3.Персоналды басқарудың мақсаттары мен әдістері

Персоналды басқару іс әрекетінің функционалды ортасы, оның мәселесі­кәсіпорынды керек уақытта, қажетті мөлшерде және талап етілетін сапада кадрлармен қамтамасыз ету, оларды дұрыс орналастыру және ынталандыру. Персоналды басқару мақсаты жалпы ұйымның игілігі мен жұмыскерлердің жеке мүдделерін ескерек отырып, әрекет ететін еңбекке қабілетті ұжымды қалыптастыру болып табылады. Персоналды басқару функцияларын жүзеге асыратын жүйе ұйымның персоналын басқару жүйесі деп аталады. Персоналды басқару әдісі үш топқа бөлінеді: ұйымдастырушы­әкімшілік, экономикалық, әлеуметтік психологиялық. Өндірісте адам ресурстарын жоспарлау, қалыптастыру, қайта бөлу және тиімді пайдалану персоналды басқарудың негізгі мәні болып табылады және осы тұрғыдан қарағанда өндірістің материалдық­заттай элементтерін басқаруға ұқсас келеді. Персоналды басқару келесі мақсаттарды көздейді: - жалпы мақсаттарға жетуде кәсіпорынға көмек көрсетеді; - жұмыскерлердің шеберлігі мен мүмкіндіктерін тиімді пайдалану; - кәсіпорынды біліктігі жоғары мен қызығушылық танытатын қызметкерлермен қамтамасыз ету; - жұмыскерлердің өз жұмыстарына барынша толық қанағаттануына, олардың өздерін толық көрсете алуына ұмтылу ал бұл өз алдына әрбір жұмыскердің осы кәсіпорында жұмыс істеу тілегін жоғарлатады; - жеке адамның потенциалын тиімді пайдалану қағидасына сәйкес адамның еңбек іс-әрекетін басқару механизмін меңгеру. Ең жоғарға мақсат - персоналды басқару жүйесіндегі кәсіпорынның таза табысы адамдардың әлеуметтік қажеттіліктерін өндірісте қанағаттандыру б.т

№ 11 емтихан билеті

1. Іскерлік мансап түрлері

2. Персоналды дамытудың әдістері

3. Басшылық: билiк пен жеке ықпал

1.Іскерлік мансап түрлері

Мансап - бұл адамның өз еңбегі жайлы субъективті түрде ұғыну бейнесі, өзін-өзі көрсетудің үміт жолдары және өз іс-әрекетіне канағаттангандық білдіру әсерлері. Бұл қызметтік сатыда үдемелі жоғарылауы, дағдылардың, қабілеттіліктердің, біліктілік мүмкіңдіктердің және адамның іс-әрекетіне байланысты сый-сыяпаттар көлемінің өзгеруі. Адамның өмірі жұмыстан тыс кезде де мансапқа айтар-лықтай әсері болады, сөйтіп ол мансаптың бір бөлігі болады. Бұл бір кездегі таңдап алынған іс-әрекет ету жолының алға қарай дамуы. Басқаша айтқанда, мансап - бұл адамның бүкіл өмір бойы жұмыс істеу кезіндегі еңбек тәжірибесі мен іс-әрекетіне байланысты өзі ұғынған көзқарасы және мінез-құлқы.

«Мансапты жасау» - демек, қоғамда жаңа беделді деңгей мен үлкен мүмкіндіктерге жету, жоғары мәртебе, абырой, билік, көп көлемдегі ақшаға ие болу деген сөз. Бұл жердегі абырой - кең қоғам ішінде кең тараған көзқарас.

Еңбек нарығы жағдайында мансап жасай отырып, біздің әрқайсымыз өзіндік жұмыс күшімізді құраушы да, сатушы да боламыз. Нарықтың конъюнктурасы мен оның заңдылықтарын біле отырып табысқа жетуге болады.

Әрбір адам өз өмірінде лайықты мансапты таңдау мәселесіне көп көңіл бөледі. Сонымен қатар әр адам өмірде белгілі бір табыстарға жеткісі келеді:

• қандай да бір шыңдарды алу;

• ең жақсы нәтижелерге жету;

• қандай да бір салада жетістіктер мен кәсіпқойлыққа ұмтылу;

• орындалған жұмыстан қанағаттанган сезім алуға ұмтылу.

Менеджерлерді шартты түрде үш категорияға бөледі:

• төменгі, машықтанушы деңгей;

• орта шеп;

• жоғары буын.

«Менеджер» деген түсініктің өзінде мансаптың үш кезеңі жатыр. Егер орта шенге жұмыстың басынан бастағандардың көбісі ие болатын болса, онда менеджменттің шыңына тек бірен-саран жақсының жақсысы ғана жете алады.

Әлемдік менеджмент тарихында табысты мансаптың ең ашық мысалы: Ли Якоккидің «Форд моторс» компаниясының инженер-стажерынан оның президенті қызметіне дейін жеткен жолы куә бола алады. Қазір ол әлемдегі ең ірі «Крайслер» автогигантының жетекшісі.