- •Абдулкаримова р.Г. Пиротехникалық құрамдар және құралдар Алматы 2011
- •Пиротехниканың дамуы туралы қысқаша мәліметтер
- •2. Пиротехниканың физика-химиялық негіздері
- •2.1 Жану теориясының қарапайым негіздері
- •2.2 Пироқұрамдардың жануы. Жану механизмі
- •2.3 Пиротехникалық құрамдар мен құралдардың классификациясы
- •2.3.1 Әскери техникада қолданылатын жарылғыш заттар
- •3. Пиротехникалық құрамдардың негізгі компоненттері
- •Тотықтырғыштар;
- •3.1 Тотықтырғыштар
- •3.1.1 Тотықтырғыштардың классификациясы және оларды таңдау
- •2.4 Пиротехникалық заттар мен құрамдарға қойылатын талаптар
- •Пиротехникалық құрамдар мен құралдардың классификациясы
- •3.1.2 Тотықтырғыштардың қасиеттері
- •Жоғары калориялы металл қоспаларында ғана қолданылатын тотықтырғыштардың (екіншілік туындысы) қасиеттері
- •3.1.3 Тотықтырғыштардың гигроскоптылығы
- •Тұздар-тотықтырғыштардың гигроскоптылығы және ерігіштігі
- •3.1.4 Тотықтырғыштарға қойылатын техникалық талаптар
- •3.2 Жанғыштар
- •3.2.1 Таңдау және жіктеу
- •2) Органикалық жанғыштар
- •3) Жоғары калориялы жанғыштар
- •3.2.2 Бейорганикалық жаңғыштар
- •3.2.3 Органикалық жанғыштар
- •3.2.4 Жоғары калориялы жанғыштар
- •Кейбір оксидтердің түзілу жылулығы
- •Жанғыштармен олардың оксидтерінің физика-химиялық қасиеттері
- •Оксид көлемінің металл көлеміне қатынасы
- •3.2.5 Металл ұнтақтарына қойылатын техникалық талаптар
- •3.2.6 Металл ұнтақтарының өндірісі
- •3.3 Орташа калориялы бейорганикалық жанғыштар
- •3.3.1 Органикалық жаңғыштар
- •4.Байланыстырғыштар
- •4.1 Байланыстырғыштардың (цементаторлардың) пиротехникалық құрамдардағы рөлі
- •Мықтылыққа әсер ететін факторлар
- •4.3 Байланыстырғыштардың жіктелуі және олардың қасиеттері
- •Кейбір органикалық байланыстырғыш жанғыш заттардың қасиеттері
- •5. Пиротехникалық құрамдарды есептеу принциптері
- •5.1. Қос қоспалы пироқұрамдар
- •5.2 Үшқоспалы және көпқоспалы пироқұрамдар
- •6. Жану жылуы және пироқұрамдардың температурасы
- •6.1 Жану жылуын есептеу
- •1 Мысал
- •6.2 Жану жылуын эксперименталды анықтау
- •6.3 Жалынның температурасын өлшеу әдістері
- •6.3.1 Температураны өлшеудің контактілі әдістері. Термоэлектрлік әдіс
- •6.3.2 Терможұптарды дайындау
- •Оптикалық пирометрлердің түрлері
- •7. Пироқұрамдардың физикалық және химиялық тұрақтылығы
- •8. Пироқұрамдардың сезімталдығы
- •8.1 Механикалық әсерге сезімталдығын анықтау
- •Екі стехиометриялық құрамдардың соққыға сезімталдығы (кДж/м2)
- •Екіншілік қоспалардың – калий хлораты тотықтырғышымен үйкеліске сезімталдығы
- •8.2 Құрамдардың бастапқы импульсіне сезімталдығын анықтайтын факторлар
- •9. Гигроскоптылық және химиялық тұрақтылықты анықтау әдістері
- •10. Пироқұрамдардың жарылғыш қасиеттерін сынау
- •10.1 Жанудың жарылысқа айналуы
- •10.2 Пиротехникалық құрамдардың физикалық және химиялық тұрақтылығы
- •10.3 Жанудың жарылысқа айналуын зерттеу әдістері
- •10.4 Жарылыстың концентрациялық шектерін тәжірибе жүзінде анықтау
- •10.5 Жарылыстың концентрациялық шектерін есептеу
- •Пқ қолданғанда қауіпті факторлар тізімі
- •11.1. Пиротехникалық өнімдерді сынау
- •11.1.1 Жалпы жағдайлар
- •Сертификация бойынша анықталатын пиротехникалық өнімдердің және параметрлерінің түрлері
- •11.1.2 Сынақ үшін үлгілерді таңдау
- •11.3 Сақтауға рұқсат етілген уақыт
- •12. Пиротехникалық құралдардың қолдануы
- •12.1Химиялық заттар алатын құрамдар
- •12.2 Сіріңкелі құрамдар
- •12.3 Отшашу құрамдары
- •Түрлі–түсті отшашу құрамдары
- •13. Пиротехникалық өндірістердегі технологиялар мен құрал - жабдықтар
- •13.1 Пиротехникалық өндірістің сызбасына қойылатын талаптар
- •13.2 Компоненттерді дайындау
- •13.2.1 Компоненттерді майдалау
- •Пиротехникалық өндірістің сызбасы
- •13.2.2 Компоненттерді себу, кептіру, жинау
- •Құрамдарды нығыздау
- •13.2.3 Өнімдерді нығыздау және жинау
- •14. Өнеркәсіп тәртібі, отшашулар ұйымдастырулар және басқа да іс-шараларды жарылғыш заттармен өткізу
- •14.1 Жалпы бөлімі
- •14.2 Отшашу ұйымы құрылтайшысына қойылатын талаптар
- •14.3 От шашулардың өткізілу орны және уақыты
- •15. Өндірістік тұтану көздері және олардың алдын-алу
- •16. Электр құралдарың қолданысымен жұмыс істейтін бөлмелер мен сыртқы құрылыстардың жарылыс және өртке байланысты классификациясы
- •17. Пиротехникалық өнімдерді сынау
- •17.1 Жалпы жағдай
- •Сертификация бойынша анықталатын пиротехникалық өнімдерді сынау
- •17.2 Сынақ үшін үлгілерді таңдау
- •18. Өздігінен таралатын жоғарытемпературалық синтез - пиротехниканың маңызды бөлімі
- •19. Пиротехникалық құрамдардың рецептілері
- •19.1 Түрлі –түсті түтін табақшаларының дайындалуы
- •19.2 Ақ түтінді құтыларды дайындау
- •19.3 Қара түтін құтыларын дайындау
- •Қара түтінді құтылардың корпустарының өлшемдері
- •20. Жарылғыш заттар
- •20.1 Жарылғыш заттар сипаттамасы
- •20.2 Аммиак селитрасы және оның қасиеттері
- •20.3 Жарылғыш заттар қолданылуы
- •20.4 Жарылғыш заттарды дайындау әдістері
- •20.4.1 Йод , нашатыр жарылғыш қоспасын жасау
- •20.4.2 Алдамшы жарылғыш шариктер
- •19.4.3 Аз қуатты кішігірім қопарғыш
- •20.4.4 Аз қуатты магний қопарғышы
- •20.4.5 Ацетонды жарылғыш қоспа
Кейбір органикалық байланыстырғыш жанғыш заттардың қасиеттері
Заттардың формулалары және атауы
|
Тығыздығы ×103 кг/м3
|
Шартты түрдегі молекулалық салмағы |
1 г оттегі көмегімен жанып кететін заттардың мөлшері, г |
Элементтер құрамы, %
|
|||
СО-ға дейін және Н2О |
до СО-ға дейін және Н2О |
С |
Н |
О |
|||
I |
2 |
3 |
4 |
5 |
|||
Идитол C13H12O2 |
1,3 |
200 |
0,74 |
0,42 |
79 |
6 |
15 |
Бакелит C12H11O2 |
1,3 |
187 |
0,75 |
0,42 |
78 |
5 |
17 |
Канифоль С20H30O2 |
1,1 |
302 |
0,57 |
0,36 |
79 |
10 |
11 |
Резинат (C20H29O2)2Ca |
1,2 |
643 |
0,61 |
0,38 |
75 |
9 |
10 |
Олифа С16H26O2 |
0,93 |
250 |
0,58 |
0,36 |
77 |
10 |
13 |
Крахмал (С6H10O5)n |
1,6 |
162 |
1,69 |
0,85 |
45 |
6 |
49 |
Сүтті қант C12H24O12 |
1,5 |
360 |
1,88 |
0,94 |
40 |
7 |
53 |
Парафин С26H54 |
0,91 |
366 |
0,43 |
0,29 |
86 |
14 |
- |
Стеарин C18H36O2 |
0,94 |
284 |
0,52 |
0,34 |
76 |
13 |
11 |
Нафталин С10H8 |
1,14 |
128 |
0,57 |
0,33 |
94 |
6 |
- |
Дициандиамид C2N4H4 |
1,40 |
84 |
1,31 |
0,88 |
29 |
4 |
- |
Уротропин C6H12N4 |
- |
140 |
0,73 |
0,48 |
51 |
9 |
- |
Тиомочевина CSN2H4 |
1,40 |
76 |
0,84 |
0,79 |
16 |
5 |
- |
Ағаш көмірі (~С6Н2O) |
1 5-1,7 |
90 |
0,94 |
0,48 |
81 |
2 |
17 |
көміртегі (графит) |
- |
12 |
0,75 |
0,38 |
100 |
- |
- |
Жалынға түс беретін тұздар |
|||||||
Натрий оксалаты Na2C2O4 |
2,3 |
134 |
- |
8,37 |
18 |
- |
48 |
Стронций оксалаты SrC2O4 |
|
176 |
|
10,98 |
14 |
- |
36 |
Есептеулерді жеңілдету үшін шартты түрдегі эмпирикалық формулалар жоғары молекулалық қосылыстар үшін де берілген. Бұл формулалар тек қана жұмыстық мағына береді.
4 бағана екілік қоспалардың құрамында болатын компоненттерді есептеуде қолданылады. Органикалық отындардың элементарлы құрамы, соның ішінде құрамда болатын оттегі жалынды құрамдарға отын таңдарда үлкен рөл ойнайды.
Шайырлардың сипаттамалық қасиеттері:
суда ерімейді;
органикалық еріткіштерде ериді;
шайырлар ерітінділері кепкенде қабықша түзу қабілеті бар;
шіру процесіне барынша қарсы тұрады.
Шайырлардың белгілі түрлері:
Идитол – С13Н12О2. Бакелит – С12Н11О2. Канифоль – С20Н30О2. Резинат – (С20Н29О2)2Са. Олифа – С16Н26О2. Декстрин – (С6Н10О5)n.
Өзінөзі тексеруге арналған сұрақтар:
Пиротехникалық құрамдарда байланыстырушылар қандай мақсатта қолданылады?
Байланыстырушылардың классификациясы.
Пиротехникалық құрамдарға қанша мөлшерде байланыстырушылар енгізуге болады?
