Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
BASKARU_ESEBI (2).doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

3. Инвестицияны бағалауға инфляцияның әсері. Күрделі қаржы салымдары кезіндегі тәуекелділікті талдау.

Бізге мәлім болғандай, жобаны индекстік-рентабельділік бойынша саралау таза келтірілген құнға қарағанда жоғары нәтиже береді. Бірақ жобаны таңдауда мынаған көңіл аударған жөн: кейбір инвестициялық жобаның шығындарыбірнеше уақыт периодына таратылуы мүмкін; кейбір жобаларға алғашқы жылы түсім болуы мүмкін және бұл түсімдер алғашқы жылдары инвестициялар немесе басқа да жобалар үшін арнайы қор құруға қолданылуы мүмкін.

Әртүрлі мерзімдегі жобаларды бағалау келесі әдістермен жүзеге асады:

  1. Бағаланушы нұсқаның ең аз уақытқа теңесуіне байланысты, нұсқаның уақыт бойынша бағалануы

  2. Жылдық шығынның эквиваленттік әдісі, мұнда ақша қаражаттары жылдық аннуитеттерге теңестіріледі (байланыстырылады)

  3. Салыстырмалы жобаларды ең түпкі немесе соңғы құны бойынша бағалау

Әр әдісті қарастырайық:

  1. мысалы, қызмет мерзімі 6 жылға тең. Қызмет мерзімі аяқталысымен 2 типті құрылым жұмысы да ауыстырылады. Егер х типті құрылым тура сондай құрылымға ауыстырылса, онда бұл әр 3 жыл сайын орын алады, ал v типті құрылым жұмысы әр 2 жылда ауыстырылады. Бұл тәжірибе дұрыс болуы үшін құрылымдарды ауыстыру туралы шешім ортақ уақыт шегі бойынша бағалануы тиіс. Ортақ уақыт шегін былай анықтауға болады, ол үшін ол ең аз уақыт жұмыс істейтін құрылымға теңестірілуі керек.

Біздің мысалда бұл уақыт 2 және 3 жыл, сондықтан ең аз ортақ шек 6 жыл. Құрылымды ауыстыру жөніндегі 6 жылдық период түрі келесідей:

Ақша қаражаттардың түсуі (мың, у.е)

Х типтегі құрылымдардың жасалуы

0

1

2

3

4

5

6

-салым қоры

-оперативті шығындар

1200

1200

10% бойынша келтірілген құн

240

240

240

240

240

240

Yтиптегі құрылымдардың жасалуы

3146,76

-салым қоры

-оперативті шығындар

600

600

600

Х типтегі құрылымдардың жасалуы

360

360

360

360

360

360

-салым қоры

3073,44


Ескерту (1) 240*4,355=1045,2+1200+1200*7513=901,56

Барлығы 3146,76 у.е

Ескерту (2) 360*4,355=1567,8+600+600*0,8264=495,84+600*0,6830=409,8

Барлығы 3073,44 у.е

6-шы жылы х типті құрылым 2 рет ауыстырылды, Y типті құрылым 3 рет. Нұсқаларды дәл осы уақыт кесімінде салыстыру керек, себебі 6-шы жылы кез келген құрылым түрін міндетті түрде ауыстыру керек. Қорытынды бойынша v типтегі құрылымға ақша қаражатын салу тиімдірек.

2. х және y типтегі құрылымның қызмет ету мерзімін егер оларды эквивалентті аннуитетке теңестірсек, бір-бірімен байланыстыруға болады.

Х типке кеткен шығындар:

- 3 жылдық жұмыс шегіне 1796880 у.е

- 6 жылдық жұмыс шегіне 3146760 у.е

Y типке кеткен шығындар:

-2 жылдық жұмыс шегіне 1224960 у.е

- 6 жылдық жұмыс шегіне 3073440 у.е

Жылдық эквивалентті шығындарды былай анықтауға болады:

Келтірілген шығындар құны=жылдық эквиваленттік шығындар* N жылдық аннуитет коэффиценті (К%)

Жылдық эквиваленттік шығындар=келтірілген шығындар құны/ N жылға арналған аннуитет коэффиценті

Х типтік құрылымның жылдық эквиваленттік шығындары:

-3 жылдық уақыт шегі=1796880/2,487=722509у.е-6 ж.уақыт шегі=3146760/4,355=722562у.е

Y типті құрылымның жылдық эквиваленттік шығындары:

- 2 жылдық уақыт шегі=1224960/1,736=705622у.е

- 6 жылдық уақыт шегі=30/3440/4,355=705726у.е

Көріп отырғандай, 2 типтегі құрылымның жылдық эквиваленттік шығындары уақыт шегі бойынша бір-бірімен сәйкес келеді.(722509у.е және 722562у.е; 705622у.е және 705726у.е)

Құрылымды таңдау барысында бұл әдісті қолдануда мына ережелерді сақтау керек:

Салыстырмалы құрылымдық типтердің жылдық эквиваленттік шығындардың ең азын таңдау керек.

жоба

Инвестициялық салымдарға қажеттілік (млн у.е)

келтірілген құн (млн. у.е)

Таза келтірілген құн (ТКҚ млн. у.е)

Рентабельділік индексі (2:1)

ТКҚ бойынша саралау

Рентабельділік-индекс бойынша саралау

1

2

3

4

5

6

А

2,5

3,25

0,75

1,30

6

2

В

10,0

10,825

0,825

1,08

5

6

С

5,0

7,575

2,575

1,51

1

1

В

10,0

12,35

2,35

1,23

2

3

Е

12,0

13,35

0,85

1,07

4

7

Р

2,5

3,0

0,5

1,20

7

4

О

5,0

5,9

0,9

1,18

3

5

Таза келтірілген құн бойынша келесі баға:

Таңдалған тәртіптегі жобаны саралау

Инвестициялық шығындар,млн. у.е.

Таза келтірілген құн, млн. у.е.

С

5,0

2,575

10,0

2,350

О

5,0

0,900

20,0

5,825

Инвестициялық рентабельділік жоба келесі:

Таңдап келтірілген жобаны саралау

Инвестициялық шығындар,млн. у.е.

Таза келтірілген құн, млн. у.е.

С

5,0

2,575

А

2,5

0,750

10,0

2,350

Р

2,5

0,500

20,0 6,175

Бізге мәлім болғандай, жобаны индекстік-рентабельділік бойынша саралау таза келтірілген құнға қарағанда жоғары нәтиже береді. Бірақ жобаны таңдауда мынаған көңіл аударған жөн: кейбір инвестициялық жобаның шығындарыбірнеше уақыт периодына таратылуы мүмкін; кейбір жобаларға алғашқы жылы түсім болуы мүмкін және бұл түсімдер алғашқы жылдары инвестициялар немесе басқа да жобалар үшін арнайы қор құруға қолданылуы мүмкін.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]