- •Мазмұны:
- •Жалпы зоогигиена
- •1 Сыртқы орта және жануарлар денсаулығы
- •2 Ауа гигиенасы
- •3 Топыраққа қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар және оны санитариялық тұрғыдан қорғау
- •4 Су және малды суару гигиенасы
- •8 Малды күтіп-бағу гигиенасы және малды тасымалдауға қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар
- •5 Мал азығына қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар және малды азықтандыру гигиенасы
- •6 Мал қораларына және мал шаруашылық кәсіпорындарына қойылатын санитариялық-гигиеналық негізгі талаптар
- •7 Мал шаруашылығы кәсіпорындарында жүргізілетін жалпы ветеринариялық-санитариялық шаралар
- •Жеке жануарлар гигиенасы
- •9 Ірі қара мал гигиенасы
- •10 Шошқа гигиенасы
- •11 Қойлар гигиенасы
- •12 Жылқылар және түйелер гигиенасы
- •13 Ауылшаруашылық құстар гигиенасы
- •14 Қояндар және терісі бағалы аңдар гигиенасы
- •15 Тауарлы балықтар және бал араларының гигиенасы
- •Зертханалық сабақтар – 15 сабақ
- •Практикалық сабақтар – 15 сағат
- •Студенттерге арналған өзіндік жұмыс тақырыптары
- •Әдебиеттер
- •Қосымша:
- •Дәріс сабақтарының тақырыптары – 15 сағат
- •1. Кіріспе Сыртқы орта факторлары және олардың мал организміне әсері
- •2. Зертханалық сабақтар – 15 сабақ
- •3. Практикалық сабақтар – 15 сағат
- •5. Студенттерге арналған өзіндік жұмыс тақырыптары
- •6. Әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Студентке арналған пәннің оқыту бағдарламасы (Sillabus)
- •Vg 3210- «Ветеринариялық гигиена» пәні бойынша
- •2013 -2014 Оқу жылындағы студентке арналған
- •Сабақ пен жұмыстың түріне байланысты балдың бөлінуі
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығы студенттеріне.
- •2013 - 2014 Оқу жылына «Ветеринариялық гигиена» пәнінің оқу-әдістемелік қамтамасыз ету картасы
- •1 Дәрiстер - 15 сағ.
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне арналған
- •Дәріс тақырыбы: Кіріспе Сыртқы орта факторлары және олардың мал организміне әсері
- •Дәрістің тақырыбы: Ауа гигиенасы. Ауаның химиялық қасиеттері және олардың мал организміне әсері
- •4 Дәріс Ауа гигиенасы. Ауаның биологиялық қасиеттері және олардың мал организміне әсері
- •Тақырыбы: Топыраққа қойылатын санитариялық – гигиеналық талаптар және оны санитариялық тұрғыдан бағалау
- •Дәрістің тақырыбы: Ауылшаруашылық малын азықтандыру және азыққа қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар.
- •Тақырыбы: Мал шаруашылығында жүргізілетін дезинсекциялық, дезинвазиялық, дезодарациялық шаралар
- •Тақырыбы: Мал шаруашылығы нысандарда жүргізілетін дератизациялық шаралар
- •Дәрістің тақырыбы: Ауыл шаруашылық малдарын ұстау жүйелері мен күтіп-бағу гигиенасы.
- •Дәрістің тақырыбы: Ауылшаруашылық малдарынан өндірілетін ет және сүт гигиенасы
- •Ұсынылатын әдебиет:
- •Ветеринария факультеті
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне зертханалық сабақтарды орындауға арналған әдістемелік нұсқау
- •6. Мал қорадағы ауаға со2 мөлшеріне байланысты санитариялық баға беру
- •Газды анықтау
- •Сабақтың мазмұны
- •Топырақтың физикалық құрамын анықтау
- •Топырақтың химиялық құрамын анықтау
- •Топырақтың санитариялық күйінің көрсеткіштері ( сынама 0-20 см тереңдіктен алынған)
- •Өзіндік жұмысқа арналған практикалық тапсырмалар:
- •8. Судың санитарлық-гигиеналық тұрғыдан бағалау
- •2874-82 Мемлекеттік өлшем үлгісі бойынша шектеу мөлшері
- •2. Хлорланған судағы хлор қалдықтарын анықтау
- •Мал азығын санитариялық-гигиеналық бағалау
- •Сүрлемнің жалпы қышқылдылығын анықтау
- •Қант қызылшасындағы нитритті анықтау
- •Сүрлемдегі хлоридттерді және сульфаттарды анықтау
- •Картоптағы салонинді анықтау
- •Сабақтың мазмұны:
- •Ветеринария факультеті
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне тәжірбиелік сабақтарды орындауға арналған әдістемелік нұсқау
- •1 Тәжрибелік сабақ
- •Ауаның қысымын анықтау әдістері
- •2 Тәжрибелік сабақ Тақырыбы: Мал қорадағы табиғи және жасанды жарықтылықты анықтау
- •Сабақтың мазмұны
- •3 Тәжрибелік сабақ
- •4 Тәжрибелік сабақ Тақырыбы: Ауа алмасуын көмірқышқыл газы бойынша анықтау
- •3.1. Көмірқышқыл газ мөлшері бойынша қора-жайдағы ауаның алмасу деңгейін анықтау тәсілі
- •3.2. Малдан бөлініп шығатын жылудың,
- •5 Тәжрибелік сабақ Тақырыбы: Мал қораларында жылу балансын анықтау
- •6 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Мал қора жобаларына зоогигиеналық баға беру
- •7 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Мал қора-жайларының көлемді жоспарларын бағалау
- •8 Тәжірбиелік сабақ
- •9 Тәжірбиелік сабақ
- •10 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Қора-жай микроклиматтарын анықтау
- •11 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Мал қиын қорадан шығару және оны сақтаудағы гигиеналық және санитариялық талаптар
- •12 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Дезинфекция жүргізу әдістері
- •13 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Дератизация жүргізу әдістері
- •14 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Дезинсекция жүргізу әдістері
- •15 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Азықтың қауіпсіздігін анықтау
- •Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне арналған курстық жұмысты орындауға арналған
- •Курстық жұмысты орындау методикасы
- •1 Курстық жұмыстың мазмұны
- •1.1 Курстық жұмыстың тақырыбын таңдау және оны орындауға қойылатын талаптар
- •1.1.1 Курстық жұмысты орындау бағыты
- •1.1.2 Курстық жұмысты көркемдеу
- •1.1.3 Курстық жұмысқа қойылатын жалпы талаптар
- •1.2 Курстық жұмыстың мазмұнын орындауға қойылатын талаптар
- •Курстық жұмыстың жоспары
- •Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
- •1.3 Курстық жұмысты бағалау критериялары
- •Курстық жұмысты орындау кезінде көп кездесетін қателіктер
- •Қосымша:
- •Қазақ ұлттық аграрлық университеті
- •Курстық жұмыс
- •Алматы 20 ___
- •Реферат
- •Тапсырмалар
- •Бағдарламасы
- •5В120200 – «Ветеринариялық cанитария» мамандығына арналған «Ветеринариялық гигиена» пәні бойынша бағдарлама
- •Студенттердің білім деңгейін бақылау мен бағалауға арналған материалдар
- •Сұрақтары
- •Сұрақтары
- •5В120100 - «Ветеринарлық санитария» мамандығының 3 курс студенттеріне арналған «Зоогигиена ветеринариялық санитария негіздерімен» пәні бойынша емтихан сұрақтары
- •Материалдар
- •Аудиториялар тізімі
- •Авторы: - в.Ғ.Д., профессор Мырзабеков ж.Б.
Жалпы зоогигиена
1 Сыртқы орта және жануарлар денсаулығы
Экоорта және биосфера туралы түсінік. Табиғи орта факторлары, олардың мал денсауылығына, табиғи төзімділігіне, өнімділігіне әсері.
Мал саулығы туралы түсінік. Мал денсаулығын анықтайтын тәсілдер. Мал организмі табиғи төзімділігінің гигиеналық маңызы. Организмнің резистенттік (төзімділік) факторлары: кедергілік, гуморальдік және клеткалық.Мал организмінің табиғи төзімділік деңгейін анықтау.
Табиғи орта факторларын гигиеналық тұрғыдан белгілеу принциптері (нормалары). Сыртқы ортаға мониторинг жүргізудің мәні.
Табиғи ортаның физикалық, химиялық, биологиялық факторларына сапа және сан жағынан сипаттама беру.
2 Ауа гигиенасы
Ауаның құрамы мен қасиеттері. Ауаның гигиеналық маңызы және физиологиялық ролі.
Ауаның физикалық қаситеттері. Ауа температурасы. Жоғарғы және төменгі температураның мал организмі мен төзімділігіне тигізетін әсері. Ауа ылғалдылығы. Гигирометрикалық көрстекіштер. Мал қораларындағы ауа ылғалдылығының жиналу көздері.Мал қораларындағы ауаның жоғарғы және төменгі ылғалдылығын болдырмау үшін қолданылатын шаралар.ауа қозғалысы және суыту қабілеті. Ауа қозғалысының мал организміне тигізетін әсері. Ауа қысымы және оның мал организміне әсері. Тау уруына қарсы алдын алу шаралары.
Күн сәулесінің құрамы және оның қасиеті. Мал организміне жарық сәулесінің, инфрақызыл және ультракүлгін сәулелерінің әсері. Малды инфрақызыл және инфракүлгін сәулелерімен қыздырудың санитарлық-гигиеналық маңызы.
Ауадағы газдар.Атмосфераның құрылымы және оған қысқаша сипаттама. Атмосфералық ауа құрамы. Зиянды әсер етуші газдардың ауадағы рұқсат етілетін құрамының шоғырлану мөлшері. Ауа аэроиондары. Ауаның шаңмен және микробпен ластануы. Мал қораларындағы ауада шаң-тозаң мен микроорганизмдердің шекті мөлшері.
3 Топыраққа қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар және оны санитариялық тұрғыдан қорғау
Топырақ - биосфераның маңызды элменті. Топырқтың механикалық құрамы, физикалық қасиеті және олардың гигиеналық маңызы. Топырқатың химиялық құрамы, оның өсімдік құрамында пайда болатын химиялық элементтер мен басқа да қоспаларға, жер асты суына, мал азығына және мал денсаулығына тигізетін әсері.Биогиохимиялық аймақтар туралы түсінік және биогиеохимиялық энзоотияға қарсы алдын алу шаралары.
Топырақты санитариялық тұрғыдан бағалау. Топырақты ластанудан, індеттен қорғау және өлексені утильдек. Топырқты жақсарту және зарарсыздандыру әдістері.
4 Су және малды суару гигиенасы
Мал организмі үшін судың маңызы және атқаратын ролі. Мал ішетін суға қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар: сезімдік және физикалық көрсеткіштер, химиялық және газ құрамы, биологиялық қасиеттері. Мал ішетін су сапасына қойылатын гигиеналық талаптар.
Табиғи су көздері, оларға сипаттама беру және гигиеналық тұрғыдан бағалау. Табиғи су көздерін лакстанудан қорғау: санитарлық қорғау аймағы, оған қатаң режим, шек қою және бақылау жүргізу. Судың өздігінен тазалануы.
Ауыл шаруашылығын сумен қамтамасыз етудің орталықтандырылған және орталықтандырылымаған жүйелері.
Ішетін суды тазарту, жақсарту және залалсыздандыру (тұндыру, қыздыру мен қоспаларды шөктіру, сүзгіден өткізу, жұмсарту, тұзсыздандыру, т.б.). Табиғи су көздерін ластанудан мемлекеттік тұрғыдан бақылау мен қорғау.