- •Мемлекет түрлері
- •Мемлекет басқаруы бойынша
- •Қызметтері
- •Даму сатылары
- •Мемлекетаралық төлем келісімі
- •3 Мемлекетаралық экономикалық одақтар
- •Мемлекет иелігіне алу
- •Мемлекеттік айыптаушы
- •1. Жүйелердің анықтамасы мен олардың қасиеттері
- •Тақырып. Мемлекетті басқарудың функционалдық және экономикалық аспектілері
- •2. Экономикалық жүйенің құрылымдық құраушылары
- •3. Функциялардың мәні, анықтамасы және жіктелуі
- •4. Мемлекеттің функциялары және олардың жіктелуі.
- •5. Мемлекеттік басқарудың ұйымдастырушылық құрылымын құру
- •3 Тақырып. Саяси режим түсінігі және демократия формалары
- •Президенттік режим
- •Парламенттік режим
- •4 Тақырып. Мемлекеттік басқару субъектілері және объектілері және оның жүйесі
- •1.Мемлекет қоғамдық үрдістерді басқару субъектісі ретінде.
- •2. Мемлекеттің негізгі сипаттамалары.
- •3. Мемлекеттің қоғамдық функциялары және мемлекеттік басқарудың түрлері.
- •5 Тақырып. Қазақстан мемлекетінің қалыптасуының тарихи аспектісі
- •1.Мемлекеттік саясатты жасақтау негіздері
- •1. Болжау;
- •2.Мемлекеттік билік түсінігі.
- •6 Тақырып. Мемлекеттік басқарудың құқықтық реттеу
- •1. Құқықтық реттеудің мәні мен маңызы
- •3. Мемлекеттік басқару ісінде заңдылықты қамтамасыз ету мен тәртіп мәселелері
- •7 Тақырып. Мемлекеттік басқарудың конституциалдық негіздері
- •Қр мемлекеттік органдар жүйесінің түсінігі, біртұтастығы.
- •2. Қр Президентінің Конституциялық мәртебесі.
- •3.Заң шығарушы билік пен оның органдарының мемлекеттік басқарудағы рөлі.
- •4.Мемлекеттік басқару жүйесіндегі атқарушы билік
- •5. Сот билігінің түсінігі және оның қоғамдағы рөлі.
- •8 Тақырып. Мемлекеттік басқарудың әкімшілік, экономикалық, моральді-этникалық, әлеуметтік-саяси әдістері
- •Басқару қызметінің стилі түсінігі, мазмұны, түрлері
- •2.Басқарушылық қызмет стилі және жетілдіру қажеттілігі
- •3.Мемлекеттік басқару қызметіндегі стиль мен жауапкершіліктің өзара байланысы
- •9 Тақырып. Жергілікті басқару экономикалық ғылыми саласы ретінде
- •Әкім апараты-жергілікті атқарушы органның және әкімнің қызметін қамтамасыз ететін мемлекеттік мекеме.
- •10 Тақырып. Жергілікті басқарудың міндеттері, негізгі қағидалары
- •2. Орталықтандыру.
- •11 Тақырып. Жергілікті шаруашылықты басқарудың объективті қажеттілігі
- •12 Тақырып. Әкімшілік-территроиялық бөлу және жергілікті өзін-өзі басару туралы заңнама
- •13 Тақырып. Аймақтың экономикалық дербестігі және оның мәні
- •14 Тақырып. Жергілікті жерлерде мемлекеттік билік органдарының өкілеттілігі
- •Әкім апараты-жергілікті атқарушы органның және әкімнің қызметін қамтамасыз ететін мемлекеттік мекеме.
- •15 Тақырып. Муницмпалды білім берудің әлеуметтік-экономикалық дамуына орталық және жергілікті басқару органдарының әсері
- •1 Қазақстан экономикасын басқарудың саяси экономикалық негіздері
- •2 Өзін-өзі басқару тұжырымдамасы және оның негізгі жағдайы
- •3 Қазақстанның реттеулі нарықтық экономикаға өту тұжырымдамасы
- •4 Сыртқы экономикалық қатынастардың қалыптасуын басқару
15 Тақырып. Муницмпалды білім берудің әлеуметтік-экономикалық дамуына орталық және жергілікті басқару органдарының әсері
Дәріс жоспары:
1 Қазақстан экономикасын басқарудың саяси экономикалық негіздері
2 Өзін-өзі басқару тұжырымдамасы және оның негізгі жағдайы
3 Қазақстанның реттеулі нарықтық экономикаға өту тұжырымдамасы
4 Сыртқы экономикалық қатынастардың қалыптасуын басқару
1 Қазақстан экономикасын басқарудың саяси экономикалық негіздері
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуын басқарудағы дербестілік саяси алғышарттарының қажеттілігін ескертеді.80-жылдардың екінші жартысынан бастап бұрынғы Кеңес Одағында,сондай-ақ Қазақстанда қоғамдық-саяси ахуал қарама-қайшылықтармен сипатталып,қоғамдық тұрақсыздықтыкөрсетті.
Орталықтың Республика мен оның аймақтарының мүдделерін ескермеуі,қоғамдық және территориялық еңбек бөлінісінде орын алып отырғандай,мекемелік және жергілікті мүдделердің қарама-қайшылығын үдете түсіп,табиғи ресурстардың бей-берекет пайдалануына мүмкіндік береді,мұның ақыры экономикалық ахуалдың шиелене түсуіне әкеліп соқтырады.Тұрақсыздықтың ең басты себебі жоғарыда аталынғандай жүйенің ішкі тоқырауында болды.Кеңестік жүйенің күйреу алдындағы айқын дәлел ауқымды кезекке тұру,талондық жүйенің үдей түсуі,ақшаның құнсыздануы болып табылады.Тіпті 1993 жылдың аяқ кезіне дейін дербес экономикалық саясат орын алмады.Сонымен қатар көптеген мемлекеттердің тәжірибесі айқын дәләлдегендей,барлық шаруашылық жүргізу жүйелерінің ішінде ең тиімдісі болып нарықтық экономика табылады.Ол еңбекті ынталандыруды жетілдіреді,өнім өндірушілердің экономикалық дербестігін қамтамасыз етеді,өндірушілердің монополиясына жол бермейді және өндірісті тұтынушы сұранысына бағыттайды.
Республикамызда терең де батыл өзгерістерді жүзеге асыруда нақтылы алғышарттар қажет етілді.Осы бағытта 1990 жылы 25 қазанда “Қазақстанның мемлекеттік егемендігі туралы Декларациясы” және 1993 жылдың 28 қаңтарында Республиканың Ата Заңының (Конституциясының) қабылдануы мемлекетіміздің тарихындағы жаңа сәт болып табылады.Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының 1995 жылдың 30 тамызында қабылданған екінші Конституциясы және 1991 жылдың 16 желтоқсанында қабылданған “Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы ”конституциялық заң еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуында айрықша орын алады.
Аталып өткен құжаттардың Республикадағы саяси-экономикалық үрдістерді басқаруда маңызы зор. Оларда экономикалық тәуелсіздіктің негіздері,нарықтық қатынастарды қалыптастырудағы экономиканы басқарудың маңыздылығы көрсетілген .Бұл жәйтреспублика дербестігінің экономиаклық алғышарты мен өмір тіршілігін басқарудыңбарлық аясын анықтайды.Атап айтқанда, олар Қазақстанның экономикалық тәуелсіздігінің негізі:жерге,оның қойма байлықтарына,ішкі және территориялық су ресурстарына,өсімдік пен жан-жануарлар әлеміне,тарихи,мәдени құндылықтарына,материалдық,қаржылық ресурстарына,өндірістік және өндірістік емес объектілігіне деген төтенше меншігі.
2 Өзін-өзі басқару тұжырымдамасы және оның негізгі жағдайы
Республика экономикасын басқару жүйесінің әдістемелік негіздерінің бірі болып-осы тұжырымдамасы берілген,өзін-өзі басқаруға көшудің теориялық алғышарттарының жүйесі саналады.Құрылымы бойынша ол Республика экономикасын басқарудағы маңызды аспектілерді қамтитын он бес бөлімнен тұрады. Онда сратегиялық мақсаттар, меншікке қатынас, республиканың қаржылық базасы, баға мәселесі қарастырылған, банктер, несие және ақша үндеу сұрақтары, әлеуметтік саясат,еңбек және еңбекақы,аймақтық саясат берілген.Кейбір бөлімдер макродеңгейде жоспарлауға, ғылыми - техникалық прогресті басқаруға, инвестициялық саясатқа, табиғатты пайдалуға және қоршаған ортаны қорғауға арналған. Өзін-өзі басқаруда республиканың сыртқы экономикалық қатынастардың дамуына территориялық басқару жүйесіне және Қазақстандағы шаруашылық аясына жеткілікті көңіл бөлінуде.
Тұжырымдама республиканың әлуметтік-экономикалық дамуында мынадай ғаламдық сұрақтарды қамтиды:өндірістік ұйымдағы кемшіліктер шамадан тыс орталықтандырылған басқару және егемендікке шек қою үшін*салалық және территориялық үйлеспеуді тереңдету*салалық экономика және өндірісті орналастыру басқаруындағы басымдылық ведомстволық үстем –бұл үстем республиканың және оның аймақтарының дамуына кедергі факторға айналды.