8. Магистранттардың өзіндік жұмысы үшін материалдар
Есеп №1
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, тауарлы өнім көлеміне жұмыскерлер саны мен жұмыскердің жылдық өнімділігінің әсерін абсолютті айырмашылық, тізбектік және индекстік әдіспен анықтаңыз.
Көрсеткіштер |
Шартты белгілеуі |
Жоспар
|
Нақты
|
Өзгерісі |
|
Абсолютті |
Қатысты |
||||
Тауарлы өнім, мың тенге |
ТП |
? |
? |
|
|
Жұмысекрлер саны, адам |
Ч |
20 |
25 |
|
|
Бір жұмыскердің жылдық өнімділігі, мың тенге |
СВ |
146 |
136 |
|
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №2
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, қор қайтарымы көлеміне негізгі қорлардың активті бөлігінің үлесінің және олардың қор қайтарымының әсерін индестік, тізбектік және абсолютті айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
Көрсеткіштер |
Жоспар |
Нақты |
ауытқуы (+,-) |
Негізгі өндірістік қорлардың қор қайтарымы |
? |
? |
|
Негізгі өндірістік қорлардың активті бөлігінің үлесі |
0,604 |
0,60 |
|
Негізгі өндірістік қорлардың активті бөлігінің қор қайтарымы |
12,5 |
12,0 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №3
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, жалпы өнім көлеміне жабдығының саны; жабдық бірлігімен орындалған күндер саны; жабдық жұмысының сменалық коэффициенті; сменаның орташа ұзақтығы; жабдықта бір машина-сағатта өндірілген өнімнің әсерін тізбектік, индекстік және абсолютті айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
Көрсеткіштер |
Шартты белгілеу |
Жоспар |
Нақты |
ауытқу (+,-) |
Жалпы өнім көлемі |
ВП |
? |
? |
|
Жабдық саны |
К |
200 |
220 |
|
Жабдық бірлігімен орындалған күндер саны |
Д |
240 |
225 |
|
Жабдық жұмысының сменалық коэффициенті |
Ксм |
2 |
3 |
|
Сменаның орташа ұзақтығы |
П |
8,0 |
7,8 |
|
Жабдықта бір машина-сағатта өндірілген өнімі |
СВ |
450,0 |
400,0 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №4
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, жұмыс уақыт қорына жұмысшылардың орташа жылдық санының, бір жұмысшының бір жылдағы істеген күндерінің санының, жұмыс күннің орташа ұзақтығының өзгерістерінің әсерін тізбектік, қатысты айырмашылық және абсолютті айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
№ |
Көрсеткіштер |
Жоспар |
Нақты |
Ауытқу (+,-) |
1. |
Жұмысшылардың орташа жылдық саны, адам |
160 |
165 |
|
2. |
бір жұмысшының бір жылдағы істеген - күндерінің саны
|
? 1727 |
? 1638 |
|
3. |
Жұмыс күннің орташа ұзақтығы, сағат |
7,85 |
7,8 |
|
4. |
Жұмыс уақыт қоры, сағат |
? |
? |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №5
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, бір жұмыскердің жылдық өнімділігіне өнеркәсіптік-өндірістік персонал құрамындағы жұмысшылар үлесінің, бір жылда бір жұмысшының істеген күндер санының, жұмыс күннің орташа ұзақтығының, жұмысшының орташа сағаттық өнімділігінің әсерін тізбектік, қатысты айырмашылық және индекстік әдістерімен анықтаңыз.
-
Көрсеткіштер
Жоспар
Нақты
Ауытқу (+,-)
Өнеркәсіптік-өндірістік персонал саны
200
202
Жұмысшылар саны
160
165
Өнеркәсіптік-өндірістік персонал құрамындағы жұмысшылар үлесі
?
?
Бір жылда бір жұмысшының істеген күндер саны
220
210
Жұмыс күннің орташа ұзақтығы, сағат
7,95
7,8
Жұмысшының орташа сағаттық өнімділігі, тенге
343,05
372,36
Бір жұмыскердің жылдық өнімділігі
?
?
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №6
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, мерзімдік еңбек ақы қорына мерзімді-жұмысшылардың орташа тізімдік санының, бір жұмысшының орташа жылдық еңбек ақысының әсерін индекстік, тізбектік және қатысты айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
-
Көрсеткіштер
Жоспар
Нақты
Ауытқу (+,-)
Мерзімдік еңбек ақы қоры, мың тенге
?
?
Мерзімді-жұмысшылардың орташа тізімдік саны
320
331
Бір жұмысшының орташа жылдық еңбек ақысы, тенге
8662,5
8486,4
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 7
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, мерзімдік еңбек ақы қорына мерзімді-жұмысшылардың орташа тізімдік санының, бір жұмысшының бір жылда істеген күндер санының, бір жұмысшының орташа күндік еңбек ақысының әсерін абсолютті айырмашылық, индекстік және қатысты айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
Көрсеткіштер |
Жоспар |
Нақты |
Ауытқу (+,-) |
Мерзімдік еңбек ақы қоры, мың тенге |
? |
? |
|
Мерзімді-жұмысшылардың орташа тізімдік саны |
320 |
331 |
|
Бір жұмысшының бір жылда істеген күндер саны |
240 |
230 |
|
Бір жұмысшының орташа күндік еңбек ақысы, тенге |
36,09 |
36,9 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №8
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, мерзімдік еңбек ақы қорына мерзімді-жұмысшылардың орташа тізімдік санының, бір жұмысшының бір жылда істеген күндер санының, жұмыс ауысымының орташа ұзақтығының, бір жұмысшының орташа сағаттық еңбек ақысының әсерін индекстік, абсолютті және қатысты айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
Көрсеткіштер |
Жоспар |
Нақты |
Ауытқу (+,-) |
Мерзімдік еңбек ақы қоры, мың тенге |
? |
? |
|
Мерзімді-жұмысшылардың орташа тізімдік саны |
320 |
331 |
|
Бір жұмысшының бір жылда істеген күндер саны |
240 |
230 |
|
Жұмыс ауысымының орташа ұзақтығы, сағат |
8 |
7,8 |
|
Бір жұмысшының орташа сағаттық еңбек ақысы, тенге |
4,51 |
4,73 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 9
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, тікелей еңбек ақы сомасына өнім өндірісі көлемінің, еңбек сыйымдылығының, орташа сағаттық еңбек ақы деңгейінің ықпалын:
А өнімі бойынша тізбектік әдіспен;
Б өнімі бойынша абсолютті айырмашылық әдісімен;
С өнімі бойынша қатысты айырмашылық әдісімен анықтаңыз.
Өнім түрі |
Өнім өндірісі көлемі, дана |
Еңбек сыйымдылығы, адам-сағат |
Орташа сағаттық еңбек ақы, тенге |
|||
Жоспар |
Нақты |
Жоспар |
Нақты |
Жоспар |
Нақты |
|
А |
12000 |
15000 |
14,0 |
14,0 |
4,5 |
4,0 |
Б |
57600 |
50400 |
15,5 |
15,0 |
5,0 |
5,5 |
С |
42000 |
45000 |
18,0 |
19,0 |
6,5 |
7,5 |
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 10
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, капитал рентабельділігіне сату рентабельділігі мен айналымдылық коэффициенті әсерін тібектік, абсолютті және қатысты айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
-
Көрсеткіштер
Жоспар
Нақты
ауытқу
(+,-)
Капитал рентабельділігі, %
?
?
Өткізу рентабельділігі, %
16,45
17,684
Капитал айналымдылық коэффициенті
0,833
1,013
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 11
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, капитал рентабельділігіне кәсіпорын табысы мен капиталдың орташа жылдық сомасының әсерін индекстік, тізбектік әдістерімен анықтаңыз.
-
Көрсеткіштер
Жоспар
Нақты
ауытқу
(+,-)
Кәсіпорын табысы, мың тенге
3290
6720
Капиталдың орташа жылдық сомасы, млн тенге
24000
37500
Капитал рентабельділігі, %
13,71
17,92
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №12
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, айналым ұзақтығына:
капиталдың жалпы сомасының орташа қалдығының, түсім сомасының әсерін;
негізгі капиталдың орташа қалдығының, түсім сомасының әсерін;
айналым капиталының орташа қалдығының, түсім сомасының әсерін тізбектік әдіспен анықтаңыз.
Айналым ұзақтығы = (орташа қалдық * 30 күн) / түсім сомасы
Қаржы түрлері |
Орташа қалдығы, мың тенге |
Түсім сомасы, мың тенге |
Айналым ұзақтығы, күндер |
||||
өткен ай |
Есепті ай |
өткен ай |
Есепті ай |
өткен ай |
Есепті ай |
өзгерісі, (+,-) |
|
Капиталдың орташа жылдық сомасы, оның ішінде |
24000 |
37500 |
20000 |
38000 |
36,0 |
29,6 |
? |
Негізгі капитал |
13300 |
13750 |
20000 |
38000 |
20,0 |
10,85 |
|
Айналым капиталы |
10700 |
23750 |
20000 |
38000 |
16,05 |
18,75 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №13
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, ағымдық активтер өзгерісіне тауарлық-материалдық запастардың, дебиторлық қарыздың, ақша қаражаты мен қысқа мерзімді қаржылық инвестициялардың өзгерістерінің әсерін тізбектік әдіспен 3 кәсіпорын бойынша жеке-жеке анықтаңыз.
Кәсіпорын номері |
Ағымдық активтер, барлығы |
Тауарлы-материалдық запастар |
Дебиторлық борыш |
Ақша қаражаты |
Басқа ағымдық активтер |
|||||
Жос-пар |
Нақ-ты |
Жос-пар |
Нақ-ты |
Жос-пар |
Нақ-ты |
Жос-пар |
Нақ-ты |
Жос-пар |
Нақ-ты |
|
1 |
? |
? |
11153 |
17617 |
1165 |
1671 |
1463 |
1425 |
- |
1243 |
2 |
? |
? |
12500 |
13400 |
2500 |
2400 |
1200 |
1250 |
850 |
820 |
3 |
? |
? |
45000 |
46000 |
6500 |
6450 |
1800 |
850 |
125 |
142 |
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 14
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып,
пайда мөлшеріне шығарылған өнім көлемінің, өнім бірлігінің бағасының, өнім бірлігінің өзіндік құнының өзгерістерінің әсерін тізбектік әдісімен анықтаңыз.
түсімге сатылған өнім көлемі мен өнім бірлігінің бағасының өзгерістерінің әсерін индекстік және қатысты әдістермен еептеңіз.
Көрсеткіштер |
Өткен жыл |
Есепті жыл |
ауытқуы |
Сатылған өнім көлемі, мың тонна |
3200 |
3500 |
|
Өнім бірлігінің бағасы, тенге |
125 |
140 |
|
Өнім бірлігінің өзіндік құны, тенге |
85 |
95 |
|
Пайда мөлшері, тенге |
128000 |
157500 |
29500 |
Түсім, млн.тенге |
400,0 |
490,0 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 15
Келесі кесте деректерін пайдалана отырып, өнім көлеміне жабдығының саны; жабдық бірлігімен орындалған күндер саны; жабдық жұмысының сменалық коэффициенті; сменаның орташа ұзақтығы; жабдықта бір машина-сағатта өндірілген өнімнің әсерін тізбектік, индекстік және абсолютті айырмашылық әдістерімен анықтаңыз.
Көрсеткіштер |
Шартты белгілеуі |
Жоспар |
Нақты |
Ауытқу (+,-) |
Негізгі қорлардың активті бөлігінің қор қайтарымы, тенге |
ФОа |
? |
? |
? |
Жабдық саны |
К |
52 |
50 |
|
Жабдық бірлігімен орындалған күндер саны |
Д |
165 |
145 |
|
Жабдық жұмысының сменалық коэффициенті |
Ксм |
2 |
2 |
|
Сменаның орташа ұзақтығы |
t |
8,0 |
10,0 |
|
Жабдықта бір машина-сағатта өндірілген өнімі |
СВ |
850,0 |
875, |
|
Технологиялық жабдықтың орташа жылдық құны, мың тенге |
ОСа |
117800 |
120450 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 16
Кесте деректерін пайдаланып,
негізгі қызметтен түскен табысқа өткізілген өнім көлемінің, бағаның, өзгермелі және тұрақты шығындар әсерін тізбектік әдіспен анықтаңдар.
түсімге сатылған өнім көлемі мен 1 тонна мұнай бағасының өзгерістерінің әсерін индекстік және қатысты әдістермен еепте.
Дo = ТП*( Р - V) - С
№ |
Көрсеткіштер |
Шартты і |
Жылдар |
Ауытқу |
||
2004 |
2005 |
(+,-) |
% |
|||
1. |
Сатылған өнім көлемі, мың тонна |
ТП |
3591 |
3831,4 |
|
|
2. |
1 тонна мұнайды саты бағасы, тенге |
Р |
12627,3 |
22734 |
|
|
3. |
1 тонна мұнай өндіруге жұмсалған өзгермелі шығындар, тенге |
V |
2569,9 |
7220,8 |
|
|
4. |
Тұрақты шығындар, млн.тенге |
С |
13057,6 |
30293,4 |
|
|
5. |
Негізгі қызметтен түскен табыс, млн.тенге |
Дo |
23058,5 |
29144,1 |
|
|
6. |
Түсім, млн.тенге (1*2) |
В |
45344,63 |
87103,05 |
|
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №17
Кесте деректері бойынша негізгі қорлардың тозу деңгейіне мен негізгі қорлардың бастапқы құны мен тозу сомасының әсерін тізбектік әдіспен және жарамдылық деңгейіне негізгі қорлардың қалдық құны мен бастапқы құнының әсерін тізбектік және индекстік әдіспен анықтаңыз.
Көрсеткіштер
|
Өлшем бірлігі |
2004 |
2005 |
Ауытқуы (+,-) |
Негізгі қорлардың бастапқы құны |
мың тенге |
183957,9 |
196440,6 |
|
Негізгі қорлардың тозу сомасы |
мың тенге |
75994,9 |
82591,4 |
|
Негізгі қорлардың қалдық құны |
мың тенге |
? |
? |
|
Тозу коэффициенті |
- |
0,41 |
0,42 |
|
Жарамдылық коэффициенті |
- |
0,59 |
0,58 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп № 18
Кесте деректері бойынша өнімді өткізу көлеміне бағаның және натуралыдқ өнім көлемінің әсерін қатысты әдіспен әр өнім бойынша анықтаңыз.
Өнім |
Өнімнің бірлігіне көтерме баға, тенге Цæ |
Өнім көлемі, дана (V) |
Өнімді өткізу көлемі, мың тенге |
||
Жоспар (Væ) |
Нақты (Ví) |
жоспар |
нақты |
||
À |
500 |
57600 |
50400 |
? |
? |
 |
600 |
56000 |
55440 |
? |
? |
Ñ |
700 |
27430 |
31680 |
? |
? |
Жиыны |
- |
|
|
? |
? |
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №19
Кесте деректері бойынша жүк айналымы көлеміне:
машинаның орташа жылдық саны;
бір жылдағы бір машинаның істеген күндері;
жұмыс күн ұзақтығы;
жұмыс уақытын пайдалану коэффициенті;
орташа техникалық қозғалыс жылдамдығы, км/сағ.;
жүрісті пайдалану коэффициенті;
машинаның орташа техникалық жүк көтергіші, т;
машинаның жүк көтеруін пайдалану коэффициенті әсерін тізбектік және қатысты әдістермен анықтаңыз.
Көрсеткіш |
өлшем бірлігі |
Есепті жылы |
||
жоспар |
нақты |
(+,-) |
||
Машинаның орташа жылдық саны |
М |
35 |
33 |
|
Бір жылдағы бір машинаның істеген күндері |
Д |
270 |
258 |
|
Жұмыс күн ұзақтығы |
П |
8 |
8 |
|
Жұмыс уақытын пайдалану коэффициенті |
Кр |
0,7 |
0,65 |
|
Орташа техникалық қозғалыс жылдамдығы, км/сағ |
СК |
42,83 |
45,23 |
|
Жүрісті пайдалану коэффициенті |
Кп |
0,6 |
0,56 |
|
Машинаның орташа техникалық жүк көтергіші, т |
Т |
4 |
4,2 |
|
Машинаның жүк көтеруін пайдалану коэффициенті |
Кгр |
0,875 |
0,881 |
|
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.
Есеп №20
Кесте деректері бойынша:
негізгі қорлардың жаңару коэфициентіне жыл бойы түскен негізгі қорлардың құнының және жыл соңындағы негізгі қорлардың құнының өзгерістерінің әсерін тізбектік әдіс көмегімен;
негізгі қорлардың шығу коэфициентіне жыл бойы өндірістен шығарылған негізгі қорлардың құнының және жыл басындағы негізгі қорлардың құнының өзгерістерінің әсерін индекстік әдіс көмегімен;
негізгі қорлардың өсу коэфициентіне негізгі қорлардың құнының өсу сомасының және жыл басындағы негізгі қорлардың құнының өзгерістерінің әсерін тізбектік әдіс көмегімен анықтаңыз.
тенге
Көрсеткіштер |
2003 |
2004 |
1. Жыл басындағы негізгі қорлардың құны |
12127061 |
12976396 |
2. Жыл соңындағы негізгі қорлардың құны |
12976396 |
15118216 |
3. Түскен негізгі қорлардың құны |
917958 |
2150550 |
4. Өндірістен шығарылған негізгі қорлардың құны |
68622 |
8731 |
5. Коэффициент: |
|
|
- негізгі қорлардың жаңару коэфициенті (3 : 2) |
0,07 |
0,14 |
- негізгі қорлардың шығу коэфициенті (4 : 1) |
0,005 |
0,0006 |
- негізгі қорлардың өсу коэфициенті (6 : 1) |
0,07 |
0,165 |
6. Өндірістен шығарылған негізгі қорлардың құны (2-1) |
849335 |
2141820 |
Талдаудан соң сәйкесінше қорытынды жасаңыз.