўнасці. Роля і месца бсср у стварэнні ссср.
- •40. Шляхі і метады будаўніцтва індустрыяльнага грамадства ў савецкай Беларусі.Асаблівасці ажыццяўлення нэПа ў бсср.
- •41. Стварэнне матэрыяльна-тэхнічнай базы індустрыяльна-аграрнага грамадства: індустрыялізацыя і калектывізацыя сельскай гаспадаркі ў бсср.
- •42. Усталяванне камандна-адміністрацыйнай сістэмы. Палітычныя рэпрэсіі 30-х гг. XX ст. У Беларусі
- •48. Грамадска-палітычная і сацыяльна-эканамічная сітуацыя ў бсср у першае пасляваеннае дзесяцігоддзе (сярэдзіна 40 – сярэдзіна 50-х гг. Хх ст.).
- •49.Асноўныя тэндэнцыі сацыяльна-эканамічнага развіцця бсср у сярэдзіне 50 – сярэдзіне 80-х гг. Хх ст.
- •50. Спробы мадэрнізацыі савецкай грамадска-палітычнай і сацыяльна-эканамічнай сістэмы падчас палітыкі перабудовы (1985-1991 гг.).
- •54. Асноўныя тэндэнцыі сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь.
- •55.Геапалітычнае становішча Рэспублікі Беларусь.
2. Перыядызацыя айчыннай і сусветнай гісторыі. Крыніцы вывучэння гісторыі Беларусі.
Айчынная псторыя разглядае мінулае беларускага народа, які прайшоу непауторны гістарычны шлях і займае сваё пачэснае месца у славянскай, еурапейскай і сусветнай культуры. Але, з другога боку, гісторыя Беларусі — арганічная і састауная частка сусветнай гісторыі. Вывучэнне минулага немагчымае без яго перыядызацыі — падзелу на асобныя храналагічныя прамежкі часу, якія б адлюстроувалі спецыфіку кожнага з этапау развіцця гэтага ці іншага народа.
Традыцыйна у сусветнай гісторыі вылучаюць пяць вялікіх храналагічных эпох: гісторыя першабытнага грамадства, антычная гісторыя, сярэдневяковая гісторыя, новая гісторыя, навейшая гісторыя. У той жа час у гісторыі Беларусі адсутнічае універсальная агульнапрынятая перыядызацыя. У савецкай гістарычнай навуцы 1940—1980-х гг. пат*авапа фармацыйная перыядызацыя, заснаваная на вучэнні аб грамадска-эканамічных фармацыях. Згодна з ей гістарычны працэс падзяляуся на пяць перыядау, якія адпавядалі спосабам вытворчасці (фармацыям): першабытны, рабауладальніцкі, (|>еадальны, капітапістычны, камуністычны.
Фармацыйная перыядызацыя не улічвала цывілізацыйныя характарыстыкі, напрыклад дзяржаунасць, рэлігю, культуру, этнічную арганізацыю грамадства. Таму гісторыя у 1990-я гг. пачалі актыуны пошук іншых крытэрыяу айчыннай гісторыі. Пры гэтым яны абапіраліся на напрацоукі, якія ужо меліся у гистарычнай навуцы.
Напрыклад, прынята такая перыядызацыя:
1 .Старажытнае грамадства (ад першабытных часоу да V ст. н. э.): перыяд першабытнаабшчынных адносін: Беларусь у VI—IX стст: перыяд распаду першабытнаабшчынных адносін і пачатку фарміравання феадальнага грамадства.
2.Беларусь у IX — сяр XIII ст.: узнікненне дзяржаунасці на тэрыторыі Беларусі пачатак феадальнай раздробленасці.
3.Беларусь у др. палове ХІІІ-ХУІІІст.: перыяд развіцця феалальных адносін і ўзнікнення перадумоў буржуазнага ладу: Бел. у складзе ВКЛ і Рэчы Паспалітай.
Сродкамі пазнання гістарычнага мінулага з'яўляюцца гістарычныя крыніцы. Да іх адносіцца ўсё тое, што засталося з мінулага і утрымлівае хоць нейкую інфармацыю аб ім. Дакладнасць гістарычных звестак з гэтых крыніц залежыць ад іх колькасці, прадстаўнічасці да вывучэння той ці іншай падзеі, а так сама ад умення гисторыка даследваць дакументы. Найбольш пашыраны падзел гістарычных крыніц на сем тыпаў: пісьмовыя, рэчавыя, этнаграфічныя, моўныя. фальклорныя, кінафотадакументы, с|юнадакументы.
3. Даіндаеўрапейскі перыяд этнічнай гісторыі Беларусі.
Паводле сучасных навуковых даных, найбольш старажытныя людзі (архантрапы) з'явіліся ва Усходняй Афрыцы звыш 1.6 млн гадоу назад. Прыблізна каля 1 млн гадоу назад чалавек пранік у рэгіён Міжземнамор'я. Людзі, якия з'явиліся у геты пёрыяд, яшчэ мала чым адрозніваліся ад жывёл, аднак знавала ужо га^оунае адрозненне — чалавек навучыуся ствараць прылады працы. У гэты перыяд чалавек здабывау сабе сродкі для жыцця галоуным чынам збіральніцтвам ужо гатовых прадуктау прыроды (плады, арэхі і інш.) і паляваннем на дробных жывёл. Аднак людзі былі у значнай ступені бездапаможныя перад сіламі прыроды, таму вынушаны были жыць, працаваць і абараняцца разам. У вынику узніклі аб'яднанні першабытных людзей, якія знаходзіліся на такім низкім узроуні грамадскага развіцця, што іх вызначаюць тэрмінам "першабытны чалавечы статак".
Першыя людзі, якія з'явіліся на тэрыторыі Беларусі ў мусцьерскую эпоху (150 -35 тыс. гадоу назац), былі неандэнтальцамі. У перыяд позняга палеаліту (35—10 тыс. гадоу назад) на тэрыторыі Беларусі з'явіуся чалавек сучаснага фіЗічнага тыпу— неаантрап, або краманьёнец. Гэта была эпоха росквіту родавага ладу. Краманьёнцы будавалі жытло са скур і касцей жывёл, жэрдак, засялялі пячоры. 3 крамянёвых пласцин выраблял нажы, разцы, свёрлы, праколкі, скрабкі і інш. Вялося паляванне на маманта, пауночнага аленя, шарсцістага насарога, дзікага каня і інш. Вельмі уражвае выяуленчае мастацтва позняга палеаліту. Да нас дайшло больш за 10 тыс. познапалеалітычных выяу: гравіроукі на косці і камяні з выявамі жывёл, малюнкі на сценах гротау і пячор са сцэнамі палявання; статуэты жанчын — так званых палеалітычных “Венер”.
Вядучую ролю у познапалеалітычнай абшчыне адыгрывала жанчына. Яна займалася збиральництвам, прыгатаваннем пішчы.
У мезаліце чалавек пранік на тэрыторыю Пауночнай Беларуси. Засяленне тэрыторыі Беларусі адбывалася у двух асноуных напрамках: а) з пауднёвага усходу ішло засяленне Усходняга Палесся і Верхняга Падняпроу'я; б) з пауднёвага захаду засялялі Заходняе Палессе і Панямонне. Неаліт пачауся каля 8 тыс. гадоу да н.э. на Блізкім Усходзе, а у Еуропе — на Балканскім паувостраве каля 6 тыс. гадоу да н.э. і паступова пашырауся на пауночны усход. На тэрыторыи Беларусі значна павялічылася колькасць насельніцтва. Яно пражывала у асноуным на тэрыторьп Палесся, Панямоння і Пасожжа.