- •Мазмұны:
- •Жалпы зоогигиена
- •1 Сыртқы орта және жануарлар денсаулығы
- •2 Ауа гигиенасы
- •3 Топыраққа қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар және оны санитариялық тұрғыдан қорғау
- •4 Су және малды суару гигиенасы
- •8 Малды күтіп-бағу гигиенасы және малды тасымалдауға қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар
- •5 Мал азығына қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар және малды азықтандыру гигиенасы
- •6 Мал қораларына және мал шаруашылық кәсіпорындарына қойылатын санитариялық-гигиеналық негізгі талаптар
- •7 Мал шаруашылығы кәсіпорындарында жүргізілетін жалпы ветеринариялық-санитариялық шаралар
- •Жеке жануарлар гигиенасы
- •9 Ірі қара мал гигиенасы
- •10 Шошқа гигиенасы
- •11 Қойлар гигиенасы
- •12 Жылқылар және түйелер гигиенасы
- •13 Ауылшаруашылық құстар гигиенасы
- •14 Қояндар және терісі бағалы аңдар гигиенасы
- •15 Тауарлы балықтар және бал араларының гигиенасы
- •Зертханалық сабақтар – 15 сабақ
- •Практикалық сабақтар – 15 сағат
- •Студенттерге арналған өзіндік жұмыс тақырыптары
- •Әдебиеттер
- •Қосымша:
- •Дәріс сабақтарының тақырыптары – 15 сағат
- •1. Кіріспе Сыртқы орта факторлары және олардың мал организміне әсері
- •2. Зертханалық сабақтар – 15 сабақ
- •3. Практикалық сабақтар – 15 сағат
- •5. Студенттерге арналған өзіндік жұмыс тақырыптары
- •6. Әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Студентке арналған пәннің оқыту бағдарламасы (Sillabus)
- •Vg 3210- «Ветеринариялық гигиена» пәні бойынша
- •2013 -2014 Оқу жылындағы студентке арналған
- •Сабақ пен жұмыстың түріне байланысты балдың бөлінуі
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығы студенттеріне.
- •2013 - 2014 Оқу жылына «Ветеринариялық гигиена» пәнінің оқу-әдістемелік қамтамасыз ету картасы
- •1 Дәрiстер - 15 сағ.
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне арналған
- •Дәріс тақырыбы: Кіріспе Сыртқы орта факторлары және олардың мал организміне әсері
- •Дәрістің тақырыбы: Ауа гигиенасы. Ауаның химиялық қасиеттері және олардың мал организміне әсері
- •4 Дәріс Ауа гигиенасы. Ауаның биологиялық қасиеттері және олардың мал организміне әсері
- •Тақырыбы: Топыраққа қойылатын санитариялық – гигиеналық талаптар және оны санитариялық тұрғыдан бағалау
- •Дәрістің тақырыбы: Ауылшаруашылық малын азықтандыру және азыққа қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар.
- •Тақырыбы: Мал шаруашылығында жүргізілетін дезинсекциялық, дезинвазиялық, дезодарациялық шаралар
- •Тақырыбы: Мал шаруашылығы нысандарда жүргізілетін дератизациялық шаралар
- •Дәрістің тақырыбы: Ауыл шаруашылық малдарын ұстау жүйелері мен күтіп-бағу гигиенасы.
- •Дәрістің тақырыбы: Ауылшаруашылық малдарынан өндірілетін ет және сүт гигиенасы
- •Ұсынылатын әдебиет:
- •Ветеринария факультеті
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне зертханалық сабақтарды орындауға арналған әдістемелік нұсқау
- •6. Мал қорадағы ауаға со2 мөлшеріне байланысты санитариялық баға беру
- •Газды анықтау
- •Сабақтың мазмұны
- •Топырақтың физикалық құрамын анықтау
- •Топырақтың химиялық құрамын анықтау
- •Топырақтың санитариялық күйінің көрсеткіштері ( сынама 0-20 см тереңдіктен алынған)
- •Өзіндік жұмысқа арналған практикалық тапсырмалар:
- •8. Судың санитарлық-гигиеналық тұрғыдан бағалау
- •2874-82 Мемлекеттік өлшем үлгісі бойынша шектеу мөлшері
- •2. Хлорланған судағы хлор қалдықтарын анықтау
- •Мал азығын санитариялық-гигиеналық бағалау
- •Сүрлемнің жалпы қышқылдылығын анықтау
- •Қант қызылшасындағы нитритті анықтау
- •Сүрлемдегі хлоридттерді және сульфаттарды анықтау
- •Картоптағы салонинді анықтау
- •Сабақтың мазмұны:
- •Ветеринария факультеті
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне тәжірбиелік сабақтарды орындауға арналған әдістемелік нұсқау
- •1 Тәжрибелік сабақ
- •Ауаның қысымын анықтау әдістері
- •2 Тәжрибелік сабақ Тақырыбы: Мал қорадағы табиғи және жасанды жарықтылықты анықтау
- •Сабақтың мазмұны
- •3 Тәжрибелік сабақ
- •4 Тәжрибелік сабақ Тақырыбы: Ауа алмасуын көмірқышқыл газы бойынша анықтау
- •3.1. Көмірқышқыл газ мөлшері бойынша қора-жайдағы ауаның алмасу деңгейін анықтау тәсілі
- •3.2. Малдан бөлініп шығатын жылудың,
- •5 Тәжрибелік сабақ Тақырыбы: Мал қораларында жылу балансын анықтау
- •6 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Мал қора жобаларына зоогигиеналық баға беру
- •7 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Мал қора-жайларының көлемді жоспарларын бағалау
- •8 Тәжірбиелік сабақ
- •9 Тәжірбиелік сабақ
- •10 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Қора-жай микроклиматтарын анықтау
- •11 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Мал қиын қорадан шығару және оны сақтаудағы гигиеналық және санитариялық талаптар
- •12 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Дезинфекция жүргізу әдістері
- •13 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Дератизация жүргізу әдістері
- •14 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Дезинсекция жүргізу әдістері
- •15 Тәжірбиелік сабақ Тақырыбы: Азықтың қауіпсіздігін анықтау
- •Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •5В120200 – «Ветеринариялық санитария» мамандығының студенттеріне арналған курстық жұмысты орындауға арналған
- •Курстық жұмысты орындау методикасы
- •1 Курстық жұмыстың мазмұны
- •1.1 Курстық жұмыстың тақырыбын таңдау және оны орындауға қойылатын талаптар
- •1.1.1 Курстық жұмысты орындау бағыты
- •1.1.2 Курстық жұмысты көркемдеу
- •1.1.3 Курстық жұмысқа қойылатын жалпы талаптар
- •1.2 Курстық жұмыстың мазмұнын орындауға қойылатын талаптар
- •Курстық жұмыстың жоспары
- •Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
- •1.3 Курстық жұмысты бағалау критериялары
- •Курстық жұмысты орындау кезінде көп кездесетін қателіктер
- •Қосымша:
- •Қазақ ұлттық аграрлық университеті
- •Курстық жұмыс
- •Алматы 20 ___
- •Реферат
- •Тапсырмалар
- •Бағдарламасы
- •5В120200 – «Ветеринариялық cанитария» мамандығына арналған «Ветеринариялық гигиена» пәні бойынша бағдарлама
- •Студенттердің білім деңгейін бақылау мен бағалауға арналған материалдар
- •Сұрақтары
- •Сұрақтары
- •5В120100 - «Ветеринарлық санитария» мамандығының 3 курс студенттеріне арналған «Зоогигиена ветеринариялық санитария негіздерімен» пәні бойынша емтихан сұрақтары
- •Материалдар
- •Аудиториялар тізімі
- •Авторы: - в.Ғ.Д., профессор Мырзабеков ж.Б.
1.1.3 Курстық жұмысқа қойылатын жалпы талаптар
Курстық жұмысты орындау барысында тиым салынады:
қандай-да бір мақаладан, кітаптан материалдарды көшіруге болмайды;
жұмысты жоспарсыз, стилистикалық немесе орфографиялық қателермен, дұрыс көркемделмеген, пайдаланылған әдебиеттері көрсетілмеген және т.б. қателермен өткізуге болмайды.
- курстық жұмысты барлық талаптарға сай орындап тапсырған студент қорғауға жіберіледі, бұл туралы ақпарат курстық жұмыстың алғашқы бетінде және пікірінде көрсетіледі. Жұмыс пікірмен бірге студентке қорғауға дайындалу үшін қайтарылады. Егер жұмыс қанағаттанарлықсыз орындалса , ұстаз оны пікірде және жұмыстың алғашқы бетінде көрсетіп, жұмысты толықтыру үшін студентке қайтарып береді.
- курстық жұмысты қорғау студенттің білімін тексеруге, оның өздігінен орындау дәрежесін анықтап береді. Осы кезде студент пікірде берілген барлық кемшіліктерге дұрыс жауап беруі керек.
- корғау нәтижесінде нақты бағасы айқындалады, ал қорғалған курстық жұмыс кафедрада қалдырылады.
Студент емтиханға курстық жұмыстан оң нәтиже алған жағдайда ғана жіберіледі..
1.2 Курстық жұмыстың мазмұнын орындауға қойылатын талаптар
Курстық жұмыстың міндетті құрамдас бөліктері: кіріспе, негізгі бөлім (бірнеше тараулар), қортынды (тұжырым және ұсыныстар), пайдаланылған әдебиеттер тізімі, қосымшалар.
1.Кіріспеде (1-2 бет) таңдалған тақырыптың маңыздылығы, өзектілігі көрсетіледі. өнімнің жалпы сипаттамасы келтіріледі. Қажетінше өнімнің, өндірістің тарихы мен алдағы кезеңдегі қолдану перспективалары, осы тақырыптың қаншалықты ғыллыми түрде зерттелегені, құқықтық және нормативті құжаттармен қамтамасыз етілгені көрсетіледі.. Сонымен қатар курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттеріне байланысты қортынды бөлігінде сәйкес тұжырым мен ұсыныстар жасалынуы керек.
2. Курстық жұмыстың негізгі бөлімінде (15-30 бет)
2.1.1 тақырыптың маңызды аспектілері және оларды шешу жолдары көрстеілуі керек. Ветеринариялық-санитариялық нысандарға қойылатын негізгі құжаттар (МемСт, СанПиН және т.б.) тізімдері анықталып, санитариялық әдістер мен жұмыстардың жүргізілу тәртіптері көрсетіледі.
Шаруашылықтың аты (сүт фермасы немесе шошқа фермасы, құс фабрикасы т.б.)
- Ғимарат типі, жобалық шешімнің тиімді түрін негіздеу;
- Малды күтіп-бағу технологиясы мен бағыты, құрамы және өнімділігі
- Микроклимат параметрлері, желдету жүйелері, төсеніш материалдары) және оларды
ұйымдастыру дұрыс бағытқа қойылғандығына көңіл аудару
- жобалау тапсырмасында микроклиматты қалыптастыру, жануарларды инфекциялық аурулардан сақтау шаралары, гиигеналық жағдайларды сақтау, жануарларды ұстау ережеелрі боййынша ұсныстыр болу керек.
2.1.2
- көрсетілген шаруашлықта малды ұстау түрі (байлап, байламай, боксте, топтап, жеке; пода, торда т.б.);
- Шаруашылықта малдың жоспарлы өнімділігі;
- Өндірістік мақсаттағы ғимарат бөліктерін орналастыру;;
-Қора-жайдың ұзындығы , ені, биіктігі
- Фундаменттің құрамы: пайдаланған материалдың түрі, биіктігі
- Қораның қабырғасына пайдаланаған материалдың түрі, қалыңдығы, гидро- және бу изоляциясы;
-Жабынды: құрама, бөліктер типі, жылытқыш және оның қалыңдығы, қолданылатын материалдардың жылу ұстағыштық қасиеті;
- Төбе: төбе типі, матеиалдар, берілген бөлменінң конструктивтік ерекшеліктері.
- Едендер: бөлменің әр жеріндегі еденді орналастыру ерекшеліктері, құрылыс материалдарын қолдану, эксплуатациялық сапапсы: беріктігі, су өткізгішітігі, жылу өткізгішітігі, төзімділігі.
- Тамбур және қақапалаар: саны және орналастыруы; негізгі өлшемдер – тереңдігі, ені, биіктігі, құрылыс матеиаладарын қолдану.
- 1 бас малға келетін бөлме ауданы (құстар үшін 1 м2 еден ауданына келетін құс саны).
- жануарларға арналаған секцияларды, станоктарды, бокстарды, азықтық, қи, көлдененң және ұзынынан өткіш жолдарын орналастыру.
- Мал тұратын орнынынң, станоктардың, бокстардың, торлардың, астаулардың типі, материалы, конструктивтік ерекшеліктері.
2.2
- Төсеніштің түрі: көлемі, 1 бас малға қолдануу нормасы, қолдану тәсілі, сақтау орны, қораға жеткізу, берілген төсеніш бойынша қидың швығу көлемі.
- Осы қорадаға барлық жануарлардың тәуліктік қи және зәр бөлу көлемін анықтау.
- Қи жинау тәсілі, тәулік бойы жинау жиілігі, тасымалдау. Қиды, саңғырықты сақтау орны.
- қи сақтағыш: көлемі, өорадан арақашықтығы, қи сақтацу тәсілі, қи жинау тәсілі, қиды қолдану..
- Өлексені утильдеу тәсілдері.
2.3
- Азықтандыру жүйесі, типі, жиілігі.
- қора ішінде азықты тасымалдау.
- ірі, балауса азықтардың, концентраттардың сипаттамасы, қанадй талаптарға сай болу керек. Шаруашылықытың топырағы қандай биогеохимиялық аймаққа жататынын көрсетіңіз.
- Силостың лабораториялық зерттеулерінің нәтижесі (рН, май, сүт, сірке қышқылдарының болуы).
- Ірі азықтардың лабораториялық зерттеулерінің нәтижесі.
- Сапасыз азықпен азықтандырғанда және азықтандыру жүйесі бұзылғандағы зат алмасу ауруларын атаңыз.
2.4
- Сумен қамтамасыз ету көзі, су көзінің ластану мүмкіндігі және санитариялық алдын алу шаралары.
- Судың физикалық, химиялық, биологиялық қасиеті бойынша сапасына қойылатын талаптар.
- Судың физикалық, химиялық, биологиялық қасиеті бойынша қойылатын нормативтерді атаңыз.
- Берілген жобадағы 1 мал басына 1 тәулікке қажет нормативтер.
- жобадағы нысана бойынша 1 мал басқа қажет тәуліктік судың мөлшерін есептеу.
- жобадағы қоарны суарғыш қондырығыларымен қаматамасыз ету: астау типі, саны, орналастыруы.
-Судың санитариялық сапасын арттыру шаралары.
2.5
- Қора микроклиматының оптимальды көрсеткіштерін жұмысқа енгізу: темппература, салыстырмалы ылғалдылық, ауаның қозғалуы, жарықтылық, ауаның газдық құрамы.
- Жарықтылық: жасанды және табиғи. Терезелердің жалпы саны және еденнен орналасу биіктігі. Электрмен қамтамасыз ету және жасанды жарықтылық: шамдар саны, олардың қуаттылығы, жарықтылық интенсивтілігі (вват/м2, люкс).
- Желдету жүйесінің құрылғысы және қондырғылары. Жыл мезгіліне байланысты көмірқышқыл газы және ылғалдылық бойынша ауаның желдету көлемін есептеу: лас ауа шығарғыш және таза ауа ендіргіш құбырлардың көлденең қимасының ауданын, санын, 1 сағатта желдету жиілігін, малдың 1 центнер тірілей салмағына ауа алмасу көлемін есептеу.
2.6
- Мал шаруашылығы нысандарын инфекциялық және инвазиялық ауруларының алдын алу және олардын қорғау ветеринариялық – саниатриялық және гиигеналық шаралары.
2.7
- Антропозооноздардың алдын алуға және мал шаруашылығы нысандарының жұмысшыларының еңбек жағдайларын жақсартуға бағытталған ветеринариялық – саниатриялық және гиигеналық шаралар.
Сонымен қатар, негізгі бөлімде шаруашылықтың , азықтандыру және малды күтіп – бағу жүйесінің кемшіліктері айтылады. Сонымен бірге, студент өзінің ұсыныстарын береді.
Бұл кезде студенттер өз бетінше творчестволық жұмыс жасауы қажет. Оқулықтардан, монографиялардан, журнал, газеттерден мәтінді көшіруге болмайды.
3.Қорытынды бөлімінде (2-3 бет) қарастырылған тақырыпты жинақтап тұжырым жасалуы керек, сонымен қатар студент практикалық ұсыныс беруі керек.
4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі. Жұмысты орындау барысында әдебиеттер тізімі жасалынады. Бұл тізімде жұмыс барысында қолданылған әдеби көздері, соның ішінде оқу құралдары, техникалық және анықтамалық әдебиеттер, техникалық нормативті құжаттар және т.б. көрсетіледі.
