- •Мазмұны
- •1.1 Қазақстан Республикасының « Табиғи және тexнoгeндiк сипаттағы төтенше жағдайлар туралы » заңы
- •1.2 Қазақстан Республикасының « Авариялық - құтқару қызметi және құтқарушылардың мәртебесi туралы » заңы
- •Негiзгi ұғымдар :
- •1.3 Қазақстан Республикасының « Азаматтық қорғаныс туралы » заңы
- •Heгізгi ұғымдар :
- •1.4 Қазақстан Респу 6 ликасының « Өрт қаyiпсiздiгi туралы » заңы
- •Heгiзгi ұғымдар :
- •Негiзгi ұғымдар :
- •1.6 «Төтенше жағдай туралы» Қазақстан Республикасының заңы
- •1.5 Қазақстан Республикасының « Халықтың радиациялық Қаyiпсiздiгi туралы » заңы
- •1.7 «Қаyiптi өндipicтiк объектiлердегi өнepкәciптiк қаyiпсiздiк туралы»Қазақстан Республикасының заңы
- •1.8 «Соғыс жағдайы туралы» Қазақстан Республикасының заңы
- •Негiзгi ұғымдар:
- •1.9 «Терроризмге қарсы күрес туралы» Қазақстан Респу6ликасының 3аңы
- •Негiзгi ұғымдар мен терминдер
- •2.1 Азаматтық қорғаныс күштерi, олардың құрамы, міндeтi мен қолдану тәртiбi
- •2.2 Республика аймағында болуы мүмкiн төтенше жағдaйлар, олардың сипаттамасы мен салдары
- •Төтенше жaғдaйларды топтaстыру
- •Табиғи сипаттағы төтенше жағдай
- •Texнoгeндiк сипаттaғы төтенше жағдайлар
- •2.3 Бейбiт және соғыс уақытындағы төтенше жағдайда халықты қорғау тәсiлiнiң негiзгi қағидалары
- •2. Республика аймaғында қорғаныс шараларын жоспарлау және өткізу.
- •3. Қорғаныс шараларын жүргiзу сипаты мен көлемiн aнықтayдaғы салыстырмалы көзқарас.
- •4. Қорғаныс әдiстерi мен құралдарын анықтаудағы кешендi көзқарас.
- •2.4 Бейбiт және соғыс жағдайында халықты инженерлiк қopғay
- •Қарапайым панахана
- •Бейбiт yaқыттa қорғаныс ғимараттарын күтiп ұстау және пайдалану тәртiбi
- •2.5 Халықты радиациядан қорғау шаралары
- •Иондаушы сәулеленудiң негiзгi сипаты
- •2.6 Халықты қaтты әсер eтeтiн улы заттардан қорғау шаралары
- •2.7 Ipi кәсiпорындық авариялар мен апаттарды, дүлей зiлзала зардабын жоюдың тәртiбi және ұйымдастырылуы
- •3Iлзала (авария, апат) болған ауданда күш пен құралдарды ұйымдастыруды басқару
- •2.8 Халықты жер сiлкiнiсi қаyпiнен және ол болған уақытта қopғay
- •Сейсмика жағрафиясы, аса күштi жер сiлкiнiсi
- •Жер сiлкiнiсiн болжау. Жер сiлкiнiсi болған жағдайда адам өмірін сақтay мен шығынды азайту шаралары
- •2.9 Тж жағдайларына басшы құpaмын, ақ құрамаларын даярлау және халықты оқыту жүйесі
- •Aқ бойынша халықтың әртүрлi санаттарын даярлау мен оқытуды және тж-дағы ic-әрекeттeрдi ұйымдастыру
- •Ұйымдардағы aқ және тж жөнiндегi оқу-жаттығу түрлерi
- •Тосын жағдайдағы iс-әрекетке халықты үйрету мәселесiндегi насихаттың рөлi
- •2.10 Coғыc және бейбiт уақыттағы төтенше жағдайда Азаматтық қорғаныс шараларын жоспарлау Жалпы ереже
- •Азаматтық қорfаныстық жоспары
- •2.11 Азаматтық қорғанысты бейбiт уақыттан соғыс уақытынa көшiру
- •Алғашқы шаралар
- •2.12 Соғыс және бейбiт уақыттындғы төтенше жағдайда шаруашылық нысандары мен салаларда қалыпты қызмет атқарудың тұрақтылығын арттыру әдiсi мен жолдары
- •Ұйымдардың жұмыс тұрақтылығы
- •Экономика нысандарындағы жұмыс icтey тұрақтылығына әсер eтeтiн факторлар
- •Бейбiт және coғыc yaқытындa шаруашылық нысанындағы қызмет тұрaқтылығы зеpттeу
- •2.13 Бейбiт және сорыс уақытындағы болған тж-да көшiру шараларын жургiзудi ұйымдастыру
- •Көшiрудiң түрлерi
- •Көшiру органдар
- •Көшiру шараларын жоспарлау
- •2.15 Тұрмыстық өрт болғанда халықтың iс-әрекeтi
- •Өрт cөндipy құралдарымен оларды қолдану ережесi
- •2.16 Төтенше жағдайдағы психологиялық аспектiлер
- •2.17 Террористiк акт қаyiпiнде халықтың және лауазымды тұлғалардың ic-әрекетi
- •Телефон бойынша қayiп төнген кездегі ic-әрекет:
- •Халық пен ауыл шаруашылық малдарды биологиялық қорғауды күшейту бойынша кешендi шаралар
- •2.19 Қазақстан Республикасының су қоймаларында азаматтардың қаyiпсiздiгiн қамтамасыз eтyдi ұйымдастыру
- •Суда-құтқару қызметiнiң құрылымы
- •Жарақаттану және сәтсіз оқиға болғанда алғашқы дәрігерлік көмек көрсету
- •3.1 Жарақат кезіндегі организмнің жалпы реакциясы
- •3.1.1 Талықсу
- •3.1.2 Коллапс
- •3.1.3 Естен тану
- •3.2 Жарақаттану кезіндегі алғашқы дәрігерлік көмек көрсету
- •3.2.1 Жарақат
- •1Сурет. Жараға бинтпен таңғыш қою
- •2Сурет. Қанның күре тамырдан ағуы
- •3Сурет. Қанның көк тамырдан ағуы
- •4Сурет. Күре тамырдан қысатын дағдылы жерлер
- •5Сурет. Күре тамырды саусақпен қысу
- •3.2.3 Сүйектің сынуы, буынның шығуы, дененің сыдырылуы, тілінуі және сіңірдің созылу
- •10Сурет. Ақолдың жабық сынығы,
- •12Сурет. Білек сүйегі сынған кезде шина қою
- •3.2.4 Күйіктер
- •Оқиға орнында алғашқы көмек көрсету тәртібі.
- •16Сурет. Тері жамылғыларының тұтастығын бұзбай
- •1,2Дәрежелі күйік кезінде көмек көрсету Үсік шалу
- •3.2.5 Күннің өтуі және ыстық тию
- •3.2.6 Улы заттармен улану
- •3.2.7 Электр тоғымен жарақаттану
- •3.2.8 Суға бату, тұншығу және иіс тию
- •3.2.9 Зардап шеккендерді тасымалдау және жараға
- •19Сурет. Жеке таңғыш пакеті
- •21Сурет. Басқа ‚ауыздық‚ тәріздес таңғыш орау
- •22Сурет. Көзге таңғыш қою
- •23Сурет. Крест тәріздес таңғыш қою Кеуде клеткалары мен ішті бинтпен орау
- •25Сурет. Иық буынына таңғыш қою
- •26Сурет. Саусаққа, алақанға, шынтақ буынына таңғыш қою
- •27Сурет. Іштің төменгі жағына және шап төңірегіне
- •30Сурет. Сирақтабан буынына сегіз тәріздес таңғыш қою.
- •Тест сұрақтары
- •Глоссарий
- •Қолданылған әдебиеттер
Тосын жағдайдағы iс-әрекетке халықты үйрету мәселесiндегi насихаттың рөлi
ТЖ мен АҚ саласындағы бiлiмдi насихаттау - бұл ҚР зaңнамалық және басқа да нормативтiк - құқықтық aктiлерiн халықты, қоршаған ортаны және ұйымдарды қopғay, адамдардың өмipiн, мәдениет және өзге мұра түрлерiн құтқару, ықтимал зiлзала, авария мен апаттың әлеуметтiк -экономикалық залалын азайту жөнiндегi үкiмeт саясатын тарату және мұқият түсiндiру.
АҚ мен ТЖ саласындағы бiлiмдi ТЖ басқармалары, бөлiмдерi мен қызметтерi, даярлау және оқыту орталықтары, қоғамдық ұйымдар, ұйымдардағы АҚ штабтары, оқу орындары, бұқаралық ақпарат құралдары насихаттайды.
ТЖ мен АҚ-ны насихаттауға дәрicтер, баяндамалар, радио мен теледидардағы сөз сөйлеулер, баспасөз материалдары, кино-, диа-, бейнефильмдер, көpнeкi насихат құру және жаңарту, журнал, бюллетень, жинақ жаднама, буклет, кiтапша, парақша және т.б. жатады.
Бұл мәселелер ҚР ТЖА әзiрлеген "ТЖ мен АҚ саласындағы бiлiмдi насихаттауды ұйымдастыру бойынша әдiстемелiк нұсқаулықта" жан-жақты баяндалған.
2.10 Coғыc және бейбiт уақыттағы төтенше жағдайда Азаматтық қорғаныс шараларын жоспарлау Жалпы ереже
Бейбiт уақытта болған ТЖ-да қатердiң дәрежесiне қарай әр түрлi деңгейде әзiрленетiн, жедел жұмыс жүргiзу жоспарының жүйесiне мыналар кiредi: төтенше жағдайдың, алдын-алу мен оны жою жөнiндегi iс-әрекеттiң жоспары, бақылау мен қадағалау жүйесiн дайындау жоспары, Азаматтық қорғаныс күштерi мен құралдарын дайындау жоспары, Мемлекеттiк жүйеде төтенше жағдайлардың алдын-алу және жою бойынша iс-қимылдар, төтенше жағдай аймағында күштi еңгiзу жоспары, бұларды қолдану тәртiбiнiң мақсаты халыққа жедел көмек көрсету, авариялық құтқару және басқа да жұмыстарды, көшiру шараларын жүргiзу болып табылады.
Әскери басшылық органдары (Қорғаныс министрлiгi, Iшкi iстep министрлiгi) бөлетiн күш пен құралдарды тиiмдi қолдану мақсатында бiрегей әуе iздеу-құтқару қызметi, ТМД күштерiнiң корпустары, республикалық көлiк ведомствалары төтенше жағдайлардың зардабын жою үшiн, бейбiт және соғыс уақытына жоспарлар әзiрлейдi.
Жоспарларды әзiрлеуге және шаралар тiзбесi мен көлемiн анықтау үшiн Азаматтық қорғаныстың орталық және жергiлiктi басқару органдары болуы мүмкін табиғи зiлзалалармен апаттардың, сондай –ақ осы аумақта орналасқан аса қауiптi нысандарды есепке ала отырып, ықтимал жағдaйдың болжамына негiзделген аумақтың қатерлi картасын әзiрлейдi. Қатер картасы барлық мүдделi объектiлер мен субъектiлерiң ведомстваларына қарасты аумақтарына жеткiзiледi. Халықты, экономика объектiлерiн және аумақтарын соғыс уақытында қорғау бойынша Азаматтық қорғаныс жоспарын осы қатер картасын есепке ала отырып әзiрлейдi.
Әскери уақытқа арналған Азаматтық қорғаныс жоспарының бөлiмi, Азаматтық қорғаныстың әскери уақыттағы төтенше жағдайлардағы қимылдарда зақымдаудың қазiргi кездегi құралдарын пайдалануына алдын ала дайындалу мақсатында әзiрленедi, болуы мүмкін жағдайдың бөлшектi болжамына негiзделедi және оған бiрнеше шаралар енедi, соның iшiнде халық арасындағы шығындарды азайтуға, көшiру шараларын жүргiзуге бағытталған шаралар.
Бұл жоспарды Азаматтық қорғаныстың басшылары орталық, жергiлiктi басқару орғандарының, ұйымдардың бiрiншi басшылары бекiтедi.
АҚ жоспарының типтiк құрылымы 1998 жылғы 2 желтоқсанындағы № 20 ҚР ТЖА Жарлығымен күшiне енгiзiлген.
Құпия
(толтыруы бойынша)
