- •Пәннің оқу әдістемелік жиынтығы
- •Силлабус
- •Мейірбике ісі кафедрасының мұғалімдері жайлы мәлімет.
- •Пререквизитер мен постреквизиттер
- •Сабақ мазмұны:
- •Дәрістік сабақтарының тақырыптық жоспары
- •Тәжірибелік сабақтардың тақырыптық жоспары
- •Сөж тематикалық жоспары
- •Оқу және оқыту әдістері:
- •Білімді бағалау ережесі мен критериялары.
- •Түрлі бақылау бойынша рейтингтік балдарын үлестіру.
- •Сөж бағалау кестесі.
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Оқушының білімін бағалау критерилері
- •Студент білімін бағалау
- •Дәрістер жинағы
- •Эпидемиологиялық қадағалауды ұйымдастыруға жалпы міндеттемелер нұсқаулар
- •Эпидемия пайда болғанда жалпы нұсқаулар
- •Аіи алдын-алу.
- •Инфекциялық бақылаудың бағдарламасын ұйымдастыру
- •Анық дәлелдер.
- •Тәжірибелі нұсқаулықтар.
- •Дезинфекция сапасына келесі факторлар әсер етеді.
- •Стерилизация бойынша тәжірибелік нұсқаулықтар.
- •Қорапталған материал болуы тиіс:
- •Танымал мәліметтер
- •Катетеризация кезінде бактериялрадың енуінің негізгі себептеріне жатады:
- •Салыстырмалы жағдайлар
- •Тәжербиелік нұсқаулар
- •Танымал мәліметтер
- •Дұрыс катетерлерді таңдаудың ережелері.
- •Хирургиялық араласу төңiрегiдегi инфекцияларының берiлуiнiң жолдары
- •Тыныс алу жолдарныңы инфекциясы.
- •Тәжербиелік нұсқаулар
- •Нозокоминалды пневмония
- •Тәжербиелік нұсқаулар
- •Кілтті жағдайлар.
- •Анық фактілер.
- •Инфузиялы терапияның кілтті жағдайлары.
- •Анық дәлелдер.
- •Тәжірибелі нұсқаулықтар.
- •3 Кредит
- •Кілтті жағдайлар.
- •Анық дәлелдер.
- •Тәжірибелі нұсқаулықтар.
- •Кілтті жағдайлар.
- •Анық дәлелдер.
- •Тәжірибелі нұсқаулықтар.
- •Контактілі изоляция.
- •Контактілі изоляция.
- •Анық дәлелдер.
- •Спорлы сұрақтар.
- •Тәжірибелі нұсқаулықтар.
- •Анық дәлелдер.
- •Спорлы сұрақтар.
- •Тәжірибелік нұсқаулықтар.
- •Тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік кеңестер
- •1 Кредит
- •2 Кредит
- •3 Кредит
- •Студенттердің оқытушылармен бірге өзіндік жұмыстарына арналған әдістемелік кеңестер.
- •1 Кредит
- •2 Кредит
- •3 Кредит
- •Студенттердің өзіндік жұмыстарына арналған әдістемелік кеңестер.
- •1 Кредит
- •2 Кредит
- •3 Кредит
- •Бақылау - өлшеу әдістері
- •Кредит: 1
- •Кредит: 2
- •Кредит: 3
- •Тест тапсырмалары:
- •218. Аив вирусына қарсы антиденелердің пайда болу уақыты:
- •227. Спиртті антисептиктерді теріге қолдану міндетті:
- •Жауап эталондары
- •Пәннің қамтамасыз етілген оқу- әдістемелік картасы мҰда инфекциялық бақылау Мейірбике ісі мамандығына арналған
Кілтті жағдайлар.
Жекешелендіру ең тиімді әдіс болып табылады, өйткені ол инфекцияның науқастан науқасқа және науқастан медицина қызметкерлерге таралауына тоқтатады.
Анық дәлелдер.
Науқастардың 7-ден 12%-н изоляциялау қажет.
Қоздырғыштың таралуының 3 негізгі механизмі болады:
контактілі;
ауа-тамшылы;
ауа-шаңды.
Инфекцияның қосымша таралу жолдарына жатады: судың қамтылу көзінің контаминациясы, құрал-жабдық, медицина ерітіндісі.
Тәжірибелі нұсқаулықтар.
Стандартты сақталу шаралары:
қолды әрбір науқаспен контактен кейін жуу қажет.
Қолғапты қанмен, биологиялы ерітіндімен, секреттермен, бөліністермен және кез келген контаминирлі объектілермен жұмыс істеу барысында кию қажет.
Шараларды орындау барысында маска және қорғаныштық көзілдірігін кию қажет.
Қанның, биологиялы ерітіндінің, секреттердің теріге немесе киімге түсу қаупі бар шараларды жүргізу барысында медициналық халат кию керек.
Науқастарды, медициналық қызметкерлерді және стационарға келушілерді контаминирлі материалдармен және құрал-саймандармен жақындастырмау қажет.
Кір киімдер қапты тасымалдануы қажет.
өткір инструменттермен және инемен өте мұқият болу қажет.
Тарелка, стакан, кружка, асханалы қажеттіліктер үшін арнайы сақтану шарасы болмайды.
Палаталар, бокстар және науқасты қоршаған объектілер арнайы өңдеуден өтуі қажет.
Контактілі изоляция.
Палата. Мүмкіндік бойынша науқасты жеке палатаға жатқызу.
Қолғап. Палатағы стерильді емес қолғапен кіруге болады.
Халат. Палатағы таза стерильді емес халатпен кіруге болады.
Науқасты тасымалдау. Науқасты абсолютті түрде ауыстыруға болады.
Науқастарды күту заттары. Критикалы емес күтім заттарын шектеу қажет.
Ауа-тамшылы жол арқылы берілетін инфекция мен науқастарды жекелендіру.
Палата. Науқасты теріс қысымды ауалы бөлмеге жатқызу қажет. Ауа алмасуын 6-12рет сағатына білу қажет.
Маска. Палатаға кірер алдында маска кию қажет. Науқастың орнын ауыстыру. Науқастың орнын ауыстыруды болдырмау қажет.
Түйіндеме: контактілі сақтау шараларын егер науқасты диреяға, тыныс алу жолдарының инфекциясы, колонизацияға күдік туғанда сақтау қажет. Сақтау шаралары ауа-тамшылы инфекцияның таралуын алдын алуға бағытталған. Сонымен қатар аэрогенді инфизирленудің алдын алуға бағытталған.
Операциялы бөлімдегі және ЕПМ жедел жәрдем бөліміндегі инфекциялы бақылауды ұйымдастыру.
Мақсаты: Студенттерді операциялы бөлімдегі және ЕПМ жедел жәрдем бөліміндегі инфекциялы бақылауды ұйымдастыруымен таныстыру.
Кілтті жағдай.
ИБ-ды жүргізу мақсаты операциядан кейінгі инфекция жиілігін азайту болып табылады. Ол бүкіл НИ-ның біраз бөлігін құрайды.
Анық дәлелдер.
- хирургиялы жараның көптеген инфекциялары операцияны жүргізуімен байланысты. Инфекцияның біраз бөлігі операциядан кейінгі кезеңде дамиды;
- хирургиялы жараның инфекциясының көп бөлігінің қоздырғыштары науқас микрофлорасы болып табылады;
- инфекцияның маңызды көзі, әсіресе таза операцияны жүргізу барысында жараның экзогенді контаминациясы болып табылады;
- бактерияның негізгі көзі ауада болатын операциялы бактерия операция бригадасының мүшесі болып саналады, теріден әртүрлі микроорганизмдер бөлінеді.
Тәжірибелі нұсқаулықтар.
- желдендіру және операция бөліміндегі ауа сапасы;
- операция бөлігін ауаның оң қысымы жүйесімен қамтамасыз ету;
- ауадан операциялы микроорганизмдерді жою үшін желдендіру сағатына 20 еселенген ауа алмасуымен қамтамасыздандыру қажет.
Науқасты операция бөлімінде дайындау.
- операциялы аймақтағы шаш түйіндерін алмау.
- Егер шашты алған жағдайда қайшы арқылы кесуді жүргізу қажет;
- Шаш түйіндерде әрбір кесуден кейін алып отыру қажет хлоргекседин, йодофорлар, йод негізіндегі препараттан қолданылады;
- Антибиотикті профилактика мақсатымен 2 сағат бұрын енгізеді.
Операциялы бригаданы дайындау.
- операциялы бөлімде міндетті түрде маска, бас киім кию қажет;
- бахиланың орнына қарапайым аяқ-киімді киюге болады;
- ашық тері аймағынан микроорганизмдер түспеу мақсатына скрабты қолдану қажет;
- ең алғашқы хирургиялы араласудың алдында өңдеу қажет;
- стерильді қолғап сапалы болу қажет;
- ең алғашқы хирургиялы араласудың алдында саусақтарды және иықастың хлоргекседин, йодофорлар, йодпен өңдеу қажет;
- операция техникасын сақтау хирургиялы жаранын инфекциясының дамуының алдын алады.
Спорлы сұрақтар.
- операцияның алдында науқас ванна немесе душқа түсуі қажет, антисептикті теріні өңдеу үшін қолдана отырып;
- саусақтың өңдеуін жай ғана сабынмен жуу арқылы жүргізуге болады.
Акушериядағы инфекциялы бақылауды ұйымдастыру.
Мақсаты: Студенттерді акушериядағы инфекциялы бақылауды ұйымдастыруымен таныстыру.
ИБ-дың қарапайым әдістері көптеген жағдайларда жаңа туған нәрестелердің және туылғаннан кейінгі эндометриттің дамуының алдын алады. Алайда дамыған елдерде бұл инфекция түрлері аурушаңдылықтың негізгі себебі болып табылады.
Кілтті жағдай.
Инфекциялы бақылаудың қарапайым шаралары жаңа туған балалардың және босанғаннан кейінгі эндометриттері сепсистің дамуының алдын алады. Сонымен қатар дамушы елдерде бұл инфекция аурушаңдылықтың негізгі себебі болып табылады. Көп жағдайда инфекция қоздырғышы анализ төменгі жыныс жолдарын колонизирлейтін микроорганизмдер болып табылады.
Анық дәлелдер.
- балалардың арасындағы сепсистің негізгі қоздырғыштары стрептококк тобы В және E.coli. болып табылады.
- Туу жолдарының антисептикамен өңделуі инфекцияның дамуының алдын алдаы.
- Жүкті әйелдердің микробиологиялы скринингі және эрадикация балалар арасындағы инфекцияның дамуының алдын алады.
- Жатырлы зерттеуді жүргізу барысындағы туу жолдарының антисептикамен өңдеу.
- Қазіргі уақытқа дейін классикалы туудан кейінгі сепсистің өршуі пайда болады.
Спорлы сұрақтар.
- антибиотиккопрфилактика мағынасы әйелдерде дәл қойылмаған.
- Симфизиолиз туғаннан кейінгі эндометриттің төменгі жиілігіне ие.
Тәжірибелі нұсқаулықтар.
- ИБ-дың жалпы шараларын орындау.
- Босаңдыру барысында үнемі қолғапта болу қажет.
- Қынапты зерттеу барысында үнемі антисептикпен өңдеу қажет.
Босанғаннан кейінгі эндометрит. Бұл босанудың ауыр қоздырғышы әйелдің төменгі жыныс жолдарының өз микрофлорасы болып табылады.
Дәлелденген факторы болып табылады: бала жолдасының жарылуы, толғақтың басталуы, әйелдің төменгі әлеуметтік-экономикалық жағдайы және үнемі қынаптық зертеулер.
Қарапайым герпес вирусы (ҚГВ). Гепитальды герпестің белсенді формасы әйелдерге қатысты барьерлы қауіпсіздік немесе материалдарымен қатынас барысында ана және медицина қызметкер қолғапты қолдану қажет.
Әдебиет:
Внутрибольничная инфекция: учебное пособие/ под ред. В.Л.Осиповой. – М., 2009.
Шкатова Е.Ю., Морозкова О.А. Инфекционная безопасность в ЛПУ. Феникс, 2008.
Бақылау:
1. МҰ ИБ ұйымдастыру.
2. Қабылдау бөлмесінде науқастарды анықтау.
3. Қабылдау бөлмесіндегі эпидемиға қарсы шараларды жүргізу.
4. Операция бөлімшесіндегі вентиляция және ауа сапасы.
5. Науқасты операцияға дайындау.
6. Операциялық бригаданы дайындау.
7. Акушерияда ИБ шараларын жүргізу үшін тәжірибелік нұсқаулықтар.
8. Жаңа туылғандардағы сепсис-негізгі қоздырғыш, шаралары.
9. Босанғаннан кейінгі эндометрит-негізгі қоздырғыш, шаралары.
10. Жай герпес вирусы-пайда болу себебі, алдын-алу шаралары.
№ 3 дәріс
Тақырыбы: ИБ кезінде эпидемияның және вирусты инфекциялардың пайда болуы.
Мақсаты: Студенттерді әртүрлі вирусты инфекция кезіндегі инфекциялы бақылау шараларымен таныстыру.
Кілтті жағдайлар:
Жекешелендіру ең тиімді әдіс болып табылады, өйткені ол инфекцияның науқастан науқасқа және науқастан медицина қызметкерлерге таралауына тоқтатады.
Анық дәлелдер.
Науқастардың 7-ден 12%-н изоляциялау қажет.
Қоздырғыштың таралуының 3 негізгі механизмі болады:
1. контактілі;
2. ауа-тамшылы;
3. ауа-шаңды.
Инфекцияның қосымша таралу жолдарына жатады: судың қамтылу көзінің контаминациясы, құрал-жабдық, медицина ерітіндісі.
Тәжірибелі нұсқаулықтар.
Стандартты сақталу шаралары:
- қолды әрбір науқаспен контактен кейін жуу қажет.
- Қолғапты қанмен, биологиялы ерітіндімен, секреттермен, бөліністермен және кез келген контаминирлі объектілермен жұмыс істеу барысында кию қажет.
- Шараларды орындау барысында маска және қорғаныштық көзілдірігін кию қажет.
- Қанның, биологиялы ерітіндінің, секреттердің теріге немесе киімге түсу қаупі бар шараларды жүргізу барысында медициналық халат кию керек.
- Науқастарды, медициналық қызметкерлерді және стационарға келушілерді контаминирлі материалдармен және құрал-саймандармен жақындастырмау қажет.
- Кір киімдер қапты тасымалдануы қажет.
- өткір инструменттермен және инемен өте мұқият болу қажет.
- Тарелка, стакан, кружка, асханалы қажеттіліктер үшін арнайы сақтану шарасы болмайды.
- Палаталар, бокстар және науқасты қоршаған объектілер арнайы өңдеуден өтуі қажет.
