40.Деконтаминация дегеніміз не?

Деконтаминация - зарарсыздандыру және қорғау мақсатында микроағзаларды кетіру немесе жою процесі. Ол ауруханаішілік инфекциялардың алдын алуда маңызды бағыттарының бірі болып саналады. Оған тазалау, дезинфекция және залалсыздау жатады.

Қоршаған орта мен құрал-жабдықтардың ластану қауіпі деңгейіне қарай деконтаминацияның әртүрлі деңгейлері ажыратылады.

Қауіптің төмен деңгейіне - қалыпты тері мен байланыста болған заттар немесе науқаспен тікелей жанаспайтын заттар (қабырғалар, еден, жиһаздар) жатады. Контаминация үшін оларды тазалау жеткілікті.

Қауіптің орташа деңгейі - теріде, ағзаның басқа стерильді аймақтарында инвазивты процедуралар үшін қолданылмайтын, бірақ шырышты қабықтар немесе басқа жерлермен жанасатын вирулентті микроағзалармен немесе қатынас жолмен жұғатын микроағзалармен зарарланған құрал-жабдықтар (гастроэнтерологиялық, гинекологиялық жабдықтар, термометрлер т.б.). Контаминация үшін оларды тазалау, соңынан дезинфекциялау қажет.

Қауіптің жоғары деңгейі - инвазивты процедураларда қолданылатын құрал-жабдықтар. Контаминация үшін оларды тазалау, дезинфекциялау, залалсыздау қажет.

41.Мейірбикелік диагноздың дәрігерлік диагноздан айырмашылығын атаңыз?

Дәрігер диагнозы ауруды анықтайды, ал мейірбике диагнозы – ауруға байланысты организнің реакциясын сипаттауға бағытталған.

Дәрігер диагнозы аурудың басынан ааяғынан дейін өзгеріссіз қалады: Ал мейірбике диагнозы – күнсайын өзгеруі мүмкін.

Дәрігер диагнозы әдеттегідей емдеу арқылы нәтижесін берсе, ал мейірбике диагнозы- өзінің шамасына қарай араласуынан оң нәтижесін береді.

Мейірбике диагнозы жіктеменің негізінде организмнің ішкі ағзалар қызметінің бқзылуына байланысты мейірбике диагнозы 114 топқа бөлінеді

• Мейірбике диагнозының жіктемесі:

• Қабылдау және сезім мүшелер қызметінің бұзылуы(дәм сезімі, көру, есту)

• Ес ақылдын бұзылысы(амнезия)

• Ойлау қабілетінің бұзылуы(парасаттылықтын төмендеуі)

• Қан айналымнығ бұзылуы(ісіктер аритмия)

• ТЫныс алудың бқзылуы( тыныс алудын қиындауы, жөтел, тқншығу)

• Зәр шығарудың бұзылуы(зәрдін шықпай қалуы, зәрдің еріксіз шығып кетуі),

• ТАмақтын тапшылығы, организмнің талабын қанағаттандырмау

• Тамақты шамадан артық қабылдау, организмге керегінен артық

• Организмнің қорғаныс қызметінің төмендеуі

• Шаршау(жалпы әлсіздік)

• Дәлелсіз дәрі қабылдаудан бас тарту

• Науқас ауруы жайлы көп ойлайды

• Науқастын тәртібінің бұзылуы(әңгімелеспейді, әдепсіздік)

• Ұйқысыздық

• Ішектердің уақытылы босауы бұзылады

• ҚАн қысымы жоғарлауы

• Емшарадан Бас тарту

• Демікпе ұстамасы

• ҚАн кету

42.Емдік-профилактикалық мекемелеріндегі тазалау түрлері атаңыз?

Емдеу-алдын-алу мекемесіндегі тазалау түрлері:

• Жинаудың мына түрлері бар:

• Дымқыл жинау;

• Генеральды жинау;

Қорытынды дезинфекцияға сәйкес жинау.

Дымқыл жинау палатаға (еден, жиҺаз, құрылғылар, терезенің алды, есіктер) сөткесіне 2 рет жүргізіледі (терезенің жақтаулары, жиҺаздар дымқыл шүберекпен сүртіледі, еден жуылады); жуу ерітіндісін 1 рет қосу арқылы (10 л суға 50 г құрғақ зат), 2-ші рет бекітілген концентрациядағы дезинфекциялақ затты қолдану арқылы.

Бөлімше палаталарын, функциональды бөлмелерге қортынды жинау дезинфекциялық заттарды қолдану арқылы айына 1 рет және эпидемиологиялық көрсеткіш бойынша қабырға, еден, құралдар, инвентарьлар, жарық шамдарды өңдеумен жүзеге асырылады. Операциялық блок, таңу, босану бөлмелері, егу, манипуляциялық, стерилизациялық бөлмелер, қарқынды емдеу бөлмелеріне қортынды жинау аптасына 1 рет жүргізіледі.

Қортынды жинау кезінде бөлменің төбесі, қабырғалар, кереуеттер, тумбалар, үстел және асқа жиҺаздарды сүртуге болады:

а) 0,5% жуу ерітіндісі (10 л суға 50 г ұнтақ немесе жуғыш қасиеті бар дезинфекциялық ерітінді) және таза сумен шаю;

б) шаю немесе сүрту әдісі бойынша 10 л сумен беткейлер сумен жуылып, кептіріледі (қабырғалар, жиһаздар, аппараттар, аспаптар).

Бөлме өндеуден өткеннен кейін дезинфекциялық ерітіндінің белгілі экспозициясына жабылады, экспозициядан кейін, бөлмені желдетеді.Барлық беткейлер таза мата арқылы сумен жуылып, кептіріледі (қабырғалар, жиһаздар, аппараттар, аспаптар).

Қорытынды дезинфекция – науқас шыққан соң, ауыстырылған соң, өлімінен кейін бос қалған палатада қорытынды типті дезинфекция жасалады.

Қорытынды дезинфекция – науқас ауруханадан шыққаннан кейін, басқа бөлімшеге ауысқанан кейін, немесе қайтыс болғаннан кейін, босаған палатада дымқыл жинау басталады, қорытынды дезинфекцияға сәйкес. Қорытынды дезинфекцияға сәйкес жинау мынадай әдіспен жүргізіледі, бөлменің төбесін, қабырғаларды, төсектерді, тумбаларды, үстелдерді және де басқа жиһаздарды бекітілген концентрациямен дымқыл матаны дезинфекциялық ерітіндіге малып алып шаю, сүрту(кесте 2).

Жинауға арналған құрал-жабдықтардың зарарсыздандырылуы

Дезинфекциялық заттың атауы	Концентрациясы	Экспозициясы
Хлорамин Б	1%, 3%	120 мин. 60 мин.
Дезактин	0,2 %	60 мин.
Хлорлы әк	3% 1 %	60 мин. 120 мин.
6% су тегінің асқын тотығың 0,5% жууға арналған затпен		60 мин.

Жинаудың соңында дезинфекциялық ерітіндімен едендер жуылады, содан кейін кварц жарығы қосылады, соңында бөлме желдетіледі. Дымқыл жинастыруды аяқтаған кезде қолданылған жууға арналған маталар дезинфекцифлық ерітіндіде зарарсыздандырылады, ағынды сумен дезинфекциялық заттың иісі кеткенге дейін тазартылып жақсы жуылады және кептіріледі.

Бөлмелердегі барлық тазалау жұмыстары мейірбикемен бірге жасалады, мейірбике тазалауды таза аймақтан бастайды, яғни манипуляциялық үстелі, таңу үстелі, медициналық шкаф, тоңазытқыш, кушетка, мейірбикенің жұмыс үстелі, ал санитар орындық, есік, есік тұтқаларын, терезе алдын, санитарлы түйіндер мен еденді жумен аяқтайды.

Палаталарда санитар тазалауды төсектен, терезе алдынан, есік тұтқаларынан, одан кейін санитарлы түйіндерге тазалау жүргізіп, еденді жуумен аяқтайды. Тамақтану үстелі, азық-түлікке арналған тумбочка және тоңазытқышты тамақ таратушы өңдейді.

Терезе әйнектерін іш жақтан жуу айына кем дегенде 1 рет, сырт жақтан және кірлену деңгейіне қарай жуу 3 айда кем дегенде 1 рет жасалады.

Палаталарды желдету тәулігіне кемінде 4 рет. Косметикалық жөндеу жұмыстары жылына бір рет, қажет болған жағдайда оданда жиі жасалуы қажет.